Ella Dewaele
Toegepaste data-analyse
VELDWERK EN ETNOGRAFISCH
ONDERZOEK
1
,Les 1 ........................................................................................................................................................................ 3
Symbolisch interactionisme ..................................................................................................................... 3
Veldwerk .........................................................................................................................................................10
5 kenmerken van kwalitatief onderzoek......................................................................................10
Etnografisch onderzoek ...........................................................................................................................12
Verschillende voorbeelden en vormen van etnografische benaderingen .....................12
Etnografisch onderzoek .......................................................................................................................18
Les 2 ......................................................................................................................................................................23
Introductie .....................................................................................................................................................23
Kraken als grenssituatie...........................................................................................................................25
Kraken: what’s in a name? ..................................................................................................................25
Mijn focus: kraken uit (woon)noodzaak.......................................................................................25
Etnografische onderzoekscyclus ..........................................................................................................28
Een genealogie van het Gentse ‘kraakprobleem’ ......................................................................28
Sociale etnografie op de grens ..........................................................................................................31
Vignetten uit de marge .........................................................................................................................33
Thematische analyse .............................................................................................................................36
Les 3 ......................................................................................................................................................................43
Reflexiviteit in de onderzoekscyclus ..................................................................................................44
Positionaliteit................................................................................................................................................45
Becomming a trusted outsider .........................................................................................................46
Ethische dimensies in het onderzoeksproces.................................................................................48
Situering: Ethiek in het FPPW ...........................................................................................................49
Verschillende dimensies van ethiek ...............................................................................................50
Les 4 ......................................................................................................................................................................52
Shaduwen als spec-acting: Onderzoek naar mensen met ernstige en meervoudige
beperking........................................................................................................................................................52
Shadowing ......................................................................................................................................................53
5 kenmerken van schaduwen ................................................................................................................54
Aandachtspunten ........................................................................................................................................55
Outro.................................................................................................................................................................55
The shadow ...............................................................................................................................................55
Spec-actings ..............................................................................................................................................56
2
,Les 1
Basisprincipes van symbolisch interactionisme en veldwerk
Verschillende vormen en voorbeelden van etnografisch onderzoek
Symbolisch interactionisme
Chicago School of Sociology 1920/1930, o.m. John Dewey, Herbert Mead,Howard
Becker, Herbert Blumer, Jane Addams, …
Theoretische stroming in de sociale wetenschappen, geïnspireerd door een
antropologische stroming in de kritische sociologie
Later ook uitgebreid in het veld van de pedagogische wetenschappen, sociaal werk en
(culturele) psychologie. De focus ligt bij het individu wat dit een goede bron geeft voor
het sociaal werk.
Beweegreden: ‘onbegrijpelijke’ sociale en culturele problemen in de micro-cosmos van
Chicago als grootstedelijke context begrijpen. Vb. crimineel gedrag van jongensbendes
Mensen stoten op grenzen bij de sociale problemen in Chicago. Problemen die vandaag
de dag nog steeds relevant zijn
Hoe meer repressieve benaderingen hoe meer crimineel gedrag zich vertoont.
Sociologen van toen dachten opeens misschien moeten we eens kijken van waar dit
gedrag komt
3
, Heel recent voorbeeld
Direct negatieve beeldvorming van jongeren, meer specifiek "hangjongeren"
Interessant deel van het voorbeeld: "wss uit verveling, een slechte jeugd is geen
excuus" -> oorzaak gevonden van gedrag
Waarom wordt de vraag niet gesteld waarom de jongeren dat doen? Het is altijd wss dit
wss dat en meer straf meer politie
Zo voelen jongeren zich niet begrepen wat leidt tot een actie reactie.
4
Toegepaste data-analyse
VELDWERK EN ETNOGRAFISCH
ONDERZOEK
1
,Les 1 ........................................................................................................................................................................ 3
Symbolisch interactionisme ..................................................................................................................... 3
Veldwerk .........................................................................................................................................................10
5 kenmerken van kwalitatief onderzoek......................................................................................10
Etnografisch onderzoek ...........................................................................................................................12
Verschillende voorbeelden en vormen van etnografische benaderingen .....................12
Etnografisch onderzoek .......................................................................................................................18
Les 2 ......................................................................................................................................................................23
Introductie .....................................................................................................................................................23
Kraken als grenssituatie...........................................................................................................................25
Kraken: what’s in a name? ..................................................................................................................25
Mijn focus: kraken uit (woon)noodzaak.......................................................................................25
Etnografische onderzoekscyclus ..........................................................................................................28
Een genealogie van het Gentse ‘kraakprobleem’ ......................................................................28
Sociale etnografie op de grens ..........................................................................................................31
Vignetten uit de marge .........................................................................................................................33
Thematische analyse .............................................................................................................................36
Les 3 ......................................................................................................................................................................43
Reflexiviteit in de onderzoekscyclus ..................................................................................................44
Positionaliteit................................................................................................................................................45
Becomming a trusted outsider .........................................................................................................46
Ethische dimensies in het onderzoeksproces.................................................................................48
Situering: Ethiek in het FPPW ...........................................................................................................49
Verschillende dimensies van ethiek ...............................................................................................50
Les 4 ......................................................................................................................................................................52
Shaduwen als spec-acting: Onderzoek naar mensen met ernstige en meervoudige
beperking........................................................................................................................................................52
Shadowing ......................................................................................................................................................53
5 kenmerken van schaduwen ................................................................................................................54
Aandachtspunten ........................................................................................................................................55
Outro.................................................................................................................................................................55
The shadow ...............................................................................................................................................55
Spec-actings ..............................................................................................................................................56
2
,Les 1
Basisprincipes van symbolisch interactionisme en veldwerk
Verschillende vormen en voorbeelden van etnografisch onderzoek
Symbolisch interactionisme
Chicago School of Sociology 1920/1930, o.m. John Dewey, Herbert Mead,Howard
Becker, Herbert Blumer, Jane Addams, …
Theoretische stroming in de sociale wetenschappen, geïnspireerd door een
antropologische stroming in de kritische sociologie
Later ook uitgebreid in het veld van de pedagogische wetenschappen, sociaal werk en
(culturele) psychologie. De focus ligt bij het individu wat dit een goede bron geeft voor
het sociaal werk.
Beweegreden: ‘onbegrijpelijke’ sociale en culturele problemen in de micro-cosmos van
Chicago als grootstedelijke context begrijpen. Vb. crimineel gedrag van jongensbendes
Mensen stoten op grenzen bij de sociale problemen in Chicago. Problemen die vandaag
de dag nog steeds relevant zijn
Hoe meer repressieve benaderingen hoe meer crimineel gedrag zich vertoont.
Sociologen van toen dachten opeens misschien moeten we eens kijken van waar dit
gedrag komt
3
, Heel recent voorbeeld
Direct negatieve beeldvorming van jongeren, meer specifiek "hangjongeren"
Interessant deel van het voorbeeld: "wss uit verveling, een slechte jeugd is geen
excuus" -> oorzaak gevonden van gedrag
Waarom wordt de vraag niet gesteld waarom de jongeren dat doen? Het is altijd wss dit
wss dat en meer straf meer politie
Zo voelen jongeren zich niet begrepen wat leidt tot een actie reactie.
4