Arbeids- & organisatiepsychologie
H1: Introductie
1. Wat is een organisatie?
BV: overheid (stad Antwerpen), commercieel (bedrijf),
ziekenhuis (UZGent), etc.
1.1. Het concept organisatie
Organisatie = samenwerking tussen 2/meerdere mensen om
bep doel te bereiken
BV: groepswerk, betoging, etc.
Bedrijf = commerciële organisatie
BV: winkel, bank, etc.
Belangrijk = goed bestuur (voor de mensen)
1.2. Organisatiestructuur & organo(i)gram
Organisatiestructuur = systeem dat aangeeft hoe taken
formeel w verdeeld, gegroepeerd & gecoördineerd in een
organisatie
Vaak schematisch/visueel weergegeven in een organo(i)gram
Organo(i)gram = schematische visuele weergaven (vd
structuur v) v een organisatie
Toont formele verhoudingen (hor & vert):
1) Wie geeft leiding aan wie
2) Welke diensten werken samen met/in opdracht v
1
,1.3. Missie
Missie = waarvoor (mensen v) een organisatie staat: wie we
zijn
Wat doen ze, hoe zien ze zichzelf, welke visie hebben ze = wat
voor winkel, school, ziekenhuis, etc. (willen ze) zijn/voor staan
Huidige situatie!
1.4. Visie
Visie = algemene voorstelling toekomst v een organisatie
Willen dit bereiken, hun motivatie, hier naartoe werken, etc.
Toekomst!
1.5. Waarden
Waarden = soort overtuiging dat bepaald gedragspatroon
goed is om volgens te handelen/zich gedragen & zo gedrag
aanstuurt
BV: respect = niet roepen, “ discrimineren, open geest hebben,
vriendelijk zijn, etc.
Onthoud in achterhoofd dat niet elke waarde hetzelfde
betekent voor elk individu!
Sturen ons gedrag want vinden dit belangrijk = organisatie met
waarden ied hier naar/volgens werken
BV: duurzaamheid
Merken sterk wat onze waarden zijn wnr hier tegenin w gegaan
(emoties komen op, etc.)
BV: vertrouwen schenden, etc.
2
,1.6. Stakeholders v een organisatie
Stakeholder = persoon/groep/betrokken partij etc. die belang
heeft bij/die op manier betrokken is bij wat organisatie doet
8 stakeholders:
1) Aandeelhouders = commercieel
BV: bedrijf
2) Werknemers
BV: school
3) Leveranciers
BV: restaurant
4) Klanten
5) Omwonenden = vaak vergeten maar cruciaal
BV: propere omgeving rond school houden door feedback
geven
6) Samenleving
BV: belangrijke punten om op te letten zoals natuur
7) Bestuur/management
BV: letten erop dat hier op gelet w
8) Regering/wetgever
BV: maakt wetten over milieu/natuur
2. Onderzoek & belang daarvan
A&O-psychologie = wetensch kennis verwerven over relaties
tussen variabelen
BV: motivatie, loon, leeftijd, jobtevredenheden, omgeving,
gezondheid, jobprestaties, etc.
Variabelen = factoren die je kunt meten
Doel = via systematisch wetensch onderzoek gedrag, emoties
& attitudes begrijpen, verklaren & voorspellen
Kijken welke impact deze hebben
2.1. Onderzoek naar gedrag in organisaties
3
, Kennis = ontw o.b.v. wetensch criteria & methodes
BV: kennis omtrent effecten vh afschaffen vh ziektebriefje voor
1 dag
Door onderzoek ontdekt misbruik w gemaakt, w meer vakantie
aangevraagd, meer ziek, etc.
2.2. Soorten onderzoek naar gedrag in organisaties
Kwalitatief onderzoek = onderzoek m.b.v. teksten, open
antwoorden op vragen, etc.
BV: interviews, historische documenten
Belangrijk BV:
1) Onderzoek via interview beleving leven mensen die
onvrijwillig werkloos/werkzoekend zijn naarmate dit langer
duurt & werkende mensen
2) Werkzoekende krijgen lagere eigenwaarde dan werkende
BV: negatieve reacties sollicitaties, verwijten, etc.
3) Werkzoekende leven ‘trager’ dan werkende mensen =
nemen meer tijd voor dagelijkse activiteiten/meer spreiden
4) MAAR verschilt per individu
Kwantitatief onderzoek = onderzoek m.b.v. statistiek &
cijfermatige data
2 soorten:
1) Experimenteel onderzoek = invloed v ene variabele op
andere variabele te onderzoeken:
- Onafh variabele/OV w door onderzoekers
gemanipuleerd/beïnvloedt & daarna versch condities
bepalen, etc.
BV: hoeveelheid slaap(tekort)
- Afh variabele/AV w nadien gemeten
BV: focus/aandacht & kwaliteit werk gemeten via aant x
afgeleid & fouten
- Alle andere omstandigheden proberen gelijk te houden
- Verschil in AV tussen condities moet toe te schrijven zijn
aan verschil in OV = oorzakelijk/causaal verband
BV: leidt verschil hoeveelheid slaap tot verschil
focus/aandacht & kwaliteit v werk negatief verband:
hoe minder slaap hoe meer fouten/verlies focus (bv: -
(0,21)
4
H1: Introductie
1. Wat is een organisatie?
BV: overheid (stad Antwerpen), commercieel (bedrijf),
ziekenhuis (UZGent), etc.
1.1. Het concept organisatie
Organisatie = samenwerking tussen 2/meerdere mensen om
bep doel te bereiken
BV: groepswerk, betoging, etc.
Bedrijf = commerciële organisatie
BV: winkel, bank, etc.
Belangrijk = goed bestuur (voor de mensen)
1.2. Organisatiestructuur & organo(i)gram
Organisatiestructuur = systeem dat aangeeft hoe taken
formeel w verdeeld, gegroepeerd & gecoördineerd in een
organisatie
Vaak schematisch/visueel weergegeven in een organo(i)gram
Organo(i)gram = schematische visuele weergaven (vd
structuur v) v een organisatie
Toont formele verhoudingen (hor & vert):
1) Wie geeft leiding aan wie
2) Welke diensten werken samen met/in opdracht v
1
,1.3. Missie
Missie = waarvoor (mensen v) een organisatie staat: wie we
zijn
Wat doen ze, hoe zien ze zichzelf, welke visie hebben ze = wat
voor winkel, school, ziekenhuis, etc. (willen ze) zijn/voor staan
Huidige situatie!
1.4. Visie
Visie = algemene voorstelling toekomst v een organisatie
Willen dit bereiken, hun motivatie, hier naartoe werken, etc.
Toekomst!
1.5. Waarden
Waarden = soort overtuiging dat bepaald gedragspatroon
goed is om volgens te handelen/zich gedragen & zo gedrag
aanstuurt
BV: respect = niet roepen, “ discrimineren, open geest hebben,
vriendelijk zijn, etc.
Onthoud in achterhoofd dat niet elke waarde hetzelfde
betekent voor elk individu!
Sturen ons gedrag want vinden dit belangrijk = organisatie met
waarden ied hier naar/volgens werken
BV: duurzaamheid
Merken sterk wat onze waarden zijn wnr hier tegenin w gegaan
(emoties komen op, etc.)
BV: vertrouwen schenden, etc.
2
,1.6. Stakeholders v een organisatie
Stakeholder = persoon/groep/betrokken partij etc. die belang
heeft bij/die op manier betrokken is bij wat organisatie doet
8 stakeholders:
1) Aandeelhouders = commercieel
BV: bedrijf
2) Werknemers
BV: school
3) Leveranciers
BV: restaurant
4) Klanten
5) Omwonenden = vaak vergeten maar cruciaal
BV: propere omgeving rond school houden door feedback
geven
6) Samenleving
BV: belangrijke punten om op te letten zoals natuur
7) Bestuur/management
BV: letten erop dat hier op gelet w
8) Regering/wetgever
BV: maakt wetten over milieu/natuur
2. Onderzoek & belang daarvan
A&O-psychologie = wetensch kennis verwerven over relaties
tussen variabelen
BV: motivatie, loon, leeftijd, jobtevredenheden, omgeving,
gezondheid, jobprestaties, etc.
Variabelen = factoren die je kunt meten
Doel = via systematisch wetensch onderzoek gedrag, emoties
& attitudes begrijpen, verklaren & voorspellen
Kijken welke impact deze hebben
2.1. Onderzoek naar gedrag in organisaties
3
, Kennis = ontw o.b.v. wetensch criteria & methodes
BV: kennis omtrent effecten vh afschaffen vh ziektebriefje voor
1 dag
Door onderzoek ontdekt misbruik w gemaakt, w meer vakantie
aangevraagd, meer ziek, etc.
2.2. Soorten onderzoek naar gedrag in organisaties
Kwalitatief onderzoek = onderzoek m.b.v. teksten, open
antwoorden op vragen, etc.
BV: interviews, historische documenten
Belangrijk BV:
1) Onderzoek via interview beleving leven mensen die
onvrijwillig werkloos/werkzoekend zijn naarmate dit langer
duurt & werkende mensen
2) Werkzoekende krijgen lagere eigenwaarde dan werkende
BV: negatieve reacties sollicitaties, verwijten, etc.
3) Werkzoekende leven ‘trager’ dan werkende mensen =
nemen meer tijd voor dagelijkse activiteiten/meer spreiden
4) MAAR verschilt per individu
Kwantitatief onderzoek = onderzoek m.b.v. statistiek &
cijfermatige data
2 soorten:
1) Experimenteel onderzoek = invloed v ene variabele op
andere variabele te onderzoeken:
- Onafh variabele/OV w door onderzoekers
gemanipuleerd/beïnvloedt & daarna versch condities
bepalen, etc.
BV: hoeveelheid slaap(tekort)
- Afh variabele/AV w nadien gemeten
BV: focus/aandacht & kwaliteit werk gemeten via aant x
afgeleid & fouten
- Alle andere omstandigheden proberen gelijk te houden
- Verschil in AV tussen condities moet toe te schrijven zijn
aan verschil in OV = oorzakelijk/causaal verband
BV: leidt verschil hoeveelheid slaap tot verschil
focus/aandacht & kwaliteit v werk negatief verband:
hoe minder slaap hoe meer fouten/verlies focus (bv: -
(0,21)
4
