Dringende zorgverlening
Adequaat handelen bij verstoring van vitale
parameters
Opvang van de bedreigde zorgontvanger
Opvang volgens C-ABCDE methode
Gebruikt bij herkenning, benadering en opvang van kritieke patiënten
ABCDE benadering = systematische aanpak waarbij de juiste prioriteiten gesteld worden + herkennen van
levensbedreigende problemen
Bleeding control – catastrofale bloedingen
Soorten bloedingen:
1. Capillaire bloeding – beschadiging van capillairen
2. Veneuze bloeding – scheur van ader
> donkerrood bloed
> loopt gestaag eruit
3. arteriële bloeding – beschadiging slagader
> pulserend
> helderrood bloed
Stelpen van bloed op verschillende manieren:
Directe druk Tourniquet
Gewoon verband – minimum 10min Bij bloeding van extremiteit waarbij directe druk onvoldoende is
Hemostatisch gaas – 3 minuten (blokkeerd arteriële stroming)
Aanleggen in lies of oksel
Behandeling
✓ Massief transfusie protocol: RBC, trombocyten, plasma
✓ Tranexaminezuur: blokkeert opruiming stolsel op plaats van bloeding in tweede fase
✓ Exacyl 1G IV
,Primary survey en airway
Airway
Stap 1 – bewustzijn controleren door APVU schaal
Stap 2 – contoleer ademhaling indien niet reactief
− Luister naar hoorbare ademhaling
− Voel naar luchtstroom
− Bekijken naar luchtweg
Partiële luchtwegobstructie
• Diameter van luchtwegen zijn vernauwd maar er is WEL nog in- en uitstroom van lucht
• Hoorbare ademhaling waarneembaar
Complete obstructie
• Paradoxale ademhalingsbewegingen
Luchtweg vrijmaken
bij letsel / trauma aan cervicale
wervelkolom -> jaw thrust
Bij aanwezigheid van braaksel of dergelijk
-> aspiratietoestel
Verstikking/verslikking van volwassene
Bewustzijn Bewusteloos
− Hoesten stimuleren − 1112
− 5 rugslagen afwisselend met 5 buikstoten − BLS starten + voorwerp proberen verwijderen
(Heimlich-manoeuvre)
Heimlich nooit bijt: zwangere vrouwen, ernstig overgewicht, baby, bewusteloze persoon
,Verstikking / verslikking kind JONGER Verstikking / verslikking kind OUDER
dan 1 jaar dan 1 jaar
Zwelling luchtweg door allergische reactie
> stridor / wheezing gecombineerd met acute huiduitslag, warme huid
Behandelen
✓ O2 toediening
✓ Halfzittende houding
✓ Adrenaline IM
✓ Salbutamol verneveling
✓ Steroïden IV
✓ Anti-histaminica IV
, Breathing
Inleiding
Breathing = de effectiviteit van de ademhaling beoordeeld op vlak van ventilatie – oxygenatie.
Ah faalt > O2 niveau daalt in lichaam > fysiologische processen stoppen
Oorzaken van gedaalde saturatie
• Longaandoening
• Pijn bij ademen
• Ernstige ziekte (sepsis)
• Verlaagde ademhalingsprikkel (CVA, delier, medicatie, sepsis, intoxicatie)
Ademhalingsgeluiden
Inademen = inspirium
Uitademen = expirium
Normaal ademgeruis = vesiculair ademgeruis
o Intensiteit van geluid is lager bij uitademing
Verminderd tot geen o Longemfyseem – door toegenomen luchthoudendheid
ademgeruis o Neuromusculaire aandoening
o Overgewicht – aanwezig vetweefsel
In deel van longen:
o Pneumothorax
o Atelectasegebieden – door gecollabeerde dellen stroomt geen
lucht
o Aanwezigheid van teveel pleuravocht
Wheezing en stridor Stridor = hoorbare AH die ontstaat door vernauwing op niveau van larynx
en trachea
o Inspiratoire stridor – vernauwing boven stembanden
o Expiratoire stridor – vernauwing trachea
o Bifasische stridor – zowel in als uit – vernauwing glottis
Oorzaken:
− Pseudokroep
− Aanwezigheid vreemd voorwerp
− Peritonsillaire abcessen
− Slap strottenhoofd
− Subglottis stenose
Wheezing = continu piepend, hoog fluitend geluid bij uitademen
( als kleinere luchtwegen vernauwd zijn)
Ronchi = piepend, fluitend, brommend of zagend geluid
− Obstructie van slijmsecretie of zwelling slijmvliezen in bronchi
− Bij copd, cystische fibrose en pneumonie
Geluid neemt niet af bij hoesten = infiltraat in longen aanwezig
Adequaat handelen bij verstoring van vitale
parameters
Opvang van de bedreigde zorgontvanger
Opvang volgens C-ABCDE methode
Gebruikt bij herkenning, benadering en opvang van kritieke patiënten
ABCDE benadering = systematische aanpak waarbij de juiste prioriteiten gesteld worden + herkennen van
levensbedreigende problemen
Bleeding control – catastrofale bloedingen
Soorten bloedingen:
1. Capillaire bloeding – beschadiging van capillairen
2. Veneuze bloeding – scheur van ader
> donkerrood bloed
> loopt gestaag eruit
3. arteriële bloeding – beschadiging slagader
> pulserend
> helderrood bloed
Stelpen van bloed op verschillende manieren:
Directe druk Tourniquet
Gewoon verband – minimum 10min Bij bloeding van extremiteit waarbij directe druk onvoldoende is
Hemostatisch gaas – 3 minuten (blokkeerd arteriële stroming)
Aanleggen in lies of oksel
Behandeling
✓ Massief transfusie protocol: RBC, trombocyten, plasma
✓ Tranexaminezuur: blokkeert opruiming stolsel op plaats van bloeding in tweede fase
✓ Exacyl 1G IV
,Primary survey en airway
Airway
Stap 1 – bewustzijn controleren door APVU schaal
Stap 2 – contoleer ademhaling indien niet reactief
− Luister naar hoorbare ademhaling
− Voel naar luchtstroom
− Bekijken naar luchtweg
Partiële luchtwegobstructie
• Diameter van luchtwegen zijn vernauwd maar er is WEL nog in- en uitstroom van lucht
• Hoorbare ademhaling waarneembaar
Complete obstructie
• Paradoxale ademhalingsbewegingen
Luchtweg vrijmaken
bij letsel / trauma aan cervicale
wervelkolom -> jaw thrust
Bij aanwezigheid van braaksel of dergelijk
-> aspiratietoestel
Verstikking/verslikking van volwassene
Bewustzijn Bewusteloos
− Hoesten stimuleren − 1112
− 5 rugslagen afwisselend met 5 buikstoten − BLS starten + voorwerp proberen verwijderen
(Heimlich-manoeuvre)
Heimlich nooit bijt: zwangere vrouwen, ernstig overgewicht, baby, bewusteloze persoon
,Verstikking / verslikking kind JONGER Verstikking / verslikking kind OUDER
dan 1 jaar dan 1 jaar
Zwelling luchtweg door allergische reactie
> stridor / wheezing gecombineerd met acute huiduitslag, warme huid
Behandelen
✓ O2 toediening
✓ Halfzittende houding
✓ Adrenaline IM
✓ Salbutamol verneveling
✓ Steroïden IV
✓ Anti-histaminica IV
, Breathing
Inleiding
Breathing = de effectiviteit van de ademhaling beoordeeld op vlak van ventilatie – oxygenatie.
Ah faalt > O2 niveau daalt in lichaam > fysiologische processen stoppen
Oorzaken van gedaalde saturatie
• Longaandoening
• Pijn bij ademen
• Ernstige ziekte (sepsis)
• Verlaagde ademhalingsprikkel (CVA, delier, medicatie, sepsis, intoxicatie)
Ademhalingsgeluiden
Inademen = inspirium
Uitademen = expirium
Normaal ademgeruis = vesiculair ademgeruis
o Intensiteit van geluid is lager bij uitademing
Verminderd tot geen o Longemfyseem – door toegenomen luchthoudendheid
ademgeruis o Neuromusculaire aandoening
o Overgewicht – aanwezig vetweefsel
In deel van longen:
o Pneumothorax
o Atelectasegebieden – door gecollabeerde dellen stroomt geen
lucht
o Aanwezigheid van teveel pleuravocht
Wheezing en stridor Stridor = hoorbare AH die ontstaat door vernauwing op niveau van larynx
en trachea
o Inspiratoire stridor – vernauwing boven stembanden
o Expiratoire stridor – vernauwing trachea
o Bifasische stridor – zowel in als uit – vernauwing glottis
Oorzaken:
− Pseudokroep
− Aanwezigheid vreemd voorwerp
− Peritonsillaire abcessen
− Slap strottenhoofd
− Subglottis stenose
Wheezing = continu piepend, hoog fluitend geluid bij uitademen
( als kleinere luchtwegen vernauwd zijn)
Ronchi = piepend, fluitend, brommend of zagend geluid
− Obstructie van slijmsecretie of zwelling slijmvliezen in bronchi
− Bij copd, cystische fibrose en pneumonie
Geluid neemt niet af bij hoesten = infiltraat in longen aanwezig
