Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 90 pages
Summary

Samenvatting Rechtsgeschiedenis

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 90 pages

Complete samenvatting van alle hoofstukken

Content preview

RECHTSGESCHIEDENIS
Vrije Universiteit van Amsterdam




2020/2021
C.TEUNISSEN

,Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1................................................................................................................................................ 6
1.1 RECHTSGESCHIEDENIS...........................................................................................................................................6
1.2 PERIODISERING...................................................................................................................................................6
1.3 DE GESCHEIDEN WEGEN VAN DE CIVILIAN EN COMMON LAW TRADITION.......................................................................7
1.4 HET CORPUS IURIS ALS FUNDAMENT VAN DE CONTINENTALE RECHTSCULTUUR...............................................................8
1.4.1 Inleiding..................................................................................................................................................8
1.4.2 De voorgeschiedenis van het Corpus iuris in vogelvlucht.......................................................................8
1.4.3 Justinianus en zijn tijd.............................................................................................................................9
1.4.4 De uitgangspunten van het wetgevingsproject....................................................................................10
1.4.5 De onderdelen van het wetgevingsproject...........................................................................................11
1.4.6 Het Corpus iuris als rechtsbron.............................................................................................................12
HOOFDSTUK 2.............................................................................................................................................. 12
2.1 DE OVERLEVERING VAN HET ROMEINSE RECHT IN DE MIDDELEEUWEN........................................................................12
2.2 HET ONTSTAAN VAN EEN EUROPESE RECHTSWETENSCHAP........................................................................................13
2.3 HET CORPUS IURIS IN ZIJN MIDDELEEUWSE VORM...................................................................................................13
2.3.1 Inleiding................................................................................................................................................13
2.3.2 Digestum Vetus, Infortiatum en Digestum Novum...............................................................................14
2.3.3 Codex....................................................................................................................................................14
2.3.4 Volumen of Volumen parvum...............................................................................................................14
2.4 DE GLOSSATOREN..............................................................................................................................................14
2.5 WETENSCHAPPELIJKE GENRES BIJ GLOSSATOREN......................................................................................................15
2.6 DE GLOSSE VAN ACCURSIUS................................................................................................................................15
2.7 Interpretatie van het Corpus Iuris............................................................................................................15
2.7.1 Inleiding................................................................................................................................................15
2.7.2 Harmoniseren.......................................................................................................................................16
2.7.3 Aanpassen.............................................................................................................................................16
2.7.4 Systematiseren......................................................................................................................................16
2.8 VROEGE RECEPTIE VAN ROMEINS RECHT: BEGIN VAN HET IUS COMMUNE....................................................................16
2.9 DE COMMENTATOREN........................................................................................................................................16
2.9.1 De commentatoren en hun geschriften................................................................................................16
2.9.2 De School van Orléans en Bartolus de Saxoferrato..............................................................................17
HOOFDSTUK 3.............................................................................................................................................. 17
3.1 RECHTSTRADITIES BUITEN HET CORPUS IURIS CIVILIS................................................................................................17
3.2 CANONIEK RECHT..............................................................................................................................................18
3.2.1 Het ontstaan van recht binnen de kerk................................................................................................18
3.2.2 Kerkelijke competentie.........................................................................................................................18
3.2.3 De Gregoriaanse Kerkhervorming........................................................................................................18
3.2.4 Het Corpus iuris canonici......................................................................................................................19
3.2.5 De Romano – canonieke procedure......................................................................................................20
3.3 GEWOONTERECHT.............................................................................................................................................21
3.3.1 Inleiding................................................................................................................................................21
3.3.2 Usatges van Barcelona (twaalfde eeuw)..............................................................................................21
3.3.3 Saksenspiegel (1220 en 1235)..............................................................................................................21
3.3.4 Coutumes de Beauvaises (1283)...........................................................................................................21
3.3.5 Rechtspraak en rechterschap ik de oude zin........................................................................................21
3.4 GODSVREDES EN LANDVREDES.............................................................................................................................22
3.4.1 Inleiding................................................................................................................................................22
3.4.2 De godsvrede van Laprade (ca. 975 – 980)..........................................................................................22
3.4.3 De godsvrede van Le Puy (ca. 993/994)...............................................................................................22
3.4.4 De godsvrede van Limoges (994)..........................................................................................................22
3.4.5 Landvredes............................................................................................................................................22


1

, 3.5 WETGEVING.....................................................................................................................................................22
3.5.1 Inleiding................................................................................................................................................22
3.5.2 Keuren in de Nederlanden....................................................................................................................23
3.5.3 Wetgeving van lagere vorsten en van Italiaanse communes...............................................................23
3.5.4 Rechterschap in moderne zin................................................................................................................23
3.6 WERELDLIJK RECHT VERSUS KERKELIJK RECHT..........................................................................................................24
HOOFDSTUK 4.............................................................................................................................................. 25
4.1 INLEIDING........................................................................................................................................................25
4.2 NATUURRECHT..................................................................................................................................................26
4.2.1 De voorlopers: Fransisco de Vitoria en de school van Salamanca........................................................26
4.2.2 De Summa theologiae en de restitutieleer...........................................................................................27
4.2.3 Het natuurrecht van de vroegmoderne scholastiek.............................................................................27
4.2.4 Natuurrecht in de Noordelijke Nederlanden: Hugo de Groot...............................................................28
4.2.5 Natuurrecht in de Duitse gebieden.......................................................................................................28
4.3 DE HOLLANDSE ELEGANTE SCHOOL EN HET NEO-HUMANISME..................................................................................29
4.4 RECEPTIE VAN ROMEINS RECHT IN NOORD-EUROPA................................................................................................29
4.4.1 Inleiding................................................................................................................................................29
4.4.2 Receptie door middel van appelrechtspraak........................................................................................30
4.4.3 Wetenschap: verspreiding van het Bartolisme.....................................................................................31
4.4.4 Nieuwe systematisering en de rol van de Instituten.............................................................................31
4.5 DE NOORDELIJKE NEDERLANDEN..........................................................................................................................31
4.5.1 De rechtsbronnen..................................................................................................................................31
4.5.2 De rechterlijke organisatie....................................................................................................................31
4.5.3 Rooms-Hollands recht: de gezaghebbende schrijvers..........................................................................32
4.6 DE VERSPREIDING VAN HET ROOMS-HOLLANDSE RECHT BUITEN EUROPA....................................................................33
4.6.1 De VOC en WIC......................................................................................................................................33
4.6.2 Zuidelijke Afrika....................................................................................................................................33
4.6.3 Sri Lanka en andere gebieden...............................................................................................................33
4.7 HET IUS HODIERNUM.........................................................................................................................................34
HOOFDSTUK 5.............................................................................................................................................. 34
5.1 CODIFICEREN ALS VERSCHIJNSEL...........................................................................................................................34
5.2 DE VOORGESCHIEDENIS......................................................................................................................................34
5.2.1 Inleiding................................................................................................................................................34
5.2.2 Vroege codificaties................................................................................................................................35
5.3 KENMERKEN VAN DE NIEUWE WETBOEKEN.............................................................................................................35
5.4 DE CODE CIVIL (1804).......................................................................................................................................35
5.4.1 Inleiding................................................................................................................................................35
5.4.2 De Franse rechtswetenschap ten tijde van het Ancien Régime............................................................36
5.4.3 De totstandkoming van de Code civil...................................................................................................36
5.4.4 Invloed van de Code civil in Europa en daarbuiten...............................................................................36
5.5 HET BURGERLIJK WETBOEK (1838).....................................................................................................................37
5.6 HET BURGERLICHE GESETZBUCH (1900)...............................................................................................................37
5.6.1 Inleiding................................................................................................................................................37
5.6.2 Duitse rechtswetenschap: de Historische school..................................................................................37
5.6.3 Duitse rechtswetenschap: het Pandectisme.........................................................................................38
5.6.4 Totstandkoming van het Bürgerliche Gesetzbuch (1900)....................................................................38
5.6.5 Invloed van het Bürgerliche Gesetzbuch in Europa en daarbuiten.......................................................39
5.7 DE CODEX IURIS CANONICI (1917, HERZIEN 1983)................................................................................................39
5.8 HET BURGERLIJK WETBOEK (1992)......................................................................................................................39
5.9 INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT..........................................................................................................................40
HOOFDSTUK 6.............................................................................................................................................. 40
6.2 DE RECHTSTRADITIES VAN DE HUIDIGE TIJD............................................................................................................41
6.2.1 Rechtstradities......................................................................................................................................41
6.2.2 De continentaal Europese rechtstraditie..............................................................................................41

2

, 6.2.3 De Anglo-Amerikaanse rechtstraditie...................................................................................................41
6.2.4 Mixed legal systems..............................................................................................................................42
6.2.3 De traditie van het ius commune..........................................................................................................42
6.2.6 Islamitisch recht....................................................................................................................................42
6.3 RECHTSWETENSCHAP: RECHTSVERGELIJKING...........................................................................................................43
6.4 INTERNATIONALISERING EN EUROPEANISERING VAN HET PRIVAATRECHT......................................................................44
6.4.1 Inleiding................................................................................................................................................44
6.4.2 De opkomst van het internationaal recht.............................................................................................44
6.4.3 Internationalisering: internationale verdragen....................................................................................44
6.4.4 Internationalisering: de rol van vreemd recht......................................................................................44
6.4.5 Internationalisering de komst van Europees recht...............................................................................45
6.5 INITIATIEVEN OM TOT HARMONISATIE TE KOMEN....................................................................................................46
6.6 DE ROL VAN HET IUS COMMUNE IN DE EENENTWINTIGSTE EEUW...............................................................................46
6.7 RECHTSGESCHIEDENIS: WETENSCHAPSGESCHIEDENIS EN MEER...................................................................................46
HOOFDSTUK 7.............................................................................................................................................. 46
7.1 INLEIDING........................................................................................................................................................46
7.1.1 Twee benaderingen van buitencontractuele aansprakelijkheid...........................................................46
7.2 VERBINTENISSEN UIT DELICT EN DIEFSTAL – INST. 4.1 D.47.2, C.6.2........................................................................47
7.2.1 Verbintenissen uit delict.......................................................................................................................47
7.2.2 Diefstal (furtum)...................................................................................................................................47
7.2.3 Diefstal bij heterdaad en buiten heterdaad..........................................................................................47
7.2.4 Diefstal (furtum) is een ruim begrip......................................................................................................48
7.2.5 Medeplichtigen.....................................................................................................................................48
7.2.6 Wie kan de diefstalsvordering instellen?..............................................................................................49
7.2.7 De diefstalsvordering is zuiver poenaal................................................................................................49
7.3 VORDERINGEN WEGENS MET GEWELD GEROOFDE ZAKEN INST. 4.2, D.47.8, C.9.33...................................................49
7.4 DE LEX AQUILIA INST. 4.3 D. 9.2, C.3.35............................................................................................................50
7.4.1 Inleiding................................................................................................................................................50
7.4.2 Caput I van de lex Aquilia: onrechtmatig doden van slaven of vee......................................................50
7.4.3 Doden ten gevolge van schuld (culpa)..................................................................................................51
7.4.4 De boete vasn Caput I...........................................................................................................................51
7.4.5 Caput II van de lex Aquilia....................................................................................................................51
7.4.6 Caput III van de lex Aquilia: andere schade aan slaven en zaken.........................................................51
7.4.7 Het verwonden van vrije personen.......................................................................................................52
7.4.8 Onrechtmatigheid en schuld bij Caput III.............................................................................................52
7.4.9 De boete van Caput III...........................................................................................................................52
7.4.10 Causaliteit (Caput I en III)...................................................................................................................53
7.4.11 Verlies zonder beschadiging (Caput I en III)........................................................................................53
7.5 KRENKINGEN – INST. 4.4 D. 47.10, C. 9.35........................................................................................................53
7.5.1 Iniuria of krenking.................................................................................................................................53
7.5.2 Wie kan de krenkingsvordering instellen?............................................................................................54
7.5.3 Berekening van de boete bij de krenkingsvordering.............................................................................54
7.5.4 Lex Aquilia en iniuria.............................................................................................................................54
7.6 VERBINTENISSEN DIE ALS HET WARE UIT DELICT ONTSTAAN – INST. 4.5......................................................................55
7.7 VORDERINGEN – INST 4.6..................................................................................................................................55
7.8 NOXALE VORDERINGEN – INST. 4.8 D. 9.4, C. 3.41..............................................................................................56
7.9 ALS EEN VIERVOETER WORDT GEZEGD SCHADE TE VEROORZAKEN – INST. 4.9..............................................................57
HOOFDSTUK 8.............................................................................................................................................. 58
8.1 INLEIDING........................................................................................................................................................58
8.1.1 Dezelfde teksten in een andere context................................................................................................58
8.1.2 De Summa ‘’Iustiniani est in hoc opere’’...............................................................................................58
8.2 VERBINTENISSEN UIT DELICT EN DIEFSTAL – INST. 4.1..............................................................................................58
8.2.1 Wat is diefstal?.....................................................................................................................................58
8.2.2 Berekening van de boete......................................................................................................................58
8.3 VORDERINGEN WEGENS MET GEWELD GEROOFDE ZAKEN – INST. 4.2.........................................................................59

3

Connected book
 image
Jan Hallebeek Lijf ende Goedt
Publisher: Unknown ISBN: 9789086598069 Edition: 1

Document information

Study
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
May 13, 2021
Number of pages
90
Written in
2020/2021
Type
Summary
$9.62

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
chareese
4.0
(3)
Sold
31
Followers
29
Items
17
Last sold
2 year ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions