• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 2 out of 13 pages
Summary

Samenvatting Architectuur & Industrialisering | Cultuurwetenschappen 1B | Hasselt | 2025/26

Document preview thumbnail
Preview 2 out of 13 pages

Deze studiestof behandelt de architectuurgeschiedenis van de 17e tot 19e eeuw voor Cultuurwetenschappen 1B aan Universiteit Hasselt. De aantekeningen dekken de opkomst van handelssteden (Amsterdam, Londen), de industriële revolutie, nieuwe bouwmaterialen zoals gietijzer, en de transformatie van steden door fabrieken en massaproductie. Ideaal voor examenvoorbereiding: kernconcepten zoals de stoommachine, textielindustrie, en de gevolgen van industrialisering zijn helder uitgelegd met concrete voorbeelden.

Content preview

4_De 19e eeuw en het proces van industrialisering
ALGEMENE RODE DRAAD

Hoe de industriële revolutie de samenleving volledig veranderde:

⟶ Context
⟶ Van landelijk naar industrieel landschap
⟶ Nieuwe gebouwentypes en constructiematerialen
⟶ Chicago: wolkenkrabbers

Industrialisering veranderde dus economie, werk, steden én architectuur.

1. DE CONTEXT

Vanaf de 17e eeuw groeien steden zoals:
Londen
Amsterdam

Deze steden worden rijk door:
internationale handel
kolonisatie
koopmanschap

Hier ontstaat ook de middenklasse:
mensen met geld die willen kopen, reizen en consumeren.
Ontwikkeling van handelsstad en neiuwe ruimtes voor consumptie
Vauxhall Gardens (lusthof)
rond ca. 1650-1859




Dit was een groot recreatiepark in Londen. ⟶ Mensen kwamen hier voor: ontspanning, wandelen,
muziek, sociaal contact...

Het is een vroege vorm van massaconsumptie en amusement.
Eigenlijk een voorloper van: pretparken, shoppingcentra


⟶ Vergelijking met Japan : UKIYO
Betekenis UKIYO = drijvend, voorbijgaand = Dat verwijst naar plezier en tijdelijk genieten
Entertainment voor stedelingen = restaurants, theaters, winkels... = dicht bij de kanalen
Ukiyo-e
(= ‘prenten van de vlietende wereld’.Houtsnedes die sinds het midden van de 18e eeuw ook in Europa populair werden.)

, Prenten werden geproduceerd op industriële schaal door
professionele drukkers
Prenten tonen de voorkeuren van de adel




Opkomst van de handelsstad en nieuwe ruimtes voor consumptie


Handelsstad Industriële stad
draait om: draait om:
handel productie
havens fabrieken
koopmannen arbeiders
machines


De handelsstad is de voorloper van de industriele stad.
⟶ De handelsstad bereid alles al voor: geld, transport, markten, consumptie
Er kan niet worden vergeleken want Ind. stad is niet interessant op vlak van beleving



DE EERSTE INDUSTRIELE REVOLUTIE
Start rond 1750 in Engeland. Belangrijkste veranderingen:
Van handwerk naar machines
⟶ Begon in Engeland, begin 19e eeuw de rest van Europa.
⟶ Nu plots grootschalig (Fabriek ipv kleine werkplaats)
⟶ Nieuwe sectoren: textiel, ijzer, staal, stoomkracht




DE TWEEDE INDUSTRIELE REVOLUTIE = TECHNOLOGISCHE REVOLUTIE
Periode: 1870–1910
Nog grotere veranderingen.
Nieuwe uitvindingen: elektriciteit, olie-industrie, auto, chemische
producten, telegraaf, radio

Gevolg:
Massaproductie ontstaat.

Table of contents

  1. 01 ⟶ Nieuwe sectoren: textiel, ijzer, staal, stoomkracht 2
  2. 02 Gevolg: 2
    1. Industrialisering hangt samen met kapitalisme. ⟶ investeren om winst te maken ⟶ bedrijven groeien ⟶ steden worden economisch georganiseerd 3
    2. Vastgoedspeculatie: = het kopen en verkopen van vastgoed met het oog op winst. (idee ontstond in Engeland) 3
    3. Arbeidersproblemen: 3
  3. 03 KARL MARX 3
  4. 04 Van landelijk naar industrieel landschap 3
    1. Industrialisering start in Engeland. Waarom daar? 3
    2. Goedkope werkkrachten en globaal handelsnetwerk (kolonisering) 3
    3. Nieuwe technologische processen (ijzer, textiel en energie) 3
    4. Gevolg: uitbreiding productie en opkomst tweede 3
  5. 05 IJZER 3
    1. ‘Upper Works’ in Coalbrookdale Toegang tot ruwe materialen zoals kool = Ongeziene toename in de productie van ijzer 3
    2. = Belangrijke brug = Volledig in gietijzer gemaakt 3
    3. ijzer wordt niet meer alleen gebruikt voor gereedschap 3
    4. nu ook voor architectuur en infrastructuur 3
    5. Essamblage zorgde voor de creatie van deze brug 3
    6. ⟶ een lokale ijzersmid die op dat moment de grootste gieterij had. 3
    7. ⟶ waar kool te vinden is, in de buitenwijken rond de stad ontstaan de fabrieken omdat er kool in de grond zit. 3
    8. Wat deed deze machine? 4
    9. = van Newcomen (1712) 4
    10. 3. Nieuwe gebouwentypes en constructiematerialen 7
  6. 06 PALM STOVE 7
  7. 07 CRYSTAL PALACE 7
    1. FILMPJE: WELKE MOGELIJKHEDEN + GEVOLGEN 8
  8. 08 GROEI INDUSTRIE 8
  9. 09 KINGS CROSS STATION 9
    1. = Facade verteld wat er gebeurt in het interieur. 9
    2. Eerste stations moesten hoog zijn (stoom en rook moet kunnen ontsnappen) 9
    3. De façade is ornamentloos = rationeel 9
    4. Bakstenen muur met bogen; twee bogen overspannen het interieur 9
    5. Correspondentie tussen interieur en exterieur 9
    6. >< façadisme in de barok 9
    7. Kritiek op het gebouw: 9
    8. Te rationeel. Architecten vonden dat de ingenieurs geen rekening hielden met de historische complexiteit van gebouwen 9
    9. Te pragmatisch. Bourgeoisie opdrachtgevers verkozen meer artistieke oplossingen in plaats van de heldere diagrammen van technologie en kapitaal niet zo straight forward. 9
    10. Goed voorbeeld: Midland Grand Hotel 9
    11. Hotel bij station; feciliteren van reizen en toerisme 9
    12. Facade: Gothic revial 9
    13. zeer ornamenteel exterieur 9
    14. comfort 9
    15. volledig modern plan maar wel allemaal gotische elementen (aankleding) 9
    16. • Grootste overspanning ter wereld op dat moment, gotische esthetiek • Verhoogd station • Ruimte onder het station gebruikt als opslagplaats voor een brouwerij 9
  10. 10 STATION ALS COMPROMIS 10
  11. 11 DE EIFFELTOREN 10
    1. Chicago 10
  12. 12 DE WOLKENKRABBER 11
  13. 13 LOUIS SULLIVAN 11
  14. 14 World’s Columbian Exposition, Chicago, Illinois, 1893 12
  15. 15 Taylorisering: Het idee van efficientie ontstaat 13
  16. 16 Rationalisatie van arbeidsprocessen bij Ford 13
  17. 17 Tijdsopname van elke individuele handeling 13
  18. 18 Geen enkele verloren beweging 13
  19. 19 Organisatie van het bandwerk 13
  20. 20 ⟶ Frankfurter Küchen 13
  21. 21 ⟶ Dit HC is een introductie naar het moderne denken in de 20 e eeuw 13

Document information

Study
Uploaded on
April 29, 2026
Number of pages
13
Written in
2025/2026
Type
Summary
$10.39

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
4
Followers
0
Items
15
Last sold
2 months ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their exams and reviewed by others who've used these revision notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No problem! You can straightaway pick a different document that better suits what you're after.

Pay as you like, start learning straight away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and smashed it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions