Cultuur en levensbeschouwing
Deel1: we leven in tijden van angst
Angst
= tegenstander van het leven
Bertrand Russell
Engelse filosoof
20e eeuw
Wijsheid bestaat pas, als we beseffen dat we angst hebben, het in
de ogen kijken en naar handelen. => moeilijk, maar het durven is
een stap naar wijsheid.
Rode draad: mensen denken steeds dat ze leven in tijden van angst
Thomas Hobbes
Engelse filosoof
Standpunt: mens is van nature slecht, de mens wordt gedreven door
angst.
Hij denkt dat ieder mens erop gericht is om zichzelf te beschermen
en hiervoor tot het uiterste zal gaan. => oorlog van allen tegen allen
De permanente staat van angst kan ingeperkt worden wanneer
mensen met elkaar een sociaal contract afsluiten (= maatschappij)
Ze richten een staat op met een leidersfiguur die alle autoriteit in
handen krijgt op voorwaarde dat de veiligheid van burgers
gewaarborgd is.
Bv. studenten gaan niet spieken omdat ze bang zijn om betrapt te
worden door de leerkracht.
Dood is een bevrijding
Rousseau
Franse filosoof
Standpunt: de mens is van nature goed, de men wilt het beste.
Het is de maatschappij die ervoor zorgt dat we slecht worden.
Bv. wij willen onszelf leren kennen in een nieuwe studie, maar we
worden verplicht om examen te maken wat ons angstig maakt
waardoor we slechte dingen doen zoals spieken.
!De negatieve beelden van deze filosofen werden zwaar beïnvloed door de
tijd waarin ze deze gedachten ontwikkelden.
,Angst voedt de verschillen..
Dualistische denkers
Delen de werkelijkheid op in twee fundamenteel verschillende onderdelen.
Bv. Wij zijn angstig of vrij van aard. Er is geen grijze zone tussen
Ze hebben angst voor mixofobie en gaan nativisme tewerk
stellen.
Mixofobie
= angst dat andersdenkenden jouw denken/ ideeën gaan beïnvloeden
verwerpen.
Nativisme
= politiek systeem waarbij je vooral de inheemse ideeën, gedachten en
culturen gaan beschermen tegen het vreemde.
Behoudsgezinde burgerbewegingen
= houden zich echt vast aan hoe het ooit was. Ze willen alles
vernietigen wat vreemd is. Het zijn bewegingen die burgers proberen
oproepen, ze hebben geen politieke invloed.
Conservatieve gezinspartijen
= acceptatie dat wereld verandert maar willen zich er niet perse aan
binden.
Bv. Vlaams belang => ‘homoseksuele/migranten zijn een bedreiging
voor onze samenleving’
Angst als verbindende factor.
… of leidt tot samenwerking
Mohamed
Heeft zichzelf in brand gestoken nadat hij geen uitweg meer
vond. Door angst voor de toekomst en deze daad van Mohamed,
is onze generatie beginnen samenwerken.
Sergei
Uit angst dat andere het beter doen, presteren we beter. Er werd
een man naar de maan geschoten, wij doen dit ook,… hierdoor is
er een internationale samenwerking ontstaan waardoor er veel
nieuwe en grote ruimtevaart uitvinden zijn ontstaan.
Maar is steeds as van kwaad
= de maatschappij gaat de wereld aanduiden als een botsing der
beschaving.
‘wij’ tegen ‘zij’ => altijd 2 groepen
MAAR het is niet zo zwart wit
- Een principe dat in alle maatschappijen aanwezig is
,Populaire cultuur.
Wij behoren tot het goede en wij moeten schrik hebben van dat slechte.
Terroristische aanslagen
Worden ingezet in de strijd
Collectieve angst mag men niet cultiveren
Angst is de dirigent van het brein
Er is altijd een oer/ overlevingsangst die overal aanwezig is. Dit
is ook zo bij dieren. Deze individuele instinctangst kan je niet
wegnemen of uitroeien.
Bv. als iemand iets gooit, ga je wegduiken
De rest is cultuurgebonden angst. Deze is wel te overwinnen
door de angst te erkennen en door de samenleving te laten
leiden. Er komt wijsheid uit als we deze omdraaien en in de ogen
kunnen kijken.
Bv. angst om te vliegen => angst veiligste transportmiddel,
vaker vliegen,..
Collectieve bedreiging vraagt een nieuwe dirigent. Bij externe
dreiging, zoeken we een externe dirigent die ons beschermt. Ze
zeggen hoe we de angst moeten overheersen.
Bv. bij corona luisteren we naar de regering die maatregelen oplegt.
Mensen zijn niet bang voor wat is, Maar voor wat ze verwachten dat
er zal komen.
De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en
vooroordelen worden in tijdens van angst uitgedund.
Communiceren en kritisch denken is moeilijk, anderen beschuldigen
en bang zijn is gemakkelijk
Bv. ‘ik moest frieten eten wat ik had les tot 18u en frituur was enige
dat open was’
- Tolereren is niet hetzelfde als aanvaarden!
Je moet niet met alles oké zijn maar wel beseffen dat er mensen
zijn die anders denken dan jou.
Bv. je moet niet aanvaarden dat vrouwen zelfde rechten hebben,
maar je moet wel tolereren dat er vrouwen zijn die zelfde rechten
willen.
- 5 uitdagingen voor de toekomst
= de rode draad om een rechtvaardige samenleving te vormen
= de rode draad om eigen culturele angsten te overheersen.
5 opdrachten/ uitdagingen
, Een intelligente omgang met informatie op basis van feiten
‘ik mag da zeggen want ik heb het zelf meegemaakt’
Vanuit eigen ervaring gaan we onderzoeken hoe de werkelijkheid
in elkaar zit maar het zijn geen feiten.
Belangrijk om deze uitspraken te nuanceren en hier kritisch naar
te kijken
Verbeelding cultiveren
Sommige dingen ga je nooit weten, je kan enkel inbeelden hoe het
zou kunnen zijn. Je kunt dit enkel verifiëren door er onderzoek om te
doen.
Bv. een man kan nooit weten hoe het is om een vrouw te zijn.
Principieel consistent
= iedereen op dezelfde manier behandelen
Samenwerken
Morele plicht hebben hoop te koesteren
We mogen niet naïef zijn. bv. we weten allemaal dat de samenleving
nooit volledig rechtvaardig zal zijn.
MAAR we moeten daardoor niet stoppen met hiernaar te streven. We
moeten blijven hopen dat ons handelen een bijdrage zal leveren.
Deel:2 weg uit de onwetendheid
Over de doden niets dan goed
West-europa: de dood zo veel mogelijk wegduwen.
Epicurus: je moet geen schrik hebben van de dood. Zolang wij er zijn, is
dood er niet, en van zodra de dood is er, zijn we er niet meer.
Er bestaan geen domme vragen
Is er leven na de dood?
= levensvraag
- Er is geen juist, vast of standaard antwoord
- Persoonlijk antwoord kan tijdelijk zijn
Jouw visie op een vraag kan altijd veranderen.
- Een levensvraag gaat steeds over mensen
Heel de wereld moet hier wel over kunnen nadenken, dus niet
een random persoon die jij kent.
- Een levensvraag gaat over het groter geheel
Het mag niet iets tijdelijk zijn.
Bv. wat is schoonheid, wat is liefde, wat is eerlijkheid, is er een god,…?
Deel1: we leven in tijden van angst
Angst
= tegenstander van het leven
Bertrand Russell
Engelse filosoof
20e eeuw
Wijsheid bestaat pas, als we beseffen dat we angst hebben, het in
de ogen kijken en naar handelen. => moeilijk, maar het durven is
een stap naar wijsheid.
Rode draad: mensen denken steeds dat ze leven in tijden van angst
Thomas Hobbes
Engelse filosoof
Standpunt: mens is van nature slecht, de mens wordt gedreven door
angst.
Hij denkt dat ieder mens erop gericht is om zichzelf te beschermen
en hiervoor tot het uiterste zal gaan. => oorlog van allen tegen allen
De permanente staat van angst kan ingeperkt worden wanneer
mensen met elkaar een sociaal contract afsluiten (= maatschappij)
Ze richten een staat op met een leidersfiguur die alle autoriteit in
handen krijgt op voorwaarde dat de veiligheid van burgers
gewaarborgd is.
Bv. studenten gaan niet spieken omdat ze bang zijn om betrapt te
worden door de leerkracht.
Dood is een bevrijding
Rousseau
Franse filosoof
Standpunt: de mens is van nature goed, de men wilt het beste.
Het is de maatschappij die ervoor zorgt dat we slecht worden.
Bv. wij willen onszelf leren kennen in een nieuwe studie, maar we
worden verplicht om examen te maken wat ons angstig maakt
waardoor we slechte dingen doen zoals spieken.
!De negatieve beelden van deze filosofen werden zwaar beïnvloed door de
tijd waarin ze deze gedachten ontwikkelden.
,Angst voedt de verschillen..
Dualistische denkers
Delen de werkelijkheid op in twee fundamenteel verschillende onderdelen.
Bv. Wij zijn angstig of vrij van aard. Er is geen grijze zone tussen
Ze hebben angst voor mixofobie en gaan nativisme tewerk
stellen.
Mixofobie
= angst dat andersdenkenden jouw denken/ ideeën gaan beïnvloeden
verwerpen.
Nativisme
= politiek systeem waarbij je vooral de inheemse ideeën, gedachten en
culturen gaan beschermen tegen het vreemde.
Behoudsgezinde burgerbewegingen
= houden zich echt vast aan hoe het ooit was. Ze willen alles
vernietigen wat vreemd is. Het zijn bewegingen die burgers proberen
oproepen, ze hebben geen politieke invloed.
Conservatieve gezinspartijen
= acceptatie dat wereld verandert maar willen zich er niet perse aan
binden.
Bv. Vlaams belang => ‘homoseksuele/migranten zijn een bedreiging
voor onze samenleving’
Angst als verbindende factor.
… of leidt tot samenwerking
Mohamed
Heeft zichzelf in brand gestoken nadat hij geen uitweg meer
vond. Door angst voor de toekomst en deze daad van Mohamed,
is onze generatie beginnen samenwerken.
Sergei
Uit angst dat andere het beter doen, presteren we beter. Er werd
een man naar de maan geschoten, wij doen dit ook,… hierdoor is
er een internationale samenwerking ontstaan waardoor er veel
nieuwe en grote ruimtevaart uitvinden zijn ontstaan.
Maar is steeds as van kwaad
= de maatschappij gaat de wereld aanduiden als een botsing der
beschaving.
‘wij’ tegen ‘zij’ => altijd 2 groepen
MAAR het is niet zo zwart wit
- Een principe dat in alle maatschappijen aanwezig is
,Populaire cultuur.
Wij behoren tot het goede en wij moeten schrik hebben van dat slechte.
Terroristische aanslagen
Worden ingezet in de strijd
Collectieve angst mag men niet cultiveren
Angst is de dirigent van het brein
Er is altijd een oer/ overlevingsangst die overal aanwezig is. Dit
is ook zo bij dieren. Deze individuele instinctangst kan je niet
wegnemen of uitroeien.
Bv. als iemand iets gooit, ga je wegduiken
De rest is cultuurgebonden angst. Deze is wel te overwinnen
door de angst te erkennen en door de samenleving te laten
leiden. Er komt wijsheid uit als we deze omdraaien en in de ogen
kunnen kijken.
Bv. angst om te vliegen => angst veiligste transportmiddel,
vaker vliegen,..
Collectieve bedreiging vraagt een nieuwe dirigent. Bij externe
dreiging, zoeken we een externe dirigent die ons beschermt. Ze
zeggen hoe we de angst moeten overheersen.
Bv. bij corona luisteren we naar de regering die maatregelen oplegt.
Mensen zijn niet bang voor wat is, Maar voor wat ze verwachten dat
er zal komen.
De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en
vooroordelen worden in tijdens van angst uitgedund.
Communiceren en kritisch denken is moeilijk, anderen beschuldigen
en bang zijn is gemakkelijk
Bv. ‘ik moest frieten eten wat ik had les tot 18u en frituur was enige
dat open was’
- Tolereren is niet hetzelfde als aanvaarden!
Je moet niet met alles oké zijn maar wel beseffen dat er mensen
zijn die anders denken dan jou.
Bv. je moet niet aanvaarden dat vrouwen zelfde rechten hebben,
maar je moet wel tolereren dat er vrouwen zijn die zelfde rechten
willen.
- 5 uitdagingen voor de toekomst
= de rode draad om een rechtvaardige samenleving te vormen
= de rode draad om eigen culturele angsten te overheersen.
5 opdrachten/ uitdagingen
, Een intelligente omgang met informatie op basis van feiten
‘ik mag da zeggen want ik heb het zelf meegemaakt’
Vanuit eigen ervaring gaan we onderzoeken hoe de werkelijkheid
in elkaar zit maar het zijn geen feiten.
Belangrijk om deze uitspraken te nuanceren en hier kritisch naar
te kijken
Verbeelding cultiveren
Sommige dingen ga je nooit weten, je kan enkel inbeelden hoe het
zou kunnen zijn. Je kunt dit enkel verifiëren door er onderzoek om te
doen.
Bv. een man kan nooit weten hoe het is om een vrouw te zijn.
Principieel consistent
= iedereen op dezelfde manier behandelen
Samenwerken
Morele plicht hebben hoop te koesteren
We mogen niet naïef zijn. bv. we weten allemaal dat de samenleving
nooit volledig rechtvaardig zal zijn.
MAAR we moeten daardoor niet stoppen met hiernaar te streven. We
moeten blijven hopen dat ons handelen een bijdrage zal leveren.
Deel:2 weg uit de onwetendheid
Over de doden niets dan goed
West-europa: de dood zo veel mogelijk wegduwen.
Epicurus: je moet geen schrik hebben van de dood. Zolang wij er zijn, is
dood er niet, en van zodra de dood is er, zijn we er niet meer.
Er bestaan geen domme vragen
Is er leven na de dood?
= levensvraag
- Er is geen juist, vast of standaard antwoord
- Persoonlijk antwoord kan tijdelijk zijn
Jouw visie op een vraag kan altijd veranderen.
- Een levensvraag gaat steeds over mensen
Heel de wereld moet hier wel over kunnen nadenken, dus niet
een random persoon die jij kent.
- Een levensvraag gaat over het groter geheel
Het mag niet iets tijdelijk zijn.
Bv. wat is schoonheid, wat is liefde, wat is eerlijkheid, is er een god,…?
