KULeuven 2025 - 2026
,Geschiedenis van het Publiekrecht – Lesaffer (2025-2026)
De Rechtstaat.....................................................................................................................................................C
H1: De overhaaste triomftocht van het westerse constitutionele model.............................................................................6
1....................................................Het einde van de koude oorlog en het Charter voor een nieuw Europa
................................................................................................................................................................................ 6
1)................................................De Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa tussen Helsinki en Parijs
..................................................................................................................................................................................................6
2)..................................................................................................Fukuyama en het einde van de geschiedenis
..................................................................................................................................................................................................6
3)................................................................................................... Gorbatsjovs hervormingen in de Sovjet-Unie
..................................................................................................................................................................................................6
4)................................................................................................ Gorbatsjov en het einde van de Koude Oorlog
..................................................................................................................................................................................................7
5)...............Het Gemeenschappelijke Europese Huis en de ineenstorting van het communisme in Oost- en Centraal-Europa
..................................................................................................................................................................................................7
6)........................................................................................................ Het vraagstuk van de Duitse eenmaking
..................................................................................................................................................................................................8
7).................................................................................................De Duitse eenmaking en de strijd om Europa
..................................................................................................................................................................................................8
8)........................................................................Democratie als mensenrecht en de Conferentie van Kopenhagen
..................................................................................................................................................................................................9
9)....................................................Het Charter voor een Nieuw Europa en de constitutionele eenmaking van Europa
................................................................................................................................................................................................10
2.....................................................................................Het westerse constitutionele model
..............................................................................................................................................................................10
1)............................................................................................ Een constitutionele geschiedenis van het Westen
................................................................................................................................................................................................10
2)Constitutie en constitutioneel recht......................................................................................................................................10
3)................................................................................................................................ De soevereine staat
................................................................................................................................................................................................11
4)................................................................................................................ Nationaal en internationaal recht
................................................................................................................................................................................................11
5)......................................................................................................................................... Rechtsmacht
................................................................................................................................................................................................11
6)Constitutionalisme en rechtstaat...........................................................................................................................................11
7).................................................................................................... De traditionele opvatting over rechtsmacht
................................................................................................................................................................................................12
8)....................................................................................................... De moderne opvatting over rechtsmacht
................................................................................................................................................................................................12
9).......................................................................................Grondrechten, scheiding der machten en democratie
................................................................................................................................................................................................13
Deel I: De Dynastieke vorstenstaat van het Ancien Régime..............................................................................14
H2: De crisis van de Respublica Christiana en de opkomst van de soevereine staat...........................................................14
1.........................................................................................De abdicatie van keizer Karel V
..............................................................................................................................................................................14
2..................................................De middeleeuwse orde van de christenheid: vectoren van verdeeldheid
............................................................................................................................................................................... 14
1).........................................................................De pluralistische politieke en juridische orde van de christenheid
................................................................................................................................................................................................14
2)........................................................................................................................................ De feodaliteit
................................................................................................................................................................................................14
3).................................................................................................................................. Het heerlijk stelsel
, ................................................................................................................................................................................................15
4).................................................................................................................................... Judicium parium
................................................................................................................................................................................................16
3.......................................................De middeleeuwse orde van de christenheid: vectoren van eenheid
............................................................................................................................................................................... 16
1)................................................................De opkomst van de pauselijke monarchie en het klassiek kerkelijk recht
................................................................................................................................................................................................16
2)....................................................................................De erfenis van het Romeinse Rijk en het Romeins recht
................................................................................................................................................................................................17
4..........................................De ineenstorting van de Respublica Christiana en de crisis van de Europese orde
............................................................................................................................................................................... 17
1).........................................................................................De Reformatie en het einde van de geloofseenheid
................................................................................................................................................................................................17
2).........................................................................................De ontdekking en verovering van de Nieuwe Wereld
................................................................................................................................................................................................17
3).....................................................De militaire revolutie en de opkomst van de dynastieke, soevereine vorstenstaat
................................................................................................................................................................................................17
5..................................................................De legitimatie van de Spaanse veroveringen in Amerika
............................................................................................................................................................................... 18
1)........................................................................................De middeleeuwse wortels van de Spaanse doctrines
................................................................................................................................................................................................18
2)................................................................................................................. De bul Romanus Pontifex (1455)
................................................................................................................................................................................................18
3)....................................................................................................................... De bul Inter Caetera (1493)
................................................................................................................................................................................................19
4)................................................................................................................................ Francisco de Vitoria
................................................................................................................................................................................................19
H4: Het ancien régime onder Lodewijk XIV: de dynastieke vorstenstaat...............................................................................20
1.................................................................................................Ouverture: 'Le roi danse'
..............................................................................................................................................................................20
2...................................................................................Koningschap en standenmaatschappij
..............................................................................................................................................................................21
1).................................................................................................... De hiërarchische orde van de samenleving
................................................................................................................................................................................................21
2)....................................................................................................................... De rol van het koningschap
................................................................................................................................................................................................22
3)....................................................................................................... De dynastieke staat en het gemenebest
................................................................................................................................................................................................22
3......................................................De uitbouw van het militair en bureaucratisch apparaat van de staat
............................................................................................................................................................................... 23
1)....................................................................De verhandelbaarheid van de ambten en de inkomsten van de staat
................................................................................................................................................................................................23
2)................................................................................................................................. De oorlogsmachine
................................................................................................................................................................................................24
3)........................................................................................................................... Regering en bureaucratie
................................................................................................................................................................................................24
4)...................................................................................................................................... De rechtspraak
................................................................................................................................................................................................24
H5. Het ancien régime onder Lodewijk XIV: wetgeving en absolutisme.................................................................................26
1.....................................Ouverture: Lodewijk XIV voor het Parlement van Parijs Belangrijkste historische figuren
............................................................................................................................................................................... 26
2............................................................................Reformatie, Contrareformatie en absolutisme
, ..............................................................................................................................................................................26
1).............................................................................................................. Het protestantse politieke denken
................................................................................................................................................................................................26
2)...................................................................................Jean Bodin en de leer van de soevereiniteit van de staat
................................................................................................................................................................................................27
3)...............................................................................Bossuet en de absolutistische ideologie onder Lodewijk XIV
................................................................................................................................................................................................28
3..................................................................................................................... Lode
wijk XIV en de wetgeving...........................................................................................................................................2G
1)........................................................................................................ De grote ordonnanties van Lodewijk XIV
................................................................................................................................................................................................29
2)................................................................................................................. Lodewijk XIV en de parlementen
................................................................................................................................................................................................29
4....................................................................................Lodewijk XIV tussen dynastie en natie
..............................................................................................................................................................................30
5.................................................................................Religie en tolerantie onder Lodewijk XIV
..............................................................................................................................................................................31
1).............................................................................................................. Frankrijk en de godsdienstoorlogen
................................................................................................................................................................................................31
2)...................................................................................................................... Het Edict van Nantes (1598)
................................................................................................................................................................................................31
3)....................................................................................Het gallicanisme en de godsdienstpolitiek van Lodewijk
................................................................................................................................................................................................32
4)................................................................................................ Het Revocatie-Edict van Fontainebleau (1685)
................................................................................................................................................................................................32
Hoofdstuk 6. De Britse Revolutie (1640-1701)...................................................................................................................33
1.............................................................................Ouverture: De onthoofding van Karel I (164G)
............................................................................................................................................................................... 33
2.......................................De Tudors en vroege Stuarts (1485-1640): constitutie en maatschappelijke breuklijnen
............................................................................................................................................................................... 33
1)..............................................................De Engelse constitutie tijdens de late middeleeuwen en onder de Tudors
................................................................................................................................................................................................33
2)..................................................................................................... Maatschappelijke en politieke breuklijnen
................................................................................................................................................................................................34
3..................................................Vorstelijk absolutisme en de opkomst van de historische jurisprudentie
............................................................................................................................................................................... 35
1)........................................................................................Vrije monarchie in de politieke theorie van Jacobus I
................................................................................................................................................................................................35
2)............................................................................................De politieke breuklijnen onder de vroege Stuarts
................................................................................................................................................................................................35
3)............................................................................Edward Coke en de opkomst van de historische jurisprudentie
................................................................................................................................................................................................35
4)..........................................................................De reikwijdte van de voorbehouden rechtsmacht van de koning
................................................................................................................................................................................................36
4................................................................................Burgeroorlog en Gemenebest (1640-1660)
..............................................................................................................................................................................37
1)................................................................................................................... De Burgeroorlogen (1640-1649)
................................................................................................................................................................................................37
2)..................................................................................................................... Het Gemenebest (1649-1660)
................................................................................................................................................................................................38
5......................................................................De Restoratie onder Karel II en Jacobus II (1660-1688)
............................................................................................................................................................................... 38