INLEIDING IN DE CRIMINOLOGIE
Inhoudsopgave
1 WAT IS CRIMINOLOGIE?....................................................................................12
2 WAT DOEN CRIMINOLOGEN?.............................................................................13
1 HET MATERIËLE VOORWERP VAN DE CRIMINOLOGIE: ‘CRIMINALITEIT’?...............14
1.1 ‘CRIMINALITEIT IN WEZEN BETWIST?.............................................................................14
1.2 DE LEGALISTISCHE DEFINITIES VAN CRIMINALITEIT, DE BEPERKINGEN ERVAN, EN DE
CONSTRUCTIVISTISCHE REACTIES EROP.............................................................................14
1.3 ALTERNATIEVE DEFINITIES EN CONCEPTEN...................................................................15
2 HET FORMELE VOORWERP VAN DE CRIMINOLOGIE.............................................16
3 DE CRIMINOLOGIE ALS ZELFSTANDIGE DISCIPLINE?...........................................17
4 ASSUMPTIE OVER KENNIS................................................................................19
4.1 ONTOLOGIE................................................................................................................... 19
4.2 EPISTEMOLOGIE............................................................................................................. 20
4.3 METHODOLOGIE............................................................................................................ 20
5 PARADIGMATA IN DE CRIMINOLOGIE (EN ANDERE SOCIALE WETENSCHAPPEN)....21
5.1 POSITIVISME.................................................................................................................. 21
5.2 CONSTRUCTIVISME........................................................................................................ 22
5.3 REALISME...................................................................................................................... 22
5.4 CONCLUSIE.................................................................................................................... 23
1 HISTORISCHE ACHTERGROND...........................................................................24
2 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS...................................................................24
2.1 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS IN BELGIË................................................................24
2.2 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS IN INTERNATIONALE CONTEXT................................25
2.3 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS............................26
3 ONDERZOEK BIJ DADERS: ZELFRAPPORTAGESTUDIES........................................26
3.1 VOORBEELDEN VAN ZELFRAPPORTAGESTUDIES............................................................27
3.2 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN ZELFRAPORTAGES....................................................27
4 ONDERZOEK NAAR SLACHTOFFERSCHAP: SLACHTOFFERENQUÊTES...................28
4.1 DE INTERNATIONAL RIME VICTIMIZATION SURVEY (ICVS)..............................................28
4.2 DE VEILIGHEIDSMONITOR.............................................................................................. 28
1
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 4.3 DE RESULTATEN VAN DE BELGISCHE VEILIGHEIDSMONITOR OMTRENT VEILIGHEID......29
4.4 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN SLACHTOFFERENQUENTES.......................................29
4.5 PIJNPUNTEN BIJ HET ONDERZOEK ROND ONVEILIGHEIDSGEVOELENS...........................30
5 CONCLUSIE..................................................................................................... 31
1 WHAT’S A NAME.............................................................................................. 32
2 HOE DRUKKEN WE HET VOORKOMEN VAN CRIMINOLOGISCHE FEITEN UIT? ENKELE
KERNBERGRIPPEN.............................................................................................. 33
3 RECENTE CIJFERS EN TRENDS, MET FOCUS OP BELGIË.......................................34
3.1 EIGENDOMSCRIMINALITEIT............................................................................................ 34
3.2 PERSOONSCRIMIANLITEIT..............................................................................................35
3.3 HET ‘SPECIALE GEVAL’ VAN MOORD EN DOODSLAG......................................................35
3.4 JEUGDDELINQUENTIE..................................................................................................... 37
Prevalentie en ernst aan de hand van populaire mythen....................................................37
4 THE BIGGER PICTURE: INTERNATIONALE EN HISTORISCHE TRENDS.....................38
4.1 DALING VAN GEWELDCRIMINALITEIT OVER DE EEUWEN...............................................38
4.2 DE ‘CRIME DROP’........................................................................................................... 39
4.3 HOE VERHOUDT BELGIË ZICH TEN OPZICHTE VAN ANDERE LANDEN?...........................40
5 CONCLUSIE..................................................................................................... 41
1 GEORGANISEERDE MISDAAD: EEN BETWIST CONCEPT........................................41
2 MAFFIA’S........................................................................................................ 43
1 ORGANISATIECRIMINALITEIT............................................................................50
2 KENMERKEN VAN WITTEBOORDENCRIMIANLITEIT EN ORGANISATIE- OF
BEDRIJFSCRIMINALITEIT.....................................................................................50
3 VORMEN VAN BEDRIJFSCRIMINALITEIT: 6 SOORTEN OVERTREDINGEN.................52
4 OORZAKEN VAN ORGANISATIECRIMINALITEIT....................................................53
5 CONTROLE VAN WITTEBOORDEN- EN ORGANISATIECRIMINALITEIT......................54
6 BESLUIT.......................................................................................................... 55
1 FREQUENTIE EN BEELDEN VAN CRIMINALITEIT IN DE MEDIA...............................56
1.1 DE FREQUENTIE, REPRESENTATIES, EN VERTEKENINGEN VAN CRIMINALITEIT IN HET TV-
NIEUWS............................................................................................................................... 56
1.2 DE FREQUENTIE, REPRESENTATIES, EN VERTEKENINGEN VAN CRIMINALITEIT IN
POPULAIRE CULTUUR........................................................................................................... 57
2
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 1.3 PATRONEN IN DE KARAKTERISTIEKEN VAN DE EERGEGEVEN CRIMINALITEIT IN MEDIA-
INHOUD ALGEMEEN............................................................................................................. 58
2 DE OORZAKEN VAN MEDIAREPRESENTATIES VAN CRIMINALITEIT........................58
2.1 BENADERINGEN IN DE BERICHTGEVING VAN CRIMIANLITEITSNIEUWS...........................58
2.2 NIEUWSWAARDIGHEID................................................................................................... 59
2.3 ANDERE ELEMENTEN VAN BELANG BIJ NIEUWSSELECTIE...............................................60
3 HOE KUNNEN DE MEDIA ONZE GEDRAG EN ATTITUDES BEÏNVLOEDEN?...............60
3.1 AGENDASETTING EN FRAMING......................................................................................60
3.2 GERBNER’S CULTIVATIETHEORIE EN -EFFECTEN............................................................61
4 DE GEVOLGEN VAN MEDIAREPRESENTATIES VAN CRIMINALITEIT.........................62
4.1 ZIJN DE MEDIA CRIMINOLOGEEN?..................................................................................62
4.2 MORAL PANICS.............................................................................................................. 62
4.3 ONVEILIGHEIDSGEVOELENS TEN GEVOLGE VAN MEDIAREPESENTATIES VAN
CRIMINALITEIT..................................................................................................................... 63
5 BESLUIT.......................................................................................................... 64
1 VERBORGEN POPULATIES.................................................................................64
2 DARK NUMBER EN PAKKANS............................................................................64
3 SCHEVE VERDLING VAN CRIMINALITEIT.............................................................65
4 ETHISCHE BELEMMERINGEN.............................................................................65
5 AFHANKELIJKHEID VAN OVERHEID....................................................................65
1 EMPIRISCH DENKEN.........................................................................................66
2 DETERMINISME............................................................................................... 67
3 REDUCTIONISME............................................................................................. 67
4 (NATUUR-)WETENSCHAPPELIJKE METHODE.......................................................68
5 WETENSCHAPPELIJKE THEORIE.........................................................................68
1 HET ONDERZOEKSJARGON VAN KWANTIFICEREND ONDERZOEK: EEN VOORBEELD
UITGEWERKT..................................................................................................... 70
1.1 EEN VOORBEELDARTIKEL: BIJBOER (1969) – NIET KENNEN...........................................70
2 DE HOOFDBEGRIPPEN VAN HET KWANTITATIEF ONDERZOEK..............................70
2.1 DE PROBLEEMSTELLING GEDEFINIEERD........................................................................71
2.2 SOORTEN ONDERZOKESVRAGEN...................................................................................71
2.2.1 Fundamenteel vs praktijkgericht:............................................................................71
2.2.2 Aggregatieniveaus:................................................................................................. 72
3
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 2.2.3 Hoeveelheid vs hoe/waarom-vragen.......................................................................72
2.2.4 Vragen naar verschillen vs veranderingen..............................................................72
2.3 THEORIE, CONCEPTEN EN VARIABELEN.........................................................................72
2.4 HYPOTHESEN................................................................................................................. 73
2.5 ONDERZOEKSEENHEDEN...............................................................................................74
2.6 KWALITEITSCRITERIA: BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT............................................75
CONCLUSIE........................................................................................................ 75
1 DATACOLLECTIE EN -ANALYSE...........................................................................76
1.1 DATACOLLECTIE............................................................................................................. 76
1.2 KWALITATIEVE DATABRONNEN.......................................................................................78
1.3 DATA-ANALYSE............................................................................................................... 78
2 KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN...........................................................79
2.1 HET NARRATIEF ONDERZOEK........................................................................................80
2.2 BIOGRAFISCH ONDERZOEK........................................................................................... 81
2.3 ETNOGRAFISCH ONDERZOEK........................................................................................82
2.4 DE CASESTUDY (GEVALSSTUDIE)...................................................................................82
2.5 GROUNDED THEORY...................................................................................................... 83
2.6 HET FENOMOLOGISCHE ONDERZOEK............................................................................84
2.7 ACTIE-ONDERZOEK........................................................................................................ 85
2.8 POSTMODERNISME EN POSTSTRUCTUALISME...............................................................85
3 VERSCHILLEN MET KWALITATIEF ONDERZOEK...................................................86
3.1 VERSCHILLEN ONTOLOGIE EN EPISTEMOLOGIE.............................................................87
3.2 VERSCHILLEN IN WAARDENKEUZES EN ONDERZOEKSOBJECTEN...................................87
3.3 VERSCHILLEN IN METHODOLOGISCGE BENADERING, KWALITEITSCRITERIA EN
EINDPRODUCTEN................................................................................................................. 88
4 CONCLUSIE..................................................................................................... 89
1 HISTORISCHE EN FILOSOFISCHE ACHTERGRONDEN VAN HET KLASSIEKE DENKEN89
1.1 ‘SOCIAAL CONTRACT’ – DENKEN...................................................................................90
1.2 UTILITARISME................................................................................................................. 91
1.3 EPISTEMOLOGISCHE BENADERINGEN............................................................................91
2 BECCARIA EN ZIJN DEI DELITTI E DELLE PENE....................................................91
2.1 FILOSOFISCHE UITGANGSPUNTEN VAN BECCARIA’S WERK............................................92
2.2 DE ROL VAN DE ETGEVER EN RECHTERS VOLGENS BECCARIA......................................93
2.3 BECCARIA’S BEGINSELEN VAN HET STRAFRECHT...........................................................93
2.4 BECCARIA’S VOORSTELLINGEN ROND PREVENTIE.........................................................94
4
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
Inhoudsopgave
1 WAT IS CRIMINOLOGIE?....................................................................................12
2 WAT DOEN CRIMINOLOGEN?.............................................................................13
1 HET MATERIËLE VOORWERP VAN DE CRIMINOLOGIE: ‘CRIMINALITEIT’?...............14
1.1 ‘CRIMINALITEIT IN WEZEN BETWIST?.............................................................................14
1.2 DE LEGALISTISCHE DEFINITIES VAN CRIMINALITEIT, DE BEPERKINGEN ERVAN, EN DE
CONSTRUCTIVISTISCHE REACTIES EROP.............................................................................14
1.3 ALTERNATIEVE DEFINITIES EN CONCEPTEN...................................................................15
2 HET FORMELE VOORWERP VAN DE CRIMINOLOGIE.............................................16
3 DE CRIMINOLOGIE ALS ZELFSTANDIGE DISCIPLINE?...........................................17
4 ASSUMPTIE OVER KENNIS................................................................................19
4.1 ONTOLOGIE................................................................................................................... 19
4.2 EPISTEMOLOGIE............................................................................................................. 20
4.3 METHODOLOGIE............................................................................................................ 20
5 PARADIGMATA IN DE CRIMINOLOGIE (EN ANDERE SOCIALE WETENSCHAPPEN)....21
5.1 POSITIVISME.................................................................................................................. 21
5.2 CONSTRUCTIVISME........................................................................................................ 22
5.3 REALISME...................................................................................................................... 22
5.4 CONCLUSIE.................................................................................................................... 23
1 HISTORISCHE ACHTERGROND...........................................................................24
2 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS...................................................................24
2.1 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS IN BELGIË................................................................24
2.2 OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS IN INTERNATIONALE CONTEXT................................25
2.3 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN OFFICIËLE CRIMINALITEITSCIJFERS............................26
3 ONDERZOEK BIJ DADERS: ZELFRAPPORTAGESTUDIES........................................26
3.1 VOORBEELDEN VAN ZELFRAPPORTAGESTUDIES............................................................27
3.2 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN ZELFRAPORTAGES....................................................27
4 ONDERZOEK NAAR SLACHTOFFERSCHAP: SLACHTOFFERENQUÊTES...................28
4.1 DE INTERNATIONAL RIME VICTIMIZATION SURVEY (ICVS)..............................................28
4.2 DE VEILIGHEIDSMONITOR.............................................................................................. 28
1
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 4.3 DE RESULTATEN VAN DE BELGISCHE VEILIGHEIDSMONITOR OMTRENT VEILIGHEID......29
4.4 STERKTES EN BEPERKINGEN VAN SLACHTOFFERENQUENTES.......................................29
4.5 PIJNPUNTEN BIJ HET ONDERZOEK ROND ONVEILIGHEIDSGEVOELENS...........................30
5 CONCLUSIE..................................................................................................... 31
1 WHAT’S A NAME.............................................................................................. 32
2 HOE DRUKKEN WE HET VOORKOMEN VAN CRIMINOLOGISCHE FEITEN UIT? ENKELE
KERNBERGRIPPEN.............................................................................................. 33
3 RECENTE CIJFERS EN TRENDS, MET FOCUS OP BELGIË.......................................34
3.1 EIGENDOMSCRIMINALITEIT............................................................................................ 34
3.2 PERSOONSCRIMIANLITEIT..............................................................................................35
3.3 HET ‘SPECIALE GEVAL’ VAN MOORD EN DOODSLAG......................................................35
3.4 JEUGDDELINQUENTIE..................................................................................................... 37
Prevalentie en ernst aan de hand van populaire mythen....................................................37
4 THE BIGGER PICTURE: INTERNATIONALE EN HISTORISCHE TRENDS.....................38
4.1 DALING VAN GEWELDCRIMINALITEIT OVER DE EEUWEN...............................................38
4.2 DE ‘CRIME DROP’........................................................................................................... 39
4.3 HOE VERHOUDT BELGIË ZICH TEN OPZICHTE VAN ANDERE LANDEN?...........................40
5 CONCLUSIE..................................................................................................... 41
1 GEORGANISEERDE MISDAAD: EEN BETWIST CONCEPT........................................41
2 MAFFIA’S........................................................................................................ 43
1 ORGANISATIECRIMINALITEIT............................................................................50
2 KENMERKEN VAN WITTEBOORDENCRIMIANLITEIT EN ORGANISATIE- OF
BEDRIJFSCRIMINALITEIT.....................................................................................50
3 VORMEN VAN BEDRIJFSCRIMINALITEIT: 6 SOORTEN OVERTREDINGEN.................52
4 OORZAKEN VAN ORGANISATIECRIMINALITEIT....................................................53
5 CONTROLE VAN WITTEBOORDEN- EN ORGANISATIECRIMINALITEIT......................54
6 BESLUIT.......................................................................................................... 55
1 FREQUENTIE EN BEELDEN VAN CRIMINALITEIT IN DE MEDIA...............................56
1.1 DE FREQUENTIE, REPRESENTATIES, EN VERTEKENINGEN VAN CRIMINALITEIT IN HET TV-
NIEUWS............................................................................................................................... 56
1.2 DE FREQUENTIE, REPRESENTATIES, EN VERTEKENINGEN VAN CRIMINALITEIT IN
POPULAIRE CULTUUR........................................................................................................... 57
2
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 1.3 PATRONEN IN DE KARAKTERISTIEKEN VAN DE EERGEGEVEN CRIMINALITEIT IN MEDIA-
INHOUD ALGEMEEN............................................................................................................. 58
2 DE OORZAKEN VAN MEDIAREPRESENTATIES VAN CRIMINALITEIT........................58
2.1 BENADERINGEN IN DE BERICHTGEVING VAN CRIMIANLITEITSNIEUWS...........................58
2.2 NIEUWSWAARDIGHEID................................................................................................... 59
2.3 ANDERE ELEMENTEN VAN BELANG BIJ NIEUWSSELECTIE...............................................60
3 HOE KUNNEN DE MEDIA ONZE GEDRAG EN ATTITUDES BEÏNVLOEDEN?...............60
3.1 AGENDASETTING EN FRAMING......................................................................................60
3.2 GERBNER’S CULTIVATIETHEORIE EN -EFFECTEN............................................................61
4 DE GEVOLGEN VAN MEDIAREPRESENTATIES VAN CRIMINALITEIT.........................62
4.1 ZIJN DE MEDIA CRIMINOLOGEEN?..................................................................................62
4.2 MORAL PANICS.............................................................................................................. 62
4.3 ONVEILIGHEIDSGEVOELENS TEN GEVOLGE VAN MEDIAREPESENTATIES VAN
CRIMINALITEIT..................................................................................................................... 63
5 BESLUIT.......................................................................................................... 64
1 VERBORGEN POPULATIES.................................................................................64
2 DARK NUMBER EN PAKKANS............................................................................64
3 SCHEVE VERDLING VAN CRIMINALITEIT.............................................................65
4 ETHISCHE BELEMMERINGEN.............................................................................65
5 AFHANKELIJKHEID VAN OVERHEID....................................................................65
1 EMPIRISCH DENKEN.........................................................................................66
2 DETERMINISME............................................................................................... 67
3 REDUCTIONISME............................................................................................. 67
4 (NATUUR-)WETENSCHAPPELIJKE METHODE.......................................................68
5 WETENSCHAPPELIJKE THEORIE.........................................................................68
1 HET ONDERZOEKSJARGON VAN KWANTIFICEREND ONDERZOEK: EEN VOORBEELD
UITGEWERKT..................................................................................................... 70
1.1 EEN VOORBEELDARTIKEL: BIJBOER (1969) – NIET KENNEN...........................................70
2 DE HOOFDBEGRIPPEN VAN HET KWANTITATIEF ONDERZOEK..............................70
2.1 DE PROBLEEMSTELLING GEDEFINIEERD........................................................................71
2.2 SOORTEN ONDERZOKESVRAGEN...................................................................................71
2.2.1 Fundamenteel vs praktijkgericht:............................................................................71
2.2.2 Aggregatieniveaus:................................................................................................. 72
3
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
, 2.2.3 Hoeveelheid vs hoe/waarom-vragen.......................................................................72
2.2.4 Vragen naar verschillen vs veranderingen..............................................................72
2.3 THEORIE, CONCEPTEN EN VARIABELEN.........................................................................72
2.4 HYPOTHESEN................................................................................................................. 73
2.5 ONDERZOEKSEENHEDEN...............................................................................................74
2.6 KWALITEITSCRITERIA: BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT............................................75
CONCLUSIE........................................................................................................ 75
1 DATACOLLECTIE EN -ANALYSE...........................................................................76
1.1 DATACOLLECTIE............................................................................................................. 76
1.2 KWALITATIEVE DATABRONNEN.......................................................................................78
1.3 DATA-ANALYSE............................................................................................................... 78
2 KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN...........................................................79
2.1 HET NARRATIEF ONDERZOEK........................................................................................80
2.2 BIOGRAFISCH ONDERZOEK........................................................................................... 81
2.3 ETNOGRAFISCH ONDERZOEK........................................................................................82
2.4 DE CASESTUDY (GEVALSSTUDIE)...................................................................................82
2.5 GROUNDED THEORY...................................................................................................... 83
2.6 HET FENOMOLOGISCHE ONDERZOEK............................................................................84
2.7 ACTIE-ONDERZOEK........................................................................................................ 85
2.8 POSTMODERNISME EN POSTSTRUCTUALISME...............................................................85
3 VERSCHILLEN MET KWALITATIEF ONDERZOEK...................................................86
3.1 VERSCHILLEN ONTOLOGIE EN EPISTEMOLOGIE.............................................................87
3.2 VERSCHILLEN IN WAARDENKEUZES EN ONDERZOEKSOBJECTEN...................................87
3.3 VERSCHILLEN IN METHODOLOGISCGE BENADERING, KWALITEITSCRITERIA EN
EINDPRODUCTEN................................................................................................................. 88
4 CONCLUSIE..................................................................................................... 89
1 HISTORISCHE EN FILOSOFISCHE ACHTERGRONDEN VAN HET KLASSIEKE DENKEN89
1.1 ‘SOCIAAL CONTRACT’ – DENKEN...................................................................................90
1.2 UTILITARISME................................................................................................................. 91
1.3 EPISTEMOLOGISCHE BENADERINGEN............................................................................91
2 BECCARIA EN ZIJN DEI DELITTI E DELLE PENE....................................................91
2.1 FILOSOFISCHE UITGANGSPUNTEN VAN BECCARIA’S WERK............................................92
2.2 DE ROL VAN DE ETGEVER EN RECHTERS VOLGENS BECCARIA......................................93
2.3 BECCARIA’S BEGINSELEN VAN HET STRAFRECHT...........................................................93
2.4 BECCARIA’S VOORSTELLINGEN ROND PREVENTIE.........................................................94
4
Geen namen, exacte cijfers of voorbeelden kennnen!
