Onderzoeksmethoden en technieken: psychometrie
Hoofdstuk 1: psychometrie
- Het belang van psychologische testen voor psychologen en in het dagelijkse leven begrijpen
1.1. Is dit een psychologische test?
Inktvlekkentest/Rorschach= Bestaat uit een aantal afbeeldingen en de cliënt moet zeggen wat hij ziet.
Op basis van zijn antwoord zal de therapeut nagaan of er al dan niet sprake is van een
persoonlijkheidsstoornis(sen).
Test om kleurblindheid te meten, is dit een psychologische test?
• Dit is een psychologische test, het wordt ook gebruikt door psychologen.
Test waarmee je wordt gescoord op seksisme. Dit is een psychologische test, het voldoet aan de
basiskenmerken. Maar het is geen goede test.
Stellingen met antwoordopties, meet attitude t.o.v. autoriteit. Was een goede voorspeller voor het
stemmen voor Donald Trump of Hilary Clinton. Ja, dit is een psychologisch test.
1
,1.1.1 Eerste test die iedereen aflegt
Eerst (visuele) screening o.b.v. APGAR schaal -> Test om te zien of alles goed gaat met de baby, als het
hier al misgaat gaan ze direct ingrijpen
- Op min 1, min 5 en min 10 bij geboorte
- < 4 onmiddellijke reanimatie; 4 – 7 mogelijk reanimatie nodig; 7 – 10 normaal
1.1.2. Waarom zijn ze belangrijk?
• Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
• We komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
• Psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
1.1.3. Vergaande gevolgen
Bijvoorbeeld. Als iemand ten dode wordt veroordeeld, wordt er eerst een intelligentietest afgenomen. Als
die slecht scoort, is die onvoldoende bekwaam voor zijn daden.
Of bijvoorbeeld de aanvraag voor euthanasie
• In het wetboek van de USA staat dat personen met een
IQ onder 70 worden niet geëxecuteerd. Het leven van
de persoon hangt dus af van de psycholoog en de test
→ daarom is het belangrijk dat het een goede test is.
• Er zit altijd een bepaalde fout in de test, je hoopt dat de
test zo goed mogelijk is, zodat de meetfouten klein
zijn.
2
,Ander voorbeeld. Tine Nys die euthanasie pleegde, waar de familie niet mee akkoord was → hier was ook
een test voor
• Op bepaald punt had ze contact met verschillende psychologen. Hier was er debat → zijn de test
betrouwbaar? Worden ze goed gebruikt?
• Belangrijk: als psycholoog moet je een goede test van een slechte test kunnen onderscheiden.
Ander voorbeeld. In de bedrijfswereld test afnemen die ze indeelt in verschillende kleuren die je vertelt
wat voor persoon deze is. (Slide 9)
➔ Geen echte wetenschappelijke basis. Je gaat beslissingen nemen die gebaseerd is op fout
informatie
1.1.4. Hoeveel vertrouwen kunnen we hebben in psychologische testen
Wat gaan we doen in dit vak? Psychometrie vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van)
psychologische testen. De focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie
is ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of educatiewetenschappen.
1.2. Het belang van testen
Voor psychologen (vooral belangrijk dat je de kwaliteit kan inschatten):
Stellen van diagnoses als klinisch psycholoog
• Testing: Een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen van een
persoon en men tot een specifieke score op de test komt → 1 test gebruiken, en enkel over die
test uitspraken doen
• Assessment: Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden
afgenomen, aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews en observaties, om zo
tot een holistisch beeld (= totaalplaatje) te komen over het functioneren van een persoon
Selecteren van beste kandidaat tijdens sollicitatieprocedure als arbeids- en organisatiepsycholoog
Voor onderzoekers:
• Verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment
Ook hier worden testen gebruikt. Niet om uitspraken te doen over diagnose of 1 persoon, maar om binnen
een groep van mensen in te schatten hoeveel ze scoren
Voor de maatschappij;
We vullen allemaal testen in, die een impact hebben op ons dagdagelijks leven (bv. We gebruiken reviews
om keuzes op te baseren) → ook al beschouwen we het niet al een psychologische test
• Er zijn een aantal evoluties dier ervoor zorgen dat we informatie krijgen en meten, maar
misschien niet meer op de normale manier → impact van sociale media, big data, en AI
3
, 1.2.1. Drie kenmerken van psychologische testen
1.3. Wat zijn psychologische testen?
Definitie Psychologie test, Cordenbach (1960): Een psychologische test is een systematische procedure
om het gedrag van twee of meer personen te vergelijken (inter-individuele verschillen), of om het gedrag
van een persoon op verschillende momenten te vergelijken (intra-individuele verschillen)
o Inter-individuele verschillen: verschillen tussen personen. Vb: verschillen in IQ tussen
twee personen
o Intra-inidividuele verschillen: verschillen binnen de persoon → test afnemen bij zelfde
persoon op verschillende momenten. Kijken hoe intelligentie evolueert.
Enkele kenmerken:
- Ze gebruiken gestandaardiseerde procedures: systematiek op de wijze waarop we ze toepassen
- Ze leveren een staal van gedrag op → niet over al het gedrag, over een steekproef = staal
- Ze voorspellen gedrag buiten de test → we verzamelen informatie over gedrag, maar we willen
geen uitspraken doen over jouw gedrag in de test, maar buiten de test
- Ze leveren een testscore op: om daarna uitspraken te doen a.d.h.v. van die score
- Ze maken gebruik van normen= jouw score vergelijken met andere scores
Voorbeeld van een klassieke test
We krijgen een staal van gedrag, waarmee
we willen meten hoe je scoort op bepaalde
ph-trekken
4
Hoofdstuk 1: psychometrie
- Het belang van psychologische testen voor psychologen en in het dagelijkse leven begrijpen
1.1. Is dit een psychologische test?
Inktvlekkentest/Rorschach= Bestaat uit een aantal afbeeldingen en de cliënt moet zeggen wat hij ziet.
Op basis van zijn antwoord zal de therapeut nagaan of er al dan niet sprake is van een
persoonlijkheidsstoornis(sen).
Test om kleurblindheid te meten, is dit een psychologische test?
• Dit is een psychologische test, het wordt ook gebruikt door psychologen.
Test waarmee je wordt gescoord op seksisme. Dit is een psychologische test, het voldoet aan de
basiskenmerken. Maar het is geen goede test.
Stellingen met antwoordopties, meet attitude t.o.v. autoriteit. Was een goede voorspeller voor het
stemmen voor Donald Trump of Hilary Clinton. Ja, dit is een psychologisch test.
1
,1.1.1 Eerste test die iedereen aflegt
Eerst (visuele) screening o.b.v. APGAR schaal -> Test om te zien of alles goed gaat met de baby, als het
hier al misgaat gaan ze direct ingrijpen
- Op min 1, min 5 en min 10 bij geboorte
- < 4 onmiddellijke reanimatie; 4 – 7 mogelijk reanimatie nodig; 7 – 10 normaal
1.1.2. Waarom zijn ze belangrijk?
• Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
• We komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
• Psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
1.1.3. Vergaande gevolgen
Bijvoorbeeld. Als iemand ten dode wordt veroordeeld, wordt er eerst een intelligentietest afgenomen. Als
die slecht scoort, is die onvoldoende bekwaam voor zijn daden.
Of bijvoorbeeld de aanvraag voor euthanasie
• In het wetboek van de USA staat dat personen met een
IQ onder 70 worden niet geëxecuteerd. Het leven van
de persoon hangt dus af van de psycholoog en de test
→ daarom is het belangrijk dat het een goede test is.
• Er zit altijd een bepaalde fout in de test, je hoopt dat de
test zo goed mogelijk is, zodat de meetfouten klein
zijn.
2
,Ander voorbeeld. Tine Nys die euthanasie pleegde, waar de familie niet mee akkoord was → hier was ook
een test voor
• Op bepaald punt had ze contact met verschillende psychologen. Hier was er debat → zijn de test
betrouwbaar? Worden ze goed gebruikt?
• Belangrijk: als psycholoog moet je een goede test van een slechte test kunnen onderscheiden.
Ander voorbeeld. In de bedrijfswereld test afnemen die ze indeelt in verschillende kleuren die je vertelt
wat voor persoon deze is. (Slide 9)
➔ Geen echte wetenschappelijke basis. Je gaat beslissingen nemen die gebaseerd is op fout
informatie
1.1.4. Hoeveel vertrouwen kunnen we hebben in psychologische testen
Wat gaan we doen in dit vak? Psychometrie vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van)
psychologische testen. De focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie
is ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of educatiewetenschappen.
1.2. Het belang van testen
Voor psychologen (vooral belangrijk dat je de kwaliteit kan inschatten):
Stellen van diagnoses als klinisch psycholoog
• Testing: Een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen van een
persoon en men tot een specifieke score op de test komt → 1 test gebruiken, en enkel over die
test uitspraken doen
• Assessment: Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden
afgenomen, aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews en observaties, om zo
tot een holistisch beeld (= totaalplaatje) te komen over het functioneren van een persoon
Selecteren van beste kandidaat tijdens sollicitatieprocedure als arbeids- en organisatiepsycholoog
Voor onderzoekers:
• Verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment
Ook hier worden testen gebruikt. Niet om uitspraken te doen over diagnose of 1 persoon, maar om binnen
een groep van mensen in te schatten hoeveel ze scoren
Voor de maatschappij;
We vullen allemaal testen in, die een impact hebben op ons dagdagelijks leven (bv. We gebruiken reviews
om keuzes op te baseren) → ook al beschouwen we het niet al een psychologische test
• Er zijn een aantal evoluties dier ervoor zorgen dat we informatie krijgen en meten, maar
misschien niet meer op de normale manier → impact van sociale media, big data, en AI
3
, 1.2.1. Drie kenmerken van psychologische testen
1.3. Wat zijn psychologische testen?
Definitie Psychologie test, Cordenbach (1960): Een psychologische test is een systematische procedure
om het gedrag van twee of meer personen te vergelijken (inter-individuele verschillen), of om het gedrag
van een persoon op verschillende momenten te vergelijken (intra-individuele verschillen)
o Inter-individuele verschillen: verschillen tussen personen. Vb: verschillen in IQ tussen
twee personen
o Intra-inidividuele verschillen: verschillen binnen de persoon → test afnemen bij zelfde
persoon op verschillende momenten. Kijken hoe intelligentie evolueert.
Enkele kenmerken:
- Ze gebruiken gestandaardiseerde procedures: systematiek op de wijze waarop we ze toepassen
- Ze leveren een staal van gedrag op → niet over al het gedrag, over een steekproef = staal
- Ze voorspellen gedrag buiten de test → we verzamelen informatie over gedrag, maar we willen
geen uitspraken doen over jouw gedrag in de test, maar buiten de test
- Ze leveren een testscore op: om daarna uitspraken te doen a.d.h.v. van die score
- Ze maken gebruik van normen= jouw score vergelijken met andere scores
Voorbeeld van een klassieke test
We krijgen een staal van gedrag, waarmee
we willen meten hoe je scoort op bepaalde
ph-trekken
4
