Interventies samenvatting
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Verstandelijke beperkingen...............................................................................................3
Hoofdstuk 5 Leerstoornissen..................................................................................................................3
Hoofdstuk 4 Aandachtsdeficiëntie-/Hyperactiviteitsstoornis (ADHD)....................................................3
Lecture 1 Organisatie GGZ & Geschiedenis interventies........................................................................4
Zorgstandaarden & Richtlijnen...........................................................................................................4
Organisatie van de GGZ......................................................................................................................4
Geschiedenis psychologische interventies..........................................................................................5
Artikel Spijker (2017)..............................................................................................................................6
Hoofdstuk 3 Autismespectrumstoornis..................................................................................................6
Hoofdstuk 13 Psycho-educatie...............................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Cognitieve gedragstherapie...............................................................................................7
Hoofdstuk 6 Ticstoornissen....................................................................................................................9
Hoofdstuk 18 Sociale-angststoornis.......................................................................................................9
Hoofdstuk 11 Bipolaire stoornissen......................................................................................................10
Hoofdstuk 12 Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis...................................................................11
Hoofdstuk 13 Depressie........................................................................................................................11
Hoofdstuk 14 Persisterende depressieve stoornis...............................................................................12
Hoofdstuk 17 Specifieke fobieën..........................................................................................................13
Hoofdstuk 19 Paniekstoornis en Agorafobie........................................................................................13
Hoofdstuk 20 Gegeneraliseerde-angststoornis....................................................................................15
Hoofdstuk 51 Delirium..........................................................................................................................15
Hoofdstuk 52 Uitgebreide neurocognitieve stoornis (Dementie).........................................................15
Hoofdstuk 53 Beperkte neurocognitieve stoornis................................................................................16
Hoofdstuk 9 Oplossingsgerichte therapie.............................................................................................16
Artikel Rijkeboer (2014)........................................................................................................................17
Over nieuwe inzichten over exposure therapy................................................................................17
Artikel Van den Hout (2012).................................................................................................................18
How does EMDR work?...................................................................................................................18
Hoofdstuk 25 Posttraumatische-stressstoornis (PTSS).........................................................................19
Hoofdstuk 2 Transporters, receptors, enzymes; Stahl (2013)...............................................................19
Artikel Hölzel et al. (2011)....................................................................................................................20
Over de werking van mindfulness meditation.................................................................................20
,Hoofdstuk 26 Aanpassingsstoornis.......................................................................................................21
Hoofdstuk 40 Mindfulness en psychotherapie.....................................................................................22
Hoofdstuk 21 Obsessieve-compulsieve stoornis, en verzamelstoornis................................................23
Hoofdstuk 22 Morfodysfore stoornis...................................................................................................23
Hoofdstuk 45 Stoornis in alcoholgebruik..............................................................................................24
Hoofdstuk 46 Stoornis in cannabisgebruik...........................................................................................24
Hoofdstuk 47 Stoornis in het gebruik van opioïde of stimulantium.....................................................25
Hoofdstuk 48 Stoornis in het gebruik van een hypnoticum of anxiolyticum........................................25
Hoofdstuk 49 Stoornis in tabaksgebruik...............................................................................................25
Hoofdstuk 50 Gokstoornis....................................................................................................................26
Hoofdstuk 7 Waanstoornis...................................................................................................................26
Hoofdstuk 37 Slaap-waakstoornissen...................................................................................................26
Hoofdstuk 8 Kortdurende psychotische stoornis..................................................................................27
Artikel Jansen et al. (2011)...................................................................................................................27
Over Acceptance & Commitment Therapie (ACT)............................................................................27
Hoofdstuk 9 Schizofrenie en schizofreniforme stoornis.......................................................................28
Artikel Sonuga-Barke (2013).................................................................................................................29
Over niet-farmacologische interventies voor ADHD........................................................................29
Hoofdstuk 10 Schizoaffectieve stoornis................................................................................................29
Artikel De Graaf et al. (2017)................................................................................................................30
Over hersenstimulatie als interventie..............................................................................................30
Artikel Sienaert et al. (2017).................................................................................................................30
Over elektroconvulsietherapie........................................................................................................30
Artikel Verwijk et al. (2017)..................................................................................................................31
Over de bijwerkingen van ECT.........................................................................................................31
Hoofdstuk 27 Dissociatieve stoornissen...............................................................................................31
Hoofdstuk 28 Somatisch-symptoomstoornis........................................................................................31
Hoofdstuk 29 Ziekteangststoornis........................................................................................................32
Hoofdstuk 30 Conversiestoornis...........................................................................................................32
Hoofdstuk 31 Nagebootste stoornis.....................................................................................................33
,Hoofdstuk 1 Verstandelijke beperkingen
Behandeling
Biologische behandeling
- Vaak gebruik van medicatie (antipsychotica)
Psychologische behandeling
- Weinig empirisch onderzoek omdat mensen met VB vaak uitgesloten worden van onderzoek
- Veel betrekking met de omgeving (familie & begeleiders)
- Lichte VB CGT
o Versterken van interne controle en zelfsturing
Eigenlijk is er nog te weinig empirisch onderzoek gedaan naar verschillende behandeltechnieken bij
mensen met een VB, en is er dus ook nog niet een duidelijk beeld
Hoofdstuk 5 Leerstoornissen
Behandeling
Het trainen van de fonologische vaardigheden blijkt effectief te zijn bij dyslexie. Dit kan door:
- Training van het fonologisch bewustzijn (leren klanken te onderscheiden)
- Fonologische instructie (kennis leren over wat klanken zijn en hoe je ze uitspreekt)
Bij dyscalculie is belangrijk dat er kennis wordt opgedaan over:
- De kennis van getallen (welke getallen zijn er, welke volgorde)
- Het beheersen van basisbewerkingen
- Het oplossen van rekenkundige problemen
Hoofdstuk 4
Aandachtsdeficiëntie-/Hyperactiviteitsstoornis (ADHD)
Behandeling
2 behandelvormen:
1. Medicatie
2. Gedragstherapeutische interventies
Vaak wordt er bij het behandelen begonnen met medicatie. Daarnaast kan ervoor gekozen worden
om de medicatie te ondersteunen met gedragstherapeutische interventies
Biologische behandeling
In de medicatie zit de stof methylfenidaat
- Methylfenidaat zorgt voor een grotere afgifte van dopamine en een verminderde heropname
van dopamine
o De effecten houden 3-4 uur aan (driemaal per dag nemen dus)
Bij de medicatie kunnen ook bijwerkingen optreden. Dit is vooral aan het begin van de behandeling:
- Verminderde eetlust
- Gewichtsverlies
, - Inslaapklachten
- Hoofdpijn
Psychologische behandeling
Bij de gedragstherapeutische interventies wordt er vooral gekeken naar (operante) leertheorieën,
waar de gevolgen van het gedrag centraal staan. Hierbij wordt er zodanig ‘geconditioneerd’ dat enkel
het gewenste gedrag wordt uitgevoerd.
Parent management training indirecte gedragstherapie (door ouders bijv.)
Lecture 1 Organisatie GGZ & Geschiedenis interventies
Zorgstandaarden & Richtlijnen
Zorgstandaard
Een beschrijving van de norm waaraan multidisciplinaire zorg moet voldoen
- Richt zich ook op de structuur van het proces
- Én natuurlijk op de inhoud
Richtlijn
Beschrijft in detail de inhoud van de zorg
- En is daarmee iets meer gericht op de diagnose dan de zorgstandaard
- Richtlijnen komen tot stand door een combinatie van wetenschappelijke evidentie (evidence-
based), en praktijkoverwegingen (practice-based)
Organisatie van de GGZ
DBC (diagnose behandel combinatie)
Wanneer iemand zowel een diagnose als een behandeling krijgt
Zorgzwaartepakketten
Wanneer iemand opgenomen wordt in een verpleeghuis / ggz-instelling
GGZ bestaat eigenlijk uit een hiërarchie van 3 lagen:
1. Huisarts / POH lichte psychische klachten
2. Basis GGZ doel om de echte zorg lichter te maken waar dat kan
3. Specialistische GGZ specialistische zorg
Waar je als patiënt met klachten wordt ingedeeld hangt af van 5 factoren:
1. Vermoeden DSM-stoornis
2. Ernst van de problematiek
3. Mate van risico
4. Complexiteit
5. Beloop van de klachten
Basis GGZ
- Kortdurende zorg (3 – 12 sessies)
- Basis-psycholoog of GZ-psycholoog
- Wordt niet altijd vergoed
o Problematiek dient onder een verplichte diagnose te vallen
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Verstandelijke beperkingen...............................................................................................3
Hoofdstuk 5 Leerstoornissen..................................................................................................................3
Hoofdstuk 4 Aandachtsdeficiëntie-/Hyperactiviteitsstoornis (ADHD)....................................................3
Lecture 1 Organisatie GGZ & Geschiedenis interventies........................................................................4
Zorgstandaarden & Richtlijnen...........................................................................................................4
Organisatie van de GGZ......................................................................................................................4
Geschiedenis psychologische interventies..........................................................................................5
Artikel Spijker (2017)..............................................................................................................................6
Hoofdstuk 3 Autismespectrumstoornis..................................................................................................6
Hoofdstuk 13 Psycho-educatie...............................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Cognitieve gedragstherapie...............................................................................................7
Hoofdstuk 6 Ticstoornissen....................................................................................................................9
Hoofdstuk 18 Sociale-angststoornis.......................................................................................................9
Hoofdstuk 11 Bipolaire stoornissen......................................................................................................10
Hoofdstuk 12 Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis...................................................................11
Hoofdstuk 13 Depressie........................................................................................................................11
Hoofdstuk 14 Persisterende depressieve stoornis...............................................................................12
Hoofdstuk 17 Specifieke fobieën..........................................................................................................13
Hoofdstuk 19 Paniekstoornis en Agorafobie........................................................................................13
Hoofdstuk 20 Gegeneraliseerde-angststoornis....................................................................................15
Hoofdstuk 51 Delirium..........................................................................................................................15
Hoofdstuk 52 Uitgebreide neurocognitieve stoornis (Dementie).........................................................15
Hoofdstuk 53 Beperkte neurocognitieve stoornis................................................................................16
Hoofdstuk 9 Oplossingsgerichte therapie.............................................................................................16
Artikel Rijkeboer (2014)........................................................................................................................17
Over nieuwe inzichten over exposure therapy................................................................................17
Artikel Van den Hout (2012).................................................................................................................18
How does EMDR work?...................................................................................................................18
Hoofdstuk 25 Posttraumatische-stressstoornis (PTSS).........................................................................19
Hoofdstuk 2 Transporters, receptors, enzymes; Stahl (2013)...............................................................19
Artikel Hölzel et al. (2011)....................................................................................................................20
Over de werking van mindfulness meditation.................................................................................20
,Hoofdstuk 26 Aanpassingsstoornis.......................................................................................................21
Hoofdstuk 40 Mindfulness en psychotherapie.....................................................................................22
Hoofdstuk 21 Obsessieve-compulsieve stoornis, en verzamelstoornis................................................23
Hoofdstuk 22 Morfodysfore stoornis...................................................................................................23
Hoofdstuk 45 Stoornis in alcoholgebruik..............................................................................................24
Hoofdstuk 46 Stoornis in cannabisgebruik...........................................................................................24
Hoofdstuk 47 Stoornis in het gebruik van opioïde of stimulantium.....................................................25
Hoofdstuk 48 Stoornis in het gebruik van een hypnoticum of anxiolyticum........................................25
Hoofdstuk 49 Stoornis in tabaksgebruik...............................................................................................25
Hoofdstuk 50 Gokstoornis....................................................................................................................26
Hoofdstuk 7 Waanstoornis...................................................................................................................26
Hoofdstuk 37 Slaap-waakstoornissen...................................................................................................26
Hoofdstuk 8 Kortdurende psychotische stoornis..................................................................................27
Artikel Jansen et al. (2011)...................................................................................................................27
Over Acceptance & Commitment Therapie (ACT)............................................................................27
Hoofdstuk 9 Schizofrenie en schizofreniforme stoornis.......................................................................28
Artikel Sonuga-Barke (2013).................................................................................................................29
Over niet-farmacologische interventies voor ADHD........................................................................29
Hoofdstuk 10 Schizoaffectieve stoornis................................................................................................29
Artikel De Graaf et al. (2017)................................................................................................................30
Over hersenstimulatie als interventie..............................................................................................30
Artikel Sienaert et al. (2017).................................................................................................................30
Over elektroconvulsietherapie........................................................................................................30
Artikel Verwijk et al. (2017)..................................................................................................................31
Over de bijwerkingen van ECT.........................................................................................................31
Hoofdstuk 27 Dissociatieve stoornissen...............................................................................................31
Hoofdstuk 28 Somatisch-symptoomstoornis........................................................................................31
Hoofdstuk 29 Ziekteangststoornis........................................................................................................32
Hoofdstuk 30 Conversiestoornis...........................................................................................................32
Hoofdstuk 31 Nagebootste stoornis.....................................................................................................33
,Hoofdstuk 1 Verstandelijke beperkingen
Behandeling
Biologische behandeling
- Vaak gebruik van medicatie (antipsychotica)
Psychologische behandeling
- Weinig empirisch onderzoek omdat mensen met VB vaak uitgesloten worden van onderzoek
- Veel betrekking met de omgeving (familie & begeleiders)
- Lichte VB CGT
o Versterken van interne controle en zelfsturing
Eigenlijk is er nog te weinig empirisch onderzoek gedaan naar verschillende behandeltechnieken bij
mensen met een VB, en is er dus ook nog niet een duidelijk beeld
Hoofdstuk 5 Leerstoornissen
Behandeling
Het trainen van de fonologische vaardigheden blijkt effectief te zijn bij dyslexie. Dit kan door:
- Training van het fonologisch bewustzijn (leren klanken te onderscheiden)
- Fonologische instructie (kennis leren over wat klanken zijn en hoe je ze uitspreekt)
Bij dyscalculie is belangrijk dat er kennis wordt opgedaan over:
- De kennis van getallen (welke getallen zijn er, welke volgorde)
- Het beheersen van basisbewerkingen
- Het oplossen van rekenkundige problemen
Hoofdstuk 4
Aandachtsdeficiëntie-/Hyperactiviteitsstoornis (ADHD)
Behandeling
2 behandelvormen:
1. Medicatie
2. Gedragstherapeutische interventies
Vaak wordt er bij het behandelen begonnen met medicatie. Daarnaast kan ervoor gekozen worden
om de medicatie te ondersteunen met gedragstherapeutische interventies
Biologische behandeling
In de medicatie zit de stof methylfenidaat
- Methylfenidaat zorgt voor een grotere afgifte van dopamine en een verminderde heropname
van dopamine
o De effecten houden 3-4 uur aan (driemaal per dag nemen dus)
Bij de medicatie kunnen ook bijwerkingen optreden. Dit is vooral aan het begin van de behandeling:
- Verminderde eetlust
- Gewichtsverlies
, - Inslaapklachten
- Hoofdpijn
Psychologische behandeling
Bij de gedragstherapeutische interventies wordt er vooral gekeken naar (operante) leertheorieën,
waar de gevolgen van het gedrag centraal staan. Hierbij wordt er zodanig ‘geconditioneerd’ dat enkel
het gewenste gedrag wordt uitgevoerd.
Parent management training indirecte gedragstherapie (door ouders bijv.)
Lecture 1 Organisatie GGZ & Geschiedenis interventies
Zorgstandaarden & Richtlijnen
Zorgstandaard
Een beschrijving van de norm waaraan multidisciplinaire zorg moet voldoen
- Richt zich ook op de structuur van het proces
- Én natuurlijk op de inhoud
Richtlijn
Beschrijft in detail de inhoud van de zorg
- En is daarmee iets meer gericht op de diagnose dan de zorgstandaard
- Richtlijnen komen tot stand door een combinatie van wetenschappelijke evidentie (evidence-
based), en praktijkoverwegingen (practice-based)
Organisatie van de GGZ
DBC (diagnose behandel combinatie)
Wanneer iemand zowel een diagnose als een behandeling krijgt
Zorgzwaartepakketten
Wanneer iemand opgenomen wordt in een verpleeghuis / ggz-instelling
GGZ bestaat eigenlijk uit een hiërarchie van 3 lagen:
1. Huisarts / POH lichte psychische klachten
2. Basis GGZ doel om de echte zorg lichter te maken waar dat kan
3. Specialistische GGZ specialistische zorg
Waar je als patiënt met klachten wordt ingedeeld hangt af van 5 factoren:
1. Vermoeden DSM-stoornis
2. Ernst van de problematiek
3. Mate van risico
4. Complexiteit
5. Beloop van de klachten
Basis GGZ
- Kortdurende zorg (3 – 12 sessies)
- Basis-psycholoog of GZ-psycholoog
- Wordt niet altijd vergoed
o Problematiek dient onder een verplichte diagnose te vallen
