Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
Bioppsychol-
ogie
,Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
Hoofdstuk 1: Inleiding – functionele
indeling en neuroanatomie
1.1 Wat is biopsychologie?
= bestudeert de biologische mechanismen van het menselijke gedrag. Het is een subdiscipline
van de psychologie.
Het gedrag kan beïnvloed worden door causale elementen; denk aan nature <--> nurture. Deze
causale elementen zijn dan de genen (nature) en de omgevingsfactoren (nurture). Het
beïnvloeden van het gedrag gebeurt via de complexe neurobiologie van het zenuwstelsel. Deze
complexe processen/netwerken bevinden zich in de ‘black box’.
Onze hersenen bestaan dus uit zeer complexe netwerken van biologische eenheden ( denk aan
zenuwcellen). Deze complexe cellen zorgen ervoor dat wij verschillende cogniJeve
vaardigheden beziKen. Zoals onze spraak, geheugen, emoJes, sociale interacJes,….
Als we iemand onderzoeken na overleiden en we halen de hersenen uit het lichaam. In onze
handen ligt dan een biologische materie. Deze materie bestaat uit de netwerken van
zenuwcellen (de neuronen) en de steuncellen (de gliacellen).
In deze netwerken zijn verschillende stukken informaJe opgeslagen. Zoals de emoJes, de
herinneringen, het karakter,... van de overleden persoon.
Psychologisch
Biologisch
De grens van het biologische en het psychologische vervaagt.
De 10 principes van het zenuwstelsel
1. Neuronale circuits zijn de funcJonele eenheden van het zenuwstelsel
2. Het zenuwstelsel is ingedeeld in een sensorisch en een motorisch gedeelte
3. Het centraal zenuwstelsel funcJoneert op meerdere niveaus en is zowel hiërarchisch als
parallel georganiseerd.
4. Veel hersencircuits zijn gekruist (contralateraal: gekruist)
5. HersenfuncJes liggen gelokaliseerd en verspreid
6. De hersenen zijn symmetrisch en asymmetrisch
7. Het zenuwstelsel werkt door de balans tussen excitaJe en inhibiJe
8. De hersenen scheiden de sensorische input voor objectherkenning en –beweging*
9. Het zenuwstelsel leidt tot motoriek in een perceptuele wereld** die de hersenen
construeren (internalisaJe van de werkelijkheid)
10. NeuroplasJciteit*** is het kenmerk van een funcJonerend zenuwstelsel
*Vb iets door de klas gooien 1) herkenning voorwerp 2) de snelheid herkennen en oh shit dat
gaat tegen mijn kop vliegen.
**= we weten niet of de wereld echt is zoals we ze ervaren.
***= het vermogen om u aan te passen aan een omgeving.
,Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
1.2 anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel
1.2.1 functionele indeling van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel kan ingedeeld worden aan de hand van de funcJonele en anatomische
eigenschappen.
De anatomische indeling:
- Het centrale zenuwstelsel (De hersenen en het ruggenmerg)
- Het perifere zenuwstelsel (Craniale en ruggenmergzenuw)
Bij de funcJonele indeling:
- Het centrale zenuwstelsel: verantwoordelijk voor de integraJe, verwerking en
coördinaJe van inkomende en uitgaande informaJe. (hogere funcJes : emoJe,
intelligenJe,geheugen)
- Het perifere zenuwstelsel: het geleiden van sensorische en motorische informaJe
tussen het centraal zenuwstelsel en de rest van het lichaam. Het perifere zenuwstelsel
wordt ingedeeld in:
- Het afferente zenuwstelsel: geleiding sensorische info van de sensoren nr de
hersenen.
, Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
- SomaJsche: alle gewaarwording en posiJe van het lichaam en de
lichaamsdelen à bewust
- Viscerale: inwendige parameters registreren à onbewust
- Het efferente zenuwstelsel: geleiden van motorische informaJe naar de
uitvoeringsorganen. Zoals spieren, klieren en vetweefsel.
- SomaJsche: bewuste aansturing van de skeletspieren à willekeurige
en onwillekeurige bewegingen à bewust
- Autonome: reguleert de gladde spieren, de hartspieren, de klieren en
het vetweefsel. à onbewust
- Orthosympathisch zenuwstelsel: acute stress à fight or flight
reacJve
- Parasympathisch zenuwstelsel: lichamelijke en geestelijke rustà
rest and digest
- Er is ook nog een integrerend deel.
1.2.2. Neuroanatomie
1.2.2.1 macro-anatomie van het zenuwstelsel
1.2.2.1.1 het perifeer zenuwstelsel
Het perifeer zenuwstelsel verbindt neuronen van het centraal zenuwstelsel met de rest van
het lichaam. Het zijn eigenlijk bundels axonen die onderverdeeld zijn in craniale en
ruggenmergzenuwen. Kan op een bewuste en onbewuste manier.
Craniale zenuwen
- 12 paar
- Takken af van de hersenen
- Naam + romeins cijfer (KENNEN)
- Sensorisch, motorisch en gemengd
- Soms ook gelinkt aan het autonome zenuwstelsel.
- Schade? Verschillende effecten. Hangt van zenuw af.
Bioppsychol-
ogie
,Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
Hoofdstuk 1: Inleiding – functionele
indeling en neuroanatomie
1.1 Wat is biopsychologie?
= bestudeert de biologische mechanismen van het menselijke gedrag. Het is een subdiscipline
van de psychologie.
Het gedrag kan beïnvloed worden door causale elementen; denk aan nature <--> nurture. Deze
causale elementen zijn dan de genen (nature) en de omgevingsfactoren (nurture). Het
beïnvloeden van het gedrag gebeurt via de complexe neurobiologie van het zenuwstelsel. Deze
complexe processen/netwerken bevinden zich in de ‘black box’.
Onze hersenen bestaan dus uit zeer complexe netwerken van biologische eenheden ( denk aan
zenuwcellen). Deze complexe cellen zorgen ervoor dat wij verschillende cogniJeve
vaardigheden beziKen. Zoals onze spraak, geheugen, emoJes, sociale interacJes,….
Als we iemand onderzoeken na overleiden en we halen de hersenen uit het lichaam. In onze
handen ligt dan een biologische materie. Deze materie bestaat uit de netwerken van
zenuwcellen (de neuronen) en de steuncellen (de gliacellen).
In deze netwerken zijn verschillende stukken informaJe opgeslagen. Zoals de emoJes, de
herinneringen, het karakter,... van de overleden persoon.
Psychologisch
Biologisch
De grens van het biologische en het psychologische vervaagt.
De 10 principes van het zenuwstelsel
1. Neuronale circuits zijn de funcJonele eenheden van het zenuwstelsel
2. Het zenuwstelsel is ingedeeld in een sensorisch en een motorisch gedeelte
3. Het centraal zenuwstelsel funcJoneert op meerdere niveaus en is zowel hiërarchisch als
parallel georganiseerd.
4. Veel hersencircuits zijn gekruist (contralateraal: gekruist)
5. HersenfuncJes liggen gelokaliseerd en verspreid
6. De hersenen zijn symmetrisch en asymmetrisch
7. Het zenuwstelsel werkt door de balans tussen excitaJe en inhibiJe
8. De hersenen scheiden de sensorische input voor objectherkenning en –beweging*
9. Het zenuwstelsel leidt tot motoriek in een perceptuele wereld** die de hersenen
construeren (internalisaJe van de werkelijkheid)
10. NeuroplasJciteit*** is het kenmerk van een funcJonerend zenuwstelsel
*Vb iets door de klas gooien 1) herkenning voorwerp 2) de snelheid herkennen en oh shit dat
gaat tegen mijn kop vliegen.
**= we weten niet of de wereld echt is zoals we ze ervaren.
***= het vermogen om u aan te passen aan een omgeving.
,Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
1.2 anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel
1.2.1 functionele indeling van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel kan ingedeeld worden aan de hand van de funcJonele en anatomische
eigenschappen.
De anatomische indeling:
- Het centrale zenuwstelsel (De hersenen en het ruggenmerg)
- Het perifere zenuwstelsel (Craniale en ruggenmergzenuw)
Bij de funcJonele indeling:
- Het centrale zenuwstelsel: verantwoordelijk voor de integraJe, verwerking en
coördinaJe van inkomende en uitgaande informaJe. (hogere funcJes : emoJe,
intelligenJe,geheugen)
- Het perifere zenuwstelsel: het geleiden van sensorische en motorische informaJe
tussen het centraal zenuwstelsel en de rest van het lichaam. Het perifere zenuwstelsel
wordt ingedeeld in:
- Het afferente zenuwstelsel: geleiding sensorische info van de sensoren nr de
hersenen.
, Cursus biopsychologie 2025 - Semester 2 – Evelyne schurmans
- SomaJsche: alle gewaarwording en posiJe van het lichaam en de
lichaamsdelen à bewust
- Viscerale: inwendige parameters registreren à onbewust
- Het efferente zenuwstelsel: geleiden van motorische informaJe naar de
uitvoeringsorganen. Zoals spieren, klieren en vetweefsel.
- SomaJsche: bewuste aansturing van de skeletspieren à willekeurige
en onwillekeurige bewegingen à bewust
- Autonome: reguleert de gladde spieren, de hartspieren, de klieren en
het vetweefsel. à onbewust
- Orthosympathisch zenuwstelsel: acute stress à fight or flight
reacJve
- Parasympathisch zenuwstelsel: lichamelijke en geestelijke rustà
rest and digest
- Er is ook nog een integrerend deel.
1.2.2. Neuroanatomie
1.2.2.1 macro-anatomie van het zenuwstelsel
1.2.2.1.1 het perifeer zenuwstelsel
Het perifeer zenuwstelsel verbindt neuronen van het centraal zenuwstelsel met de rest van
het lichaam. Het zijn eigenlijk bundels axonen die onderverdeeld zijn in craniale en
ruggenmergzenuwen. Kan op een bewuste en onbewuste manier.
Craniale zenuwen
- 12 paar
- Takken af van de hersenen
- Naam + romeins cijfer (KENNEN)
- Sensorisch, motorisch en gemengd
- Soms ook gelinkt aan het autonome zenuwstelsel.
- Schade? Verschillende effecten. Hangt van zenuw af.
