Samenvatting DEEL 1. ALGEMENE INLEIDING TOT HET RECHT

Recht

1 Recht: begripsomschrijving

Er zijn verschillende betekenissen voor het woord recht.

Maar er moet een onderscheid gemaakt worden tussen het objectief en
het subjectief recht.

1.1 Objectief recht

 Het zijn gedragsregels
 Die afdwingbaar zijn door de overheid

1.1.1 Gedragsregels

Dus eerst kan je zeggen het recht zijn regels.

 1 + 1=2 is ook een regel
 En geen recht

Dan hebben we gedragsregels

 wat anders kan maar niet anders mag.

 Je kan door het rood licht rijden maar het mag niet

Ze worden opgelegd om ons gedag in een bepaalde richting te sturen.

Ze beperken zo de persoonlijke vrijheid.

1.1.2 Afdwingbaar gesteld door de overheid

 alle rechtsregels zijn gedragsregels maar niet alle gedragsregels zijn
daarom rechtsregels.

 Veel gedragsregels missen juridische afdwingbaarheid
 Afdwingbaarheid verwijst naar een sanctie waarmee de naleving van
de gedragsregels word gewaarborgd

Een gedragsregel is een rechtsregel als hij afdwingbaar/sanctioneerbaar is
door de overheid.

 Smakken is een gedragsregel
 Maar de overheid gaat je niet straffen als je het doet

Afdwingbaar

Betekend niet: gemaakt door de overheid

Betekend wel: sanctioneerbaar door de overheid

 er is sprake van recht als de naleving van de gedragsregels
afgedwongen wordt door de overheid.

,Rechtsregels kunnen ook gemaakt zijn door andere instanties of burger.

 Regels in een huurcontract zijn gemaakt door de verhuurder
 Als je ze niet nakomt kunnen ze gesanctioneerd worden door de
overheid/rechtbank

Sanctie is ruimer dan een straf.

Soms kan de sanctie een straf zijn maar dat is enkel bij een misdrijf.

 dat is bij de schending van rechtsregels namelijk strafrechtsregels.

 Het recht is meer dan het strafrecht dus zijn er ook andere sancties
zoals een schadevergoeding.

Sommige gedragsregels zijn

 Morele regels en gedragsregels
 Dubbel afdwingbaar: via het geweten en de overheid

1.1.3 Het doel van het objectief recht

Rechtsregels hebben als doel

 orde en rechtszekerheid te brengen in de maatschappij

Orde

 Zonder rechtsregels zou er chaos zijn
 Mensen zouden zelf kiezen ik rij nu links en doe nu dit

Rechtszekerheid

 Mensen weten beter waar ze aan toe zijn
 Wat hen te wachten staat als ze zich op een bepaalde manier
gedragen
 En hebben ze niet het gevoel dat ze willekeurig een straf hebben

 betekend niet direct rechtvaardigheid

1.2 Subjectief recht

Enkel voor personen of groepen personen die aan bepaalde voorwaarden
voldoen.

(18 plus – stemrecht)




2 De bronnen van het objectief recht

 de verschillende vormen waarin rechtsregels kunnen worden uitgedrukt.

,  De wetgeving
 De gewoonte
 De algemene rechtsbeginselen
 De rechtspraak
 De rechtsleer
 Sommige private regelgeving

2.1 De wetgeving in ruime zin

2.1.1 Omschrijving

Is ons land is de belangrijkste rechtsbron de wetgeving

Federale wetten

 Wetgeving gestemd door het federale parlement

Decreten en ordonnanties

 Wetgeving gestemd door de deelstaatparlementen in ons land

Beslissingen van de uitvoerende macht

 Koninklijke besluiten
 Ministeriele besluiten
 Besluiten van een gemeenschaps of gewestregering
 Gemeentelijke en provinciale verordeingen

 er is een hiërarchische structuur

Lagere mogen niet in strijd zijn met de hogere, als dat wel zo is wordt de
hoogste toegepast en de laagste buiten beschouwing gelaten.

2.1.2 Waar vind je wetgeving

In het Belgisch staatsblad

 Nadat een wet wordt gepubliceerd kunnen er wijzigingen optreden
en die worden er niet altijd in aangepast

Daarom is het aangeraden om de wetgeving op te zoeken via een andere
databank die geconsolideerde wetgeving bevat.

geconsolideerde wetgeving

 Basistekst = met de wijzigingen

2.2 De gewoonten

Rechtsgewoonten

 zijn de gevestigde, ongeschreven gebruiken die door de
gemeenschap als bindende rechtsregels worden beschouwd.