Samenvatting DEEL 3. GERECHTELIJK RECHT

Deel 3 Gerechtelijk recht

1. De gerechtelijke organisatie

De rechterlijke functie wordt uitgeoefend door verschillende soorten
rechtscolleges:

1.1 Gewone rechtscolleges

 Hoven
 Rechtbanken

 de rechtelijke macht

1.1.1 Indeling van de gewone rechtscolleges op basis van hun
territoriale bevoegdheid

Vredegerecht: kanton

Politierechtbanken + rechtbanken van eerste aanleg: gerechtelijk
arrondissement

Iedere rechtbank van eerste aanleg bestaat uit zijn beurt uit

 de burgerlijke rechtbank
 de correctionele rechtbank
 de jeugdrechtbank
 de familierechtbank
 de strafuitvoeringsrechtbank.

België is opgedeeld in 5 rechtsgebieden

1. de arbeidsrechtbank
2. de ondernemingsrechtbank
3. hof van beroep
4. arbeidshof

In elke provincie en in Brussel is er een hof van assisen.

Er is 1 Hof van Cassatie voor heel het land.

1.1.2 Indeling van de gewone rechtscolleges op basis van hun
materiële bevoegdheid

1.1.2.1 De strafgerechten en strafuitvoeringsrechtbank

De strafgerechten doen uitspraak over misdrijven

 (foutieve gedragingen die door de wet strafbaar zijn gesteld)

Welk strafgerecht precies bevoegd is, hangt af van het soort misdrijf dat
werd gepleegd:

,De bevoegdheid voor het bestraffen van misdrijven ligt in principe bij de
correctionele rechtbank.

Daar bestaan echter twee belangrijke uitzonderingen op

1. Criminele zaken komen voor bij het Hof van Assisen, het gaat om zeer
ernstige misdrijven:

 Misdrijven waarop levenslange gevangenissstraf is gesteld (bv.
moord)
 Doodslag
 Foltering met de dood tot gevolg
 Aantasting van seksuele integriteit/verkrachting met de dood tot
gevolg
 Gijzeling met de dood tot gevolg

2. Verkeer gerelateerde misdrijven komen voor bij de politierechtbank.

 Dat geldt ook voor ernstige verkeersmisdrijven, die bv. de dood van
een slachtoffer tot gevolg hebben.




De strafuitvoeringsrechtbanken

 zijn bevoegd voor alle beslissingen die een wezenlijke wijziging
inhouden van de duur of van de aard van een vrijheidsstraf of van een
interneringsmaatregel

 Zo beslissen zij onder meer over voorwaardelijke invrijheidstelling,
elektronisch toezicht en beperkte detentie.
 In de toekomst nemen zij ook de taken over van de
probatiecommissies.

Tegen een uitspraak van de strafuitvoeringsrechtbank is geen beroep
mogelijk, enkel cassatie.

, 1.1.2.2 De arbeidsgerechten

= de arbeidsrechtbanken en in beroep de arbeidshoven

 doen uitspraak in geschillen m.b.t. arbeidsrecht en sociale
zekerheidsrecht

geschillen tussen

 werkgevers en werknemers
 conflicten m.b.t. pesten op het werk
 problemen ivm sociale zekerheid

Daarnaast zijn de arbeidsgerechten ook nog bevoegd voor collectieve
schuldenregelingen.

1.1.2.3 De Ondernemingsrechtbank

Vroeger was het de rechtbank van koophandel

 doet onder meer uitspraak in geschillen tussen of met ondernemingen

 Handelaars
 vrije beroepen
 rechtspersonen
 organisaties zonder rechtspersoonlijkheid

Over zaken m.b.t. intellectuele eigendom, marktpraktijken en
faillissementen.

Wenst men tegen dergelijke uitspraken in beroep te gaan, dan moet men
dat doen bij het Hof van Beroep.

1.1.2.4 De ‘burgerlijke’ rechtscolleges

 behandelen alle geschillen over burgerlijke en politieke rechten die
niet aan andere (gewone of administratieve) rechtscolleges zijn
opgedragen



vordering = eis, die voor de rechter wordt gebracht

in eerste aanleg = voor de eerste keer