Gezondheid
Wat is gezondheid:
De mogelijkheid om aan te passen aan wijzigende omstandigheden van fysieke, mentale en sociaal-
emotionele uitdagingen
Wat is gezondheidsbedreigend?
FYSIEK
- slechte lichaamshygiëne, tandhygiëne
- ziekten en aandoeningen
- onvoldoende slaap en rust
- sedentaire levensstijl → weinig beweging, teveel zitten
- ongezonde voeding
- onvoldoende beweging – overbelasting – overtraining – blessures
MENTAAL
- geestelijke ziekten en aandoeningen
- werkdruk, stress, depressie, burn-out
SOCIAAL-EMOTIONEEL
- weinig contacten, weinig vrienden, sociale isolatie
- eenzaamheid, emotionele stabiliteit
Wat is gezondheidsbevorderend?
FYSIEK
- goede lichaamshygiëne
- preventie van ziekten en aandoeningen (doktersbezoek)
- voldoende slaap en rust
- actieve levensstijl
- gezonde voeding
- voldoende beweging
MENTAAL
- voldoende ontspanning nemen
- werkdruk en stress beperken
SOCIAAL-EMOTIONEEL
- regelmatige contacten, goede vrienden
- emotionele stabiliteit
WHO
Wereldgezondheidsorganisatie in 1948
‘Gezondheid is een balans tussen fysiek, mentaal en sociaal welbevinden. Ontbreekt er 1, dan is de gezondheid niet meer optimaal.’
…
Gezondheid wordt bepaald door:
- genetische factoren (daar kan je niks aan doen, bv. hartproblemen)
- omgevingsfactoren (milieu, socio-economische factoren)
- persoonlijke leefstijlfactoren (voeding, hygiëne, beweging, ontspanning)
- aanwezigheid en kwaliteit van gezondheidszorg (preventief en curatief)
,Curatief: het is al gebeurd, hij is al ziek, hij gaat curatief naar de kinesist
Preventief: voorkomen, bv. vaccinatie
De bewegingsdriehoek:
(in oud model voeding en beweging samen)
Lichtgroene zone:
licht-intensieve beweging (→ normale ademhaling en hartslag)
bv. trap nemen, huishoudelijke taken, staand computeren
Middengroene zone:
matig-intensieve beweging (→ niet buiten adem, je kan nog een gesprek voeren)
bv. stevig wandelen, recreatief zwemmen of fietsen
Donkergroene zone:
hoog-intensieve beweging → zweten, moeilijk een gesprek te voeren
bv. lopen, partijtje basketbal, stevig doorfietsen
Oranje zone:
sedentair gedrag (lang stilzitten), slapen telt hier niet
→ elke 30 min eens even rechtstaan
3 uitgangspunten van de bewegingsdriehoek:
1. zit minder lang stil én beweeg meer
2. zet stap voor stap
3. ga elke dag voor een gezonde mix van zitten, staan en bewegen
Meer uitleg:
1. Ook al beweeg je veel, het is ook belangrijk dat je niet te lang blijft zitten (oranje zone). De bewegingsdriehoek
raadt aan om elk half uur even recht te staan
2. De bewegingsdriehoek raadt aan om ‘het meer bewegen’ stapsgewijs aan te pakken
3. De bewegingsdriehoek raad aan om zitten regelmatig af te wisselen met staan en stappen, dagelijks eens
matig te bewegen, wekelijks eens hoog-intensief te bewegen, wekelijks je spieren te trainen en versterken
www.gezondleven.be
Sedentair gedrag
Wat is sedentair gedrag:
sedentair gedrag gaat over lang stilzitten, maar slapen is geen sedentair gedrag. Ideaal is om elke 30 min. eens
recht te staan en minstens 30 min/dag te bewegen aan matige tot hoge intensiteit (niet lichtgroene zone, want
dat doen we standaard al)
Basisvoorwaarden voor een gezonde levensstijl:
- gezonde voeding
- voldoende lichaamsbeweging
((Waar komt het op neer bij sedentair gedrag? (3)))
- de Vlaming beweegt te weinig en zit te lang stil (kleuters, jongeren, volwassenen …)
- er zijn beweegnormen opgesteld door onze overheid, maar daar komen we niet aan
- er zijn gevolgen aan sedentair gedrag
Ideaal is als je minstens … min per dag beweegt aan matige tot zware intensiteit:
30 min/dag bewegen aan matige tot zware intensiteit (niet lichtgroen, want dat doen we al)
, Beweegnorm voor jongeren (6-17j):
- elke dag minstens 60 min. matig-intensieve activiteiten in blokken van min. 10 minuten
- min. 3x/week activiteiten van hoge intensiteit
- min. 3x/week activiteiten om je spieren en botten te versterken
Beweegnorm voor volwassenen (18-64j):
- elke dag bewegingen van lichte intensiteit
- min. 150 min/week bewegingen van matige intensiteit of min. 75 min/week bewegingen van hoge intensiteit
- of minstens 150 min/week: combinatie van bewegingen aan matige en hoge intensiteit
- min. 2x/week activiteiten om je botten en spieren te versterken
- méér bewegen is een bonus voor je gezondheid
Beweegnorm voor ouderen (55+):
- elke dag bewegingen van lichte intensiteit
- min. 150 min/week bewegingen van matige intensiteit of min. 75 min/week bewegingen van hoge intensiteit
- of minstens 150 min/week: combinatie van bewegingen aan matige en hoge intensiteit
- min. 3x/week activiteiten om je spieren, evenwicht en lenigheid te trainen
- méér bewegen is een bonus voor je gezondheid
4 fysieke voordelen van regelmatig bewegen:
- langere levensverwachting
- preventie van overgewicht
- preventie van verhoogde bloeddruk
- preventie van bepaalde kankers
4 mentale voordelen van regelmatig bewegen:
- verbetering van het persoonlijk welbevinden
- verbetering van het zelfwaardegevoel
- ontspanning van de geest
- verlaging van depressieve symptomen en angsten
Hoeveel stappen per dag:
10.000 stappen per dag
gemiddeld 6.000 stappen per dag, met een half uur extra bewegen, haal je zo die overige 4.000 stappen
4 gezondheidsrisico’s van sedentair gedrag (volwassenen):
- lager mentaal welbevinden
- vermoeide ogen
- meer spier- en gewrichtsklachten
- hoger sterftecijfer
4 gezondheidsrisico’s van sedentair gedrag (kinderen)
- lager mentaal welbevinden
- slechtere schoolresultaten
- hogere bloeddruk
- overgewicht
Hoe langdurig zitten onderbreken (3 vb’n):
- af en toe een glas water halen
- telefoneer rechtstaand
- zet de vuilnisbak verder weg
Wat is gezondheid:
De mogelijkheid om aan te passen aan wijzigende omstandigheden van fysieke, mentale en sociaal-
emotionele uitdagingen
Wat is gezondheidsbedreigend?
FYSIEK
- slechte lichaamshygiëne, tandhygiëne
- ziekten en aandoeningen
- onvoldoende slaap en rust
- sedentaire levensstijl → weinig beweging, teveel zitten
- ongezonde voeding
- onvoldoende beweging – overbelasting – overtraining – blessures
MENTAAL
- geestelijke ziekten en aandoeningen
- werkdruk, stress, depressie, burn-out
SOCIAAL-EMOTIONEEL
- weinig contacten, weinig vrienden, sociale isolatie
- eenzaamheid, emotionele stabiliteit
Wat is gezondheidsbevorderend?
FYSIEK
- goede lichaamshygiëne
- preventie van ziekten en aandoeningen (doktersbezoek)
- voldoende slaap en rust
- actieve levensstijl
- gezonde voeding
- voldoende beweging
MENTAAL
- voldoende ontspanning nemen
- werkdruk en stress beperken
SOCIAAL-EMOTIONEEL
- regelmatige contacten, goede vrienden
- emotionele stabiliteit
WHO
Wereldgezondheidsorganisatie in 1948
‘Gezondheid is een balans tussen fysiek, mentaal en sociaal welbevinden. Ontbreekt er 1, dan is de gezondheid niet meer optimaal.’
…
Gezondheid wordt bepaald door:
- genetische factoren (daar kan je niks aan doen, bv. hartproblemen)
- omgevingsfactoren (milieu, socio-economische factoren)
- persoonlijke leefstijlfactoren (voeding, hygiëne, beweging, ontspanning)
- aanwezigheid en kwaliteit van gezondheidszorg (preventief en curatief)
,Curatief: het is al gebeurd, hij is al ziek, hij gaat curatief naar de kinesist
Preventief: voorkomen, bv. vaccinatie
De bewegingsdriehoek:
(in oud model voeding en beweging samen)
Lichtgroene zone:
licht-intensieve beweging (→ normale ademhaling en hartslag)
bv. trap nemen, huishoudelijke taken, staand computeren
Middengroene zone:
matig-intensieve beweging (→ niet buiten adem, je kan nog een gesprek voeren)
bv. stevig wandelen, recreatief zwemmen of fietsen
Donkergroene zone:
hoog-intensieve beweging → zweten, moeilijk een gesprek te voeren
bv. lopen, partijtje basketbal, stevig doorfietsen
Oranje zone:
sedentair gedrag (lang stilzitten), slapen telt hier niet
→ elke 30 min eens even rechtstaan
3 uitgangspunten van de bewegingsdriehoek:
1. zit minder lang stil én beweeg meer
2. zet stap voor stap
3. ga elke dag voor een gezonde mix van zitten, staan en bewegen
Meer uitleg:
1. Ook al beweeg je veel, het is ook belangrijk dat je niet te lang blijft zitten (oranje zone). De bewegingsdriehoek
raadt aan om elk half uur even recht te staan
2. De bewegingsdriehoek raadt aan om ‘het meer bewegen’ stapsgewijs aan te pakken
3. De bewegingsdriehoek raad aan om zitten regelmatig af te wisselen met staan en stappen, dagelijks eens
matig te bewegen, wekelijks eens hoog-intensief te bewegen, wekelijks je spieren te trainen en versterken
www.gezondleven.be
Sedentair gedrag
Wat is sedentair gedrag:
sedentair gedrag gaat over lang stilzitten, maar slapen is geen sedentair gedrag. Ideaal is om elke 30 min. eens
recht te staan en minstens 30 min/dag te bewegen aan matige tot hoge intensiteit (niet lichtgroene zone, want
dat doen we standaard al)
Basisvoorwaarden voor een gezonde levensstijl:
- gezonde voeding
- voldoende lichaamsbeweging
((Waar komt het op neer bij sedentair gedrag? (3)))
- de Vlaming beweegt te weinig en zit te lang stil (kleuters, jongeren, volwassenen …)
- er zijn beweegnormen opgesteld door onze overheid, maar daar komen we niet aan
- er zijn gevolgen aan sedentair gedrag
Ideaal is als je minstens … min per dag beweegt aan matige tot zware intensiteit:
30 min/dag bewegen aan matige tot zware intensiteit (niet lichtgroen, want dat doen we al)
, Beweegnorm voor jongeren (6-17j):
- elke dag minstens 60 min. matig-intensieve activiteiten in blokken van min. 10 minuten
- min. 3x/week activiteiten van hoge intensiteit
- min. 3x/week activiteiten om je spieren en botten te versterken
Beweegnorm voor volwassenen (18-64j):
- elke dag bewegingen van lichte intensiteit
- min. 150 min/week bewegingen van matige intensiteit of min. 75 min/week bewegingen van hoge intensiteit
- of minstens 150 min/week: combinatie van bewegingen aan matige en hoge intensiteit
- min. 2x/week activiteiten om je botten en spieren te versterken
- méér bewegen is een bonus voor je gezondheid
Beweegnorm voor ouderen (55+):
- elke dag bewegingen van lichte intensiteit
- min. 150 min/week bewegingen van matige intensiteit of min. 75 min/week bewegingen van hoge intensiteit
- of minstens 150 min/week: combinatie van bewegingen aan matige en hoge intensiteit
- min. 3x/week activiteiten om je spieren, evenwicht en lenigheid te trainen
- méér bewegen is een bonus voor je gezondheid
4 fysieke voordelen van regelmatig bewegen:
- langere levensverwachting
- preventie van overgewicht
- preventie van verhoogde bloeddruk
- preventie van bepaalde kankers
4 mentale voordelen van regelmatig bewegen:
- verbetering van het persoonlijk welbevinden
- verbetering van het zelfwaardegevoel
- ontspanning van de geest
- verlaging van depressieve symptomen en angsten
Hoeveel stappen per dag:
10.000 stappen per dag
gemiddeld 6.000 stappen per dag, met een half uur extra bewegen, haal je zo die overige 4.000 stappen
4 gezondheidsrisico’s van sedentair gedrag (volwassenen):
- lager mentaal welbevinden
- vermoeide ogen
- meer spier- en gewrichtsklachten
- hoger sterftecijfer
4 gezondheidsrisico’s van sedentair gedrag (kinderen)
- lager mentaal welbevinden
- slechtere schoolresultaten
- hogere bloeddruk
- overgewicht
Hoe langdurig zitten onderbreken (3 vb’n):
- af en toe een glas water halen
- telefoneer rechtstaand
- zet de vuilnisbak verder weg
