1
Olivia Vb. 1VV Kraambed
,Inhoud
Postpartumzorg ............................................................................................................................... 3
Fysiologische veranderingen en VV-begeleiding .......................................................................................... 3
Psychologische aspecten en VV-begeleiding ............................................................................................. 10
Seksuele aspecten en VV-begeleiding....................................................................................................... 12
Anatomie en fysiologie van de borsten ......................................................................................... 14
Uitwendige anatomie ............................................................................................................................... 14
Inwendige anatomie................................................................................................................................. 15
Ontwikkeling v.d. borstklier: geboorte ....................................................................................................... 16
Ontwikkeling v.d. borstklier: puberteit ....................................................................................................... 16
Ontwikkeling v.d. borstklier: zwangerschap ............................................................................................... 17
Fysiologie v.d. lactatie .............................................................................................................................. 17
Hypothalamus en hypofyse ...................................................................................................................... 19
Fases v.d. lactatie .................................................................................................................................... 20
Lactatie en vruchtbaarheid ...................................................................................................................... 21
Samenstelling moedermelk .......................................................................................................... 22
Maag-darmstelsel v.d. pasgeborene ......................................................................................................... 22
Vertering en absorptie .............................................................................................................................. 23
Mucosale barrièrefunctie ......................................................................................................................... 24
Moedermelk ............................................................................................................................................ 25
Belang van MM ........................................................................................................................................ 29
Management v.d. borstvoeding ..................................................................................................... 30
Kern van borstvoeding .............................................................................................................................. 30
Krijgt de baby voldoende melk? ................................................................................................................ 35
Ongemakken bij borstvoeding .................................................................................................................. 35
Afkolven van moedermelk ........................................................................................................................ 37
Maatschappelijke re-integratie ..................................................................................................... 39
Ouderschapsvraagstukken....................................................................................................................... 39
Transitieproces ouderschap ..................................................................................................................... 39
Doorverwijzing v.d. kraamvrouw ............................................................................................................... 44
Maatschappelijke re-integratie toepassingen ............................................................................... 45
Hechting-bandvorming ............................................................................................................................ 45
Slapen..................................................................................................................................................... 48
Huilen ..................................................................................................................................................... 49
Babydragen ............................................................................................................................................. 52
2
Olivia Vb. 1VV Kraambed
,Postpartumzorg
Duur en betekenis v.h. postpartum
De periode vanaf de geboorte v.d. placenta en de vliezen, waarin het vrouwelijk organisme en vooral de
vrouwelijke genitaliën terugkeren naar een niet-zwangere toestand.
In strikte zin → Eerste 10 dagen na de geboorte.
De verschijnselen van ontzwangering zijn 6 weken nog duidelijk zichtbaar.
Het kan 9 maanden duren tot dat het vrouwelijk organisme volledig ontzwangerd is.
De duur v.h. kraambed is dan vastgesteld op 6 weken (42d).
Doelstellingen postpartum
De volgende doelstellingen kinnen voorop gesteld worden binnen de normale postpartumzorg.
- Evalueren v.d. evolutieve veranderingen - Optimale sart
- Voorkomen van verwikkelingen - Psychologische begeleiding, transitie naar
- Verlichten van postpartumongemakken ouderschap
- Bevorderen v.d. ouder-kind relatie en ouderschap - Ontwikkeling v.h. kind
door verlichting en begeleiding - Indien nodig, interventie inzetten
- Stimuleren v.h. postpartumonderzoek op 6 weken
Om deze doelstellingen te realiseren is het belangrijk om inzicht te hebben in de fysiologie v.h. kraambed.
Fysiologische veranderingen en VV-begeleiding
8 B’s
Casus slide 14, les 1
Uterus
Myometrium
Direct na de bevalling is de uterus nog groot (15cm. Lang en 1000g).
De involutie gat snel bij de baarmoeder
- Baarmoeder evolueert van navelhoogte tot in het bekken
o Na week 1 → al op 500g
o Einde van week 2 → 300/350g
o Na 6 weken → Bij BV: 9 cm lang, 100g
→ Geen BV: trager
o 8 weken → 70g (normaal gewicht)
- Het bloedvatenstelsel blijft uitgebreider dan ervoor
- Snelheid involutie baarmoeder/ Sub involutie (1e kind BV, meerling)
- Veiligheidsbol is levensbelangrijk
3
Olivia Vb. 1VV Kraambed
, Endometrium
Dag 1-3 → Lochia rubra: Uterus reinigt zich van bloed, decidua en weefselresten
Dag 4-10 → Lochia alba: Endometrium is meestal volledig hersteld
(geelwit, bevat vooral leukocyten)
Dag 10-14 → Cavum uteri volledig bekleed met endometrium.
Uterusinvolutie verloopt traag
(+- 1cm/dag)
Week 3-6 → Lochia = witgeel, bevat vooral leukocyten slijm en bacteriën.
Placentabed herstelt volledig, uiterlijk na 6 weken is de uterus weer normaal
- Lochia (slijmvlies, necrotisterende weefselresten, bloed)
- Snelheid herstel
o Cavum uteri bekleed door een wondvlakte
(geen epitheel meer)
o Binnen 10 dagen cavum uteri opnieuw met endometrium
Cervix
Direct na de bevalling voelt de cervix nog week aan. Bij de ontsluiting en uitdrijving scheurt de cervix altijd wel
een beetje.
- Oedemateus (gekneusd
- De eerste dagen blijft de cervix open (2-3 vingers)
o Herstelt niet meer volledig
- Ostuim externum
o Spleetvormig
o Typisch uitzicht v.d. multipara portio
VV-begeleiding: baarmoeder
Baarmoederinvolutie
Na de geboorte v.h. kind, trekt de baarmoeder samen onder hormonale invloed. Deze gaat dan ongeveer tot de
navel en voelt hard aan (veiligheidsbol)
Observeren:
- BM-hoogte, contractietoestand, pijngevoel
X-aantal vingers boven/onder navel benoemen
- Dag 0 → NH (navelhoogte)
- Dag 2 → 2 VON (vingers onder navel)
- Dag 3 → 3 VON (vingers onder navel)
- Dag 5 → Halverwege navel
- Dag 10+ → Achter symfyse
- Ulnaire kant van hand
- Belang blaaslediging sectio
4
Olivia Vb. 1VV Kraambed
Olivia Vb. 1VV Kraambed
,Inhoud
Postpartumzorg ............................................................................................................................... 3
Fysiologische veranderingen en VV-begeleiding .......................................................................................... 3
Psychologische aspecten en VV-begeleiding ............................................................................................. 10
Seksuele aspecten en VV-begeleiding....................................................................................................... 12
Anatomie en fysiologie van de borsten ......................................................................................... 14
Uitwendige anatomie ............................................................................................................................... 14
Inwendige anatomie................................................................................................................................. 15
Ontwikkeling v.d. borstklier: geboorte ....................................................................................................... 16
Ontwikkeling v.d. borstklier: puberteit ....................................................................................................... 16
Ontwikkeling v.d. borstklier: zwangerschap ............................................................................................... 17
Fysiologie v.d. lactatie .............................................................................................................................. 17
Hypothalamus en hypofyse ...................................................................................................................... 19
Fases v.d. lactatie .................................................................................................................................... 20
Lactatie en vruchtbaarheid ...................................................................................................................... 21
Samenstelling moedermelk .......................................................................................................... 22
Maag-darmstelsel v.d. pasgeborene ......................................................................................................... 22
Vertering en absorptie .............................................................................................................................. 23
Mucosale barrièrefunctie ......................................................................................................................... 24
Moedermelk ............................................................................................................................................ 25
Belang van MM ........................................................................................................................................ 29
Management v.d. borstvoeding ..................................................................................................... 30
Kern van borstvoeding .............................................................................................................................. 30
Krijgt de baby voldoende melk? ................................................................................................................ 35
Ongemakken bij borstvoeding .................................................................................................................. 35
Afkolven van moedermelk ........................................................................................................................ 37
Maatschappelijke re-integratie ..................................................................................................... 39
Ouderschapsvraagstukken....................................................................................................................... 39
Transitieproces ouderschap ..................................................................................................................... 39
Doorverwijzing v.d. kraamvrouw ............................................................................................................... 44
Maatschappelijke re-integratie toepassingen ............................................................................... 45
Hechting-bandvorming ............................................................................................................................ 45
Slapen..................................................................................................................................................... 48
Huilen ..................................................................................................................................................... 49
Babydragen ............................................................................................................................................. 52
2
Olivia Vb. 1VV Kraambed
,Postpartumzorg
Duur en betekenis v.h. postpartum
De periode vanaf de geboorte v.d. placenta en de vliezen, waarin het vrouwelijk organisme en vooral de
vrouwelijke genitaliën terugkeren naar een niet-zwangere toestand.
In strikte zin → Eerste 10 dagen na de geboorte.
De verschijnselen van ontzwangering zijn 6 weken nog duidelijk zichtbaar.
Het kan 9 maanden duren tot dat het vrouwelijk organisme volledig ontzwangerd is.
De duur v.h. kraambed is dan vastgesteld op 6 weken (42d).
Doelstellingen postpartum
De volgende doelstellingen kinnen voorop gesteld worden binnen de normale postpartumzorg.
- Evalueren v.d. evolutieve veranderingen - Optimale sart
- Voorkomen van verwikkelingen - Psychologische begeleiding, transitie naar
- Verlichten van postpartumongemakken ouderschap
- Bevorderen v.d. ouder-kind relatie en ouderschap - Ontwikkeling v.h. kind
door verlichting en begeleiding - Indien nodig, interventie inzetten
- Stimuleren v.h. postpartumonderzoek op 6 weken
Om deze doelstellingen te realiseren is het belangrijk om inzicht te hebben in de fysiologie v.h. kraambed.
Fysiologische veranderingen en VV-begeleiding
8 B’s
Casus slide 14, les 1
Uterus
Myometrium
Direct na de bevalling is de uterus nog groot (15cm. Lang en 1000g).
De involutie gat snel bij de baarmoeder
- Baarmoeder evolueert van navelhoogte tot in het bekken
o Na week 1 → al op 500g
o Einde van week 2 → 300/350g
o Na 6 weken → Bij BV: 9 cm lang, 100g
→ Geen BV: trager
o 8 weken → 70g (normaal gewicht)
- Het bloedvatenstelsel blijft uitgebreider dan ervoor
- Snelheid involutie baarmoeder/ Sub involutie (1e kind BV, meerling)
- Veiligheidsbol is levensbelangrijk
3
Olivia Vb. 1VV Kraambed
, Endometrium
Dag 1-3 → Lochia rubra: Uterus reinigt zich van bloed, decidua en weefselresten
Dag 4-10 → Lochia alba: Endometrium is meestal volledig hersteld
(geelwit, bevat vooral leukocyten)
Dag 10-14 → Cavum uteri volledig bekleed met endometrium.
Uterusinvolutie verloopt traag
(+- 1cm/dag)
Week 3-6 → Lochia = witgeel, bevat vooral leukocyten slijm en bacteriën.
Placentabed herstelt volledig, uiterlijk na 6 weken is de uterus weer normaal
- Lochia (slijmvlies, necrotisterende weefselresten, bloed)
- Snelheid herstel
o Cavum uteri bekleed door een wondvlakte
(geen epitheel meer)
o Binnen 10 dagen cavum uteri opnieuw met endometrium
Cervix
Direct na de bevalling voelt de cervix nog week aan. Bij de ontsluiting en uitdrijving scheurt de cervix altijd wel
een beetje.
- Oedemateus (gekneusd
- De eerste dagen blijft de cervix open (2-3 vingers)
o Herstelt niet meer volledig
- Ostuim externum
o Spleetvormig
o Typisch uitzicht v.d. multipara portio
VV-begeleiding: baarmoeder
Baarmoederinvolutie
Na de geboorte v.h. kind, trekt de baarmoeder samen onder hormonale invloed. Deze gaat dan ongeveer tot de
navel en voelt hard aan (veiligheidsbol)
Observeren:
- BM-hoogte, contractietoestand, pijngevoel
X-aantal vingers boven/onder navel benoemen
- Dag 0 → NH (navelhoogte)
- Dag 2 → 2 VON (vingers onder navel)
- Dag 3 → 3 VON (vingers onder navel)
- Dag 5 → Halverwege navel
- Dag 10+ → Achter symfyse
- Ulnaire kant van hand
- Belang blaaslediging sectio
4
Olivia Vb. 1VV Kraambed
