Deel 1 – Basisbegrippen
Boekhouden in de onderneming
3 kenmerken van een informatieverwerkend systeem
- registreren (: informatie verzamelen)
- rapporteren (:geeft informatie) bv. jaarrekening
- beheren (: door informatie juiste beslissingen nemen)
Wat is boekhouden/het boekhoudsysteem:
een informatieverwerkend systeem dat beantwoordt aan de regels en methoden van de boekhoudleer
Wat is een regelmatige boekhouding:
een boekhouding die gevoerd wordt volgens de voorschriften van de boekhoudwetgeving
Wat is een extern en intern verantwoordingsstuk:
extern: een geschrift dat bewijskracht heeft tegenover derden
intern: een geschrift dat bewijskracht heeft voor intern gebruik
Aan welke voorwaarden moet een elektronisch bijgehouden boekhouding voldoen om geldig te zijn?
- voldoen aan continuïteit (volledigheid), regelmatigheid en onveranderlijkheid
- 7 jaar bewaard en toegankelijk blijven (bv. indien verandering programma)
Wie moet een boekhouding voeren?
Ondernemingen moeten een boekhouding voeren. Tot de ondernemingen behoren:
- natuurlijke personen (die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen)
- vennootschappen
- verenigingen en stichtingen bv. VZW (school, Rode Kruis)
Wat is een VZW:
Vereniging Zonder Winstoogmerk
ondernemingen die hun winst enkel mogen besteden aan hun belangeloos doel (bv. school, Rode Kruis)
Wat is een stichting:
ondernemingen die een belangeloos doel nastreven, die geen aandeelhouders of leden hebben, maar wel
bestuurders bv. Koning Boudewijnstichting
Volledige boekhouding;
De boekhoudwetgeving bepaalt dat de ondernemingen een boekhouding moeten voeren…:
- die past bij de grootte en het soort bedrijf dat ze hebben
- die volledig is
- die de regels van het dubbel boekhouden volgen
- door middel van een stelsel van boeken en rekeningen
Vereenvoudigde boekhouding:
het boeken verloopt niet volgens de regels van het dubbel boekhouden
Wie MAG een vereenvoudigde boekhouding voeren:
zeer kleine ondernemingen
= natuurlijk persoon, VOF (vennootschap onder firma), Commanditaire vennootschap waarvan jaaromzet, excl.
btw <= €500 000,00
→ bv kan geen zeer kleine vennootschap zijn
Wie MOET een volledige boekhouding voeren:
alle andere ondernemingen
Volgens de vennootschapswetgeving worden vennootschappen ingedeeld in:
- grote vennootschappen
- kleine vennootschappen
- microvennootschappen
,Waarom is de indeling van vennootschappen onder andere belangrijk:
om het model van de jaarrekening te bepalen
Microvennootschap:
Max. 1 criteria mag overschreden worden
- jaargemiddeld personeelsbestand: 10 werknemers
- jaaromzet excl. btw: €900 000,00
- balanstotaal: €450 000,00
→ jaarrekening opstellen volgens micro model
Kleine vennootschap:
Max. 1 criteria mag overschreden worden
- jaargemiddeld personeelsbestand: 50 werknemers
- jaaromzet excl. btw: €11 250 000,00
- balanstotaal: €6 000 000,00
→ jaarrekening opstellen volgens verkort model
Grote vennootschap:
vennootschappen die een volledige boekhouding moeten voeren en niet behoren tot de ‘kleine
vennootschappen’
→ jaarrekening opstellen volgens volledig model
1e vraag die gesteld moet worden: ‘kan het een zeer kleine onderneming zijn?’
Wat is een jaarrekening:
een informatiebron van de onderneming voor investeerders, aandeelhouders, klanten …
Wanneer wordt een jaarrekening opgemaakt?
Op het einde van het boekjaar
De jaarrekening bestaat uit:
- de balans
- de resultatenrekening
- de toelichting → verklaart bepaalde aspecten van de balans en RR
- de sociale balans (wordt soms gerekend als onderdeel van de toelichting)
Modellen van de jaarrekening:
- volledig model
- verkort model
- micromodel
Verplicht? En waar neerleggen?
Voor heel wat ondernemingen verplicht ook voor zeer kleine ondernemingen, meeste ondernemingen moeten
de jaarrekening neerleggen bij de NBB, zeer kleine ondernemingen niet
Wat is AV:
Algemene vergadering → jaarlijks moeten de aandeelhouders de jaarrekening goedkeuren
4 boekhoudprincipes:
- principe van de periodiciteit → boekjaar valt niet noodzakelijk samen met het burgerlijk jaar
- principe van de verantwoordingsstukken → je hebt voor alle boekingen bewijsstukken nodig
- principe van de boekhoudkundige entiteit → boekhouding vormt 1 geheel?
- principe van het getrouwe beeld → boekhouding is betrouwbaar, volledig
, Hoe lang moet de boekhouding bewaard blijven:
7 jaar. Ook elektronische boekhouding moet 7 jaar toegankelijk blijven (bv. indien verandering programma)
Balans en resultatenrekening
Wat is een balans:
een overzicht van een momentopname die de samenstelling van het vormogen van de onderneming weergeeft. Passiva
(financieringsmiddelen) toont waar ons vermogen vandaan komt. Activa (bezittingen) toont wat we met dat vermogen doen.
Activa is volgens:
stijgende graad van liquiditeit (hoe snel om te zetten in geld?)
Passiva is volgens:
stijgende graad van opvraagbaarheid (hoe makkelijk op te nemen?)
Wat is aanwending van het vermogen:
de activa → wat we met het vermogen doen
Wat is bron van het vermogen:
de passiva → waar het vermogen vandaan komt
Wat is een eindbalans:
een overzicht die de samenstelling van het vermogen van de onderneming weergeeft bij het einde van een
boekjaar. De eindbalans is gelijk aan de beginbalans van het volgend boekjaar
Activa bestaat uit:
vaste activa en vlottende activa
Passiva bestaat uit:
eigen vermogen, voorzieningen en uitgestelde belastingen en schulden
Wat is vaste activa:
middelen die voor langere tijd in de onderneming blijven bv. gebouw, rollend materieel …
Wat is vermogen:
bezit
Wat is eigen vermogen:
het vermogen dat aan de onderneming behoort
Wat is vreemd vermogen:
vreemd vermogen = voorzieningen en uitgestelde belastingen + schulden
Wat zijn schulden:
tegoed aan derde met een bepaald betalingstermijn
Waarom is het totaal van de activa gelijk aan het totaal van de passiva:
alles wat een bedrijf bezit (activa), moet betaald worden (passiva)
De totale waarde van de bezittingen is gelijk aan de totale waarde van het geld dat daarvoor is gebruikt
Wat is een resultatenrekening:
een overzicht van een analyse van het resultaat (O-K) over een bepaalde boekhoudperiode
Wat zijn kosten:
opoffering van productiemiddelen (=grondstoffen, arbeid, kapitaal, energie)
Boekhouden in de onderneming
3 kenmerken van een informatieverwerkend systeem
- registreren (: informatie verzamelen)
- rapporteren (:geeft informatie) bv. jaarrekening
- beheren (: door informatie juiste beslissingen nemen)
Wat is boekhouden/het boekhoudsysteem:
een informatieverwerkend systeem dat beantwoordt aan de regels en methoden van de boekhoudleer
Wat is een regelmatige boekhouding:
een boekhouding die gevoerd wordt volgens de voorschriften van de boekhoudwetgeving
Wat is een extern en intern verantwoordingsstuk:
extern: een geschrift dat bewijskracht heeft tegenover derden
intern: een geschrift dat bewijskracht heeft voor intern gebruik
Aan welke voorwaarden moet een elektronisch bijgehouden boekhouding voldoen om geldig te zijn?
- voldoen aan continuïteit (volledigheid), regelmatigheid en onveranderlijkheid
- 7 jaar bewaard en toegankelijk blijven (bv. indien verandering programma)
Wie moet een boekhouding voeren?
Ondernemingen moeten een boekhouding voeren. Tot de ondernemingen behoren:
- natuurlijke personen (die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen)
- vennootschappen
- verenigingen en stichtingen bv. VZW (school, Rode Kruis)
Wat is een VZW:
Vereniging Zonder Winstoogmerk
ondernemingen die hun winst enkel mogen besteden aan hun belangeloos doel (bv. school, Rode Kruis)
Wat is een stichting:
ondernemingen die een belangeloos doel nastreven, die geen aandeelhouders of leden hebben, maar wel
bestuurders bv. Koning Boudewijnstichting
Volledige boekhouding;
De boekhoudwetgeving bepaalt dat de ondernemingen een boekhouding moeten voeren…:
- die past bij de grootte en het soort bedrijf dat ze hebben
- die volledig is
- die de regels van het dubbel boekhouden volgen
- door middel van een stelsel van boeken en rekeningen
Vereenvoudigde boekhouding:
het boeken verloopt niet volgens de regels van het dubbel boekhouden
Wie MAG een vereenvoudigde boekhouding voeren:
zeer kleine ondernemingen
= natuurlijk persoon, VOF (vennootschap onder firma), Commanditaire vennootschap waarvan jaaromzet, excl.
btw <= €500 000,00
→ bv kan geen zeer kleine vennootschap zijn
Wie MOET een volledige boekhouding voeren:
alle andere ondernemingen
Volgens de vennootschapswetgeving worden vennootschappen ingedeeld in:
- grote vennootschappen
- kleine vennootschappen
- microvennootschappen
,Waarom is de indeling van vennootschappen onder andere belangrijk:
om het model van de jaarrekening te bepalen
Microvennootschap:
Max. 1 criteria mag overschreden worden
- jaargemiddeld personeelsbestand: 10 werknemers
- jaaromzet excl. btw: €900 000,00
- balanstotaal: €450 000,00
→ jaarrekening opstellen volgens micro model
Kleine vennootschap:
Max. 1 criteria mag overschreden worden
- jaargemiddeld personeelsbestand: 50 werknemers
- jaaromzet excl. btw: €11 250 000,00
- balanstotaal: €6 000 000,00
→ jaarrekening opstellen volgens verkort model
Grote vennootschap:
vennootschappen die een volledige boekhouding moeten voeren en niet behoren tot de ‘kleine
vennootschappen’
→ jaarrekening opstellen volgens volledig model
1e vraag die gesteld moet worden: ‘kan het een zeer kleine onderneming zijn?’
Wat is een jaarrekening:
een informatiebron van de onderneming voor investeerders, aandeelhouders, klanten …
Wanneer wordt een jaarrekening opgemaakt?
Op het einde van het boekjaar
De jaarrekening bestaat uit:
- de balans
- de resultatenrekening
- de toelichting → verklaart bepaalde aspecten van de balans en RR
- de sociale balans (wordt soms gerekend als onderdeel van de toelichting)
Modellen van de jaarrekening:
- volledig model
- verkort model
- micromodel
Verplicht? En waar neerleggen?
Voor heel wat ondernemingen verplicht ook voor zeer kleine ondernemingen, meeste ondernemingen moeten
de jaarrekening neerleggen bij de NBB, zeer kleine ondernemingen niet
Wat is AV:
Algemene vergadering → jaarlijks moeten de aandeelhouders de jaarrekening goedkeuren
4 boekhoudprincipes:
- principe van de periodiciteit → boekjaar valt niet noodzakelijk samen met het burgerlijk jaar
- principe van de verantwoordingsstukken → je hebt voor alle boekingen bewijsstukken nodig
- principe van de boekhoudkundige entiteit → boekhouding vormt 1 geheel?
- principe van het getrouwe beeld → boekhouding is betrouwbaar, volledig
, Hoe lang moet de boekhouding bewaard blijven:
7 jaar. Ook elektronische boekhouding moet 7 jaar toegankelijk blijven (bv. indien verandering programma)
Balans en resultatenrekening
Wat is een balans:
een overzicht van een momentopname die de samenstelling van het vormogen van de onderneming weergeeft. Passiva
(financieringsmiddelen) toont waar ons vermogen vandaan komt. Activa (bezittingen) toont wat we met dat vermogen doen.
Activa is volgens:
stijgende graad van liquiditeit (hoe snel om te zetten in geld?)
Passiva is volgens:
stijgende graad van opvraagbaarheid (hoe makkelijk op te nemen?)
Wat is aanwending van het vermogen:
de activa → wat we met het vermogen doen
Wat is bron van het vermogen:
de passiva → waar het vermogen vandaan komt
Wat is een eindbalans:
een overzicht die de samenstelling van het vermogen van de onderneming weergeeft bij het einde van een
boekjaar. De eindbalans is gelijk aan de beginbalans van het volgend boekjaar
Activa bestaat uit:
vaste activa en vlottende activa
Passiva bestaat uit:
eigen vermogen, voorzieningen en uitgestelde belastingen en schulden
Wat is vaste activa:
middelen die voor langere tijd in de onderneming blijven bv. gebouw, rollend materieel …
Wat is vermogen:
bezit
Wat is eigen vermogen:
het vermogen dat aan de onderneming behoort
Wat is vreemd vermogen:
vreemd vermogen = voorzieningen en uitgestelde belastingen + schulden
Wat zijn schulden:
tegoed aan derde met een bepaald betalingstermijn
Waarom is het totaal van de activa gelijk aan het totaal van de passiva:
alles wat een bedrijf bezit (activa), moet betaald worden (passiva)
De totale waarde van de bezittingen is gelijk aan de totale waarde van het geld dat daarvoor is gebruikt
Wat is een resultatenrekening:
een overzicht van een analyse van het resultaat (O-K) over een bepaalde boekhoudperiode
Wat zijn kosten:
opoffering van productiemiddelen (=grondstoffen, arbeid, kapitaal, energie)
