Pathofysiologie II: Dermatologie
WEETJES
- De huid heeft een oppervlakte van 1,5 tot 2 m2 met een gewicht van 5 kg
- Het is het grootste orgaan van het menselijk lichaam.
- De dikte van de huid varieert : van 3-4 mm op de meeste plaatsen van het
lichaam ; de huid van de voetzolen is echter 6 maal dikker dan de huid van de
oogleden die maar 0,5 mm dik is.
- In 1 cm2 huid vindt men 10 haarzakjes, 2500 gevoelscellen, 3 meter bloed- en
lymfevaten en 12 meter zenuwvezels.
1 HET INTEGUMENT (LICHAAMSBEDEKKING )
1.2 Inleiding
- Huid bestaat uit 3 lagen:
o Opperhuid/ epidermis
Opp. : keratocyten
o Lederhuid/dermis (zenuwuitlopers + capillairen)
Zenuwuitlopers = gevoelscellen (opp.) verbonden met zenuwbanen
Capillairen: bloed en lymfe
Collageen + andere vezels structuur en stevigheid
o Onderhuid/hypodermis (vetweefsel + bloedvaten)
‘onderhuidse vetlaag’: talg, haarwortels..
- Huid bevat ‘aanhangsels’ of adnexen:
o Haarwortel
1 cm²: +/- 10 haarzakjes
Spier aan onderkant haar voor beweging
o Nagels
o Zweetklieren
Naar buiten
o Talgklieren
Dichtbij haarwortel (via haarwortel naar buiten)
1.2 Anatomie van de huid
- Huid: orgaan dat bestaat uit ≠ weefsel dei samen een specifieke activiteit
uitvoeren
- Grootste orgaan
- Varieert in dikte
o 0.5 tot 4 mm (afh. v. locatie)
o Doorgaans +/- 3 mm
o Handpalmen dikker dan dorsale zijde van de hand
o Oogleden: 0.5 mm (gevoeligst + dunst)
- Veel bloedvaten !!!
o Functie: T regulatie
bv. koorts bloedvat open meer T onttrekken afkoelen
1
, = vasodilatatie ↔ vasoconstrictie (bloedvaten samenknijpen
bleek gezicht (T blijft in lichaam))
1.2.1 Epidermis
- Buitenste laag
- Uit meerlagig verhoornd epitheel
- Gescheiden van andere delen van de huid door basaalmembraan
- 90% v/d epidermicellen = keratinocyten
o Produceren eiwit keratine (hoorn) helpt om huid waterdicht te maken +
onderliggende weefsel te beschermen
- Sterkt ontwikkeld thv voetzolen en handpalm
- Constante blootstelling aan wrijving/ druk abnormale verdikking ( callus, eelt…)
- Het buitenste opp. v/d huid v/d handpalmen, vingers, voetzolen, tenen vertonen
epidermale plooien
o Plooien hebben als doel: greep te verbeteren + wrijving ↑
- Opperhuid bevat geen bloedvaten, wel zenuwuiteinden (receptoren)
- Opgebouwd uit ≠ lagen
1. Stratum germinativum of stratum basale (kiemlaag)
o Bestaat uit kiemcellen die door regelmatig te delen nieuwe cellen
aanmaken
Nieuwe cellen kruipen geleidelijk aan naar het huidopp.
o Tussen kiemcellen: ster vertakte cellen met zwart pigment = melanocyten
Uv-licht stimuleer melanocyten vorming melanine (kleurstof)
Melanine = bruinzwart pigment huidskleur + absorbeert
UV
Wordt via fagocytose opgenomen door keratinocyten
melaninegranulen vormen een beschermende sluier over de
kern in richting v/h huidopp.
bescherming van genetisch materiaal tegen schadelijke
Uv-stralen
Stel: Uv meer melanine bruiner
o Langerhans cellen aanwezig = antigeenpresenterende cellen
(immuunsysteem !!)
Capteren slechte cellen doorgeven aan immuun
o Stel: diepe wonden beschadigt kiemlaag geen regeneratie van
nieuwe huid
Huidtransplantatie !!
Huid verwijderen op andere plaat bij de patiënt (autograft) of
bij identieke tweeling (isograft)
2
, 2. Stratum spinosum (stekelcellige laag)
o Boven de kiemlaag
o Epitheelcellen met elkaar verbonden via stekelvormige structuren ( grote
desmosomen)
Cellen vormen bruggen
3. Stratum granulosum (korrellag)
o Boven stekelcellige laag
o Onderliggende celbruggen verdwijnen + degenereren ontstaan korrels
o Cellen bevatten granulen met keratohyaline (hoornstof, voorloper van
keratine)
Kernen v/d cellen bevinden zich in ≠ stadia van degeneratie
Kern degenereert cellen kunnen de vitale metabole
reacties niet meer uitvoeren + sterven af
4. Stratum lucidum (heldere laag)
o Dunne heldere laag tussen korrellag en hoornlaag
o Bestaat uit dode cellen met een intermediaire substantie tussen
keratohyaline en keratine
5. Stratum corneum (hoornlaag)
o Boven heldere laag
o Dode cellen volledig gevuld met keratine (hoorn)
o Schilfert regelmatig (schilverlaag)
Keratinocyten ondergaan ≠ fasen
(celcyclus)
+/- 28 dagen tot huid vernieuwd is (
nieuwe huid om de maand)
- Proces van keratinisatie, waarbij nieuw gevormde cellen in basale laag
gekeratiniseerd wordt en uiteindelijk afslijt: duurt +/- 2-4 weken
- Epidermale groeifactor (EGF) = hormoon dat de epidermale cellen stimuleert
bij weefselvorming of weefselherstel
- Bepaalde oncogenen continue activatie van EGF huidcellen ongecontroleerd
prolifereren (huidkanker)
o Oncogenen: bepaalde genen die van normale cellen kankercellen maken
1.2.2 Dermis
- Stevig bindweefsel (collageen + elastische vezels) stevigheid, uitrekbaarheid
(mog om in lengte ↑, bv. bij zwangerschappen, obesitas of oedemen) en
elasticiteit (mog om naar oorspronkelijke vorm terug te keren na uitrekking)
3
WEETJES
- De huid heeft een oppervlakte van 1,5 tot 2 m2 met een gewicht van 5 kg
- Het is het grootste orgaan van het menselijk lichaam.
- De dikte van de huid varieert : van 3-4 mm op de meeste plaatsen van het
lichaam ; de huid van de voetzolen is echter 6 maal dikker dan de huid van de
oogleden die maar 0,5 mm dik is.
- In 1 cm2 huid vindt men 10 haarzakjes, 2500 gevoelscellen, 3 meter bloed- en
lymfevaten en 12 meter zenuwvezels.
1 HET INTEGUMENT (LICHAAMSBEDEKKING )
1.2 Inleiding
- Huid bestaat uit 3 lagen:
o Opperhuid/ epidermis
Opp. : keratocyten
o Lederhuid/dermis (zenuwuitlopers + capillairen)
Zenuwuitlopers = gevoelscellen (opp.) verbonden met zenuwbanen
Capillairen: bloed en lymfe
Collageen + andere vezels structuur en stevigheid
o Onderhuid/hypodermis (vetweefsel + bloedvaten)
‘onderhuidse vetlaag’: talg, haarwortels..
- Huid bevat ‘aanhangsels’ of adnexen:
o Haarwortel
1 cm²: +/- 10 haarzakjes
Spier aan onderkant haar voor beweging
o Nagels
o Zweetklieren
Naar buiten
o Talgklieren
Dichtbij haarwortel (via haarwortel naar buiten)
1.2 Anatomie van de huid
- Huid: orgaan dat bestaat uit ≠ weefsel dei samen een specifieke activiteit
uitvoeren
- Grootste orgaan
- Varieert in dikte
o 0.5 tot 4 mm (afh. v. locatie)
o Doorgaans +/- 3 mm
o Handpalmen dikker dan dorsale zijde van de hand
o Oogleden: 0.5 mm (gevoeligst + dunst)
- Veel bloedvaten !!!
o Functie: T regulatie
bv. koorts bloedvat open meer T onttrekken afkoelen
1
, = vasodilatatie ↔ vasoconstrictie (bloedvaten samenknijpen
bleek gezicht (T blijft in lichaam))
1.2.1 Epidermis
- Buitenste laag
- Uit meerlagig verhoornd epitheel
- Gescheiden van andere delen van de huid door basaalmembraan
- 90% v/d epidermicellen = keratinocyten
o Produceren eiwit keratine (hoorn) helpt om huid waterdicht te maken +
onderliggende weefsel te beschermen
- Sterkt ontwikkeld thv voetzolen en handpalm
- Constante blootstelling aan wrijving/ druk abnormale verdikking ( callus, eelt…)
- Het buitenste opp. v/d huid v/d handpalmen, vingers, voetzolen, tenen vertonen
epidermale plooien
o Plooien hebben als doel: greep te verbeteren + wrijving ↑
- Opperhuid bevat geen bloedvaten, wel zenuwuiteinden (receptoren)
- Opgebouwd uit ≠ lagen
1. Stratum germinativum of stratum basale (kiemlaag)
o Bestaat uit kiemcellen die door regelmatig te delen nieuwe cellen
aanmaken
Nieuwe cellen kruipen geleidelijk aan naar het huidopp.
o Tussen kiemcellen: ster vertakte cellen met zwart pigment = melanocyten
Uv-licht stimuleer melanocyten vorming melanine (kleurstof)
Melanine = bruinzwart pigment huidskleur + absorbeert
UV
Wordt via fagocytose opgenomen door keratinocyten
melaninegranulen vormen een beschermende sluier over de
kern in richting v/h huidopp.
bescherming van genetisch materiaal tegen schadelijke
Uv-stralen
Stel: Uv meer melanine bruiner
o Langerhans cellen aanwezig = antigeenpresenterende cellen
(immuunsysteem !!)
Capteren slechte cellen doorgeven aan immuun
o Stel: diepe wonden beschadigt kiemlaag geen regeneratie van
nieuwe huid
Huidtransplantatie !!
Huid verwijderen op andere plaat bij de patiënt (autograft) of
bij identieke tweeling (isograft)
2
, 2. Stratum spinosum (stekelcellige laag)
o Boven de kiemlaag
o Epitheelcellen met elkaar verbonden via stekelvormige structuren ( grote
desmosomen)
Cellen vormen bruggen
3. Stratum granulosum (korrellag)
o Boven stekelcellige laag
o Onderliggende celbruggen verdwijnen + degenereren ontstaan korrels
o Cellen bevatten granulen met keratohyaline (hoornstof, voorloper van
keratine)
Kernen v/d cellen bevinden zich in ≠ stadia van degeneratie
Kern degenereert cellen kunnen de vitale metabole
reacties niet meer uitvoeren + sterven af
4. Stratum lucidum (heldere laag)
o Dunne heldere laag tussen korrellag en hoornlaag
o Bestaat uit dode cellen met een intermediaire substantie tussen
keratohyaline en keratine
5. Stratum corneum (hoornlaag)
o Boven heldere laag
o Dode cellen volledig gevuld met keratine (hoorn)
o Schilfert regelmatig (schilverlaag)
Keratinocyten ondergaan ≠ fasen
(celcyclus)
+/- 28 dagen tot huid vernieuwd is (
nieuwe huid om de maand)
- Proces van keratinisatie, waarbij nieuw gevormde cellen in basale laag
gekeratiniseerd wordt en uiteindelijk afslijt: duurt +/- 2-4 weken
- Epidermale groeifactor (EGF) = hormoon dat de epidermale cellen stimuleert
bij weefselvorming of weefselherstel
- Bepaalde oncogenen continue activatie van EGF huidcellen ongecontroleerd
prolifereren (huidkanker)
o Oncogenen: bepaalde genen die van normale cellen kankercellen maken
1.2.2 Dermis
- Stevig bindweefsel (collageen + elastische vezels) stevigheid, uitrekbaarheid
(mog om in lengte ↑, bv. bij zwangerschappen, obesitas of oedemen) en
elasticiteit (mog om naar oorspronkelijke vorm terug te keren na uitrekking)
3