Historische criminologie
Samenvatting
Belangrijke info
● Op canvas handleiding
● Slites samenvatting cursus (alles staat er op, wat niet er op staat niet kennen)
● Examen schriftelijk, deels meerkeuze
○ Meerkeuze basic feiten, 10 vragen op 10 punten
■ Geen giscorrectie, geen addertjes onder het gras
■ 4 antwoordmogelijkheden
■ Soms 2 antwoorden mogelijk
○ 5 open vragen op 2 punten, meer inzicht
■ Goed en grondig uitschrijven
○ 2 uur tijd
○ Voorbeeldexamen op canvas
Inhoudsopgave
Belangrijke info 1
Inhoudsopgave 1
H1: Waarom en hoe het verleden bestuderen? 4
Wat is geschiedenis? 4
Stromingen historici 4
Post modernisten 4
Beschrijven 5
Verklaren 5
Beperkingen geschiedschrijven 5
Feiten en interpretatie 5
Fake news 6
Oplossingen tegen interpretatie 6
H2: Criminologen en historici 7
Moeilijk samenwerken 7
Vroegere studies 7
Voor WO II 7
Vanaf 1970 7
Kwantitatieve benadering 8
Evoluties criminaliteit 8
Kwalitatieve benadering 8
H3: Toepassen van een historisch-criminologische benadering 10
Onderzoek Bosworth 10
1
, Onderzoek herstelrecht 10
H4: De vroegmoderne periode 11
Overheid strafrecht organiseren 11
Opkomst publieke strafrechtsbedeling 11
Privaat 11
Publiek 11
Accusatoir vs inquisitoir 12
Accusatoir 12
Inquisitoir 12
Boek De Damhouder 12
Misdaad en straf 12
Definities 12
Realiteit 13
Landlopers en bedelaars 13
Banditisme 13
Geweld 14
Straffen 14
Misdaadbestrijding 14
Nieuwe ideeën door humanisme 14
Cruciale ontwikkelingen 15
Gevangenis 15
Politieapparaat 15
Koloniale verbanning 15
Besluit 15
H5: De verlichting en Franse tijd 16
Via notities 16
H6: De negentiende eeuw 17
Denken over misdaad en misdadiger 17
Veranderend beeld crimineel 17
Realiteit 17
Platteland 17
Stad 18
Uitbouw moderne politie 18
Doorbraak new police 18
Uitbouw moderne gevangenis 19
Internationaal 19
H7: Opkomst wetenschappelijke studie van misdaad 20
Via notities 20
H8: De twintigste eeuw en de Eerste Wereldoorlog 25
Overgang 20ste eeuw 25
Penal Welfarism 25
Straf hervormingen 26
Wo I 26
Na WO I 27
2
,H9: Evoluties tussen de wereldoorlogen 28
Interbellum 28
Autoritaire regimes 28
Democratische regimes 28
Periode na WO II 28
Veiligheid 29
Securitisering 29
Dodelijk geweld 29
Decivilisatie? 30
Veranderend beeld daders en slachtoffers 30
H10: Slotbeschouwing 31
Denken over misdaad 31
Veranderingen (2) 31
Continuïteit (3) 31
Straffen 32
Veranderingen (4) 32
Continuïteit (2) 32
Controle 32
Conclusie Fijnaut 33
H11: Jeugddelinquentie 34
Cijfers vandaag 34
Aanpak 34
Onderzoek 34
Vroeger 35
De ‘ontdekking’ 35
Jeugdgeweld 35
Bendes 35
Diefstal 36
3
, H1: Waarom en hoe het verleden bestuderen?
Wat is geschiedenis?
● Verschillende perspectieven en klemtonen leiden tot andere geschiedenissen
● Historische kwesties blijven doorgrijpen op vandaag (Palestina)
● Geen consensus wat geschiedenis juist is
● Geschiedenis = liefde
○ Gaat over grote helden, mythes,...
■ Gaat altijd over de grote mannen in geschiedenis onderzoeken
■ Verleden kleine alledaagse dingen
● Geen 1 grote objectieve waarheid, historische relativeren, weten ook de waarheid
niet
● Is reconstructie dat historische ervan maken
○ 1 bepaalde kijk of perspectief op verleden
○ Wel regels als wetenschappers
● Geschiedenis dat op school wordt aangeleerd meest aanvaardbare boeken
○ Jarenlang geschiedenis van de mannen in geschiedenisboeken
● Perspectief minderheden veel minder aan bod gekomen in geschiedenis
● Geschiedenis gebruikt en misbruikt in machtsconflict
○ Oorlog
○ Propaganda Nazis, Poetin
Stromingen historici
Post modernisten
=geschiedenis heeft geen nut
● Geschiedenis geen oplossingen aanreiken, is bedoeld om mensheid beter te
begrijpen, niet per se nut
● Je kan alle mogelijke verhalen rond verleden schrijven, moet daar verder niet mee
buiten entertainen
● “Anything goes”
● =>Omdat het interessant en leerrijk is, verder niks
● Naïve en gevaarlijke mening: alle stemmen en verhalen zijn gelijk
○ Is niet zo, sommige verhalen hebben meer invloed
○ Verhalen gebruikt en misbruikt
○ Niet alle verhalen kunnen! Kwetsend, problematisch (negeren koloniaal
verleden)
○ Er staat meer op het spel bij geschiedenis dan leuke verhalen
4
Samenvatting
Belangrijke info
● Op canvas handleiding
● Slites samenvatting cursus (alles staat er op, wat niet er op staat niet kennen)
● Examen schriftelijk, deels meerkeuze
○ Meerkeuze basic feiten, 10 vragen op 10 punten
■ Geen giscorrectie, geen addertjes onder het gras
■ 4 antwoordmogelijkheden
■ Soms 2 antwoorden mogelijk
○ 5 open vragen op 2 punten, meer inzicht
■ Goed en grondig uitschrijven
○ 2 uur tijd
○ Voorbeeldexamen op canvas
Inhoudsopgave
Belangrijke info 1
Inhoudsopgave 1
H1: Waarom en hoe het verleden bestuderen? 4
Wat is geschiedenis? 4
Stromingen historici 4
Post modernisten 4
Beschrijven 5
Verklaren 5
Beperkingen geschiedschrijven 5
Feiten en interpretatie 5
Fake news 6
Oplossingen tegen interpretatie 6
H2: Criminologen en historici 7
Moeilijk samenwerken 7
Vroegere studies 7
Voor WO II 7
Vanaf 1970 7
Kwantitatieve benadering 8
Evoluties criminaliteit 8
Kwalitatieve benadering 8
H3: Toepassen van een historisch-criminologische benadering 10
Onderzoek Bosworth 10
1
, Onderzoek herstelrecht 10
H4: De vroegmoderne periode 11
Overheid strafrecht organiseren 11
Opkomst publieke strafrechtsbedeling 11
Privaat 11
Publiek 11
Accusatoir vs inquisitoir 12
Accusatoir 12
Inquisitoir 12
Boek De Damhouder 12
Misdaad en straf 12
Definities 12
Realiteit 13
Landlopers en bedelaars 13
Banditisme 13
Geweld 14
Straffen 14
Misdaadbestrijding 14
Nieuwe ideeën door humanisme 14
Cruciale ontwikkelingen 15
Gevangenis 15
Politieapparaat 15
Koloniale verbanning 15
Besluit 15
H5: De verlichting en Franse tijd 16
Via notities 16
H6: De negentiende eeuw 17
Denken over misdaad en misdadiger 17
Veranderend beeld crimineel 17
Realiteit 17
Platteland 17
Stad 18
Uitbouw moderne politie 18
Doorbraak new police 18
Uitbouw moderne gevangenis 19
Internationaal 19
H7: Opkomst wetenschappelijke studie van misdaad 20
Via notities 20
H8: De twintigste eeuw en de Eerste Wereldoorlog 25
Overgang 20ste eeuw 25
Penal Welfarism 25
Straf hervormingen 26
Wo I 26
Na WO I 27
2
,H9: Evoluties tussen de wereldoorlogen 28
Interbellum 28
Autoritaire regimes 28
Democratische regimes 28
Periode na WO II 28
Veiligheid 29
Securitisering 29
Dodelijk geweld 29
Decivilisatie? 30
Veranderend beeld daders en slachtoffers 30
H10: Slotbeschouwing 31
Denken over misdaad 31
Veranderingen (2) 31
Continuïteit (3) 31
Straffen 32
Veranderingen (4) 32
Continuïteit (2) 32
Controle 32
Conclusie Fijnaut 33
H11: Jeugddelinquentie 34
Cijfers vandaag 34
Aanpak 34
Onderzoek 34
Vroeger 35
De ‘ontdekking’ 35
Jeugdgeweld 35
Bendes 35
Diefstal 36
3
, H1: Waarom en hoe het verleden bestuderen?
Wat is geschiedenis?
● Verschillende perspectieven en klemtonen leiden tot andere geschiedenissen
● Historische kwesties blijven doorgrijpen op vandaag (Palestina)
● Geen consensus wat geschiedenis juist is
● Geschiedenis = liefde
○ Gaat over grote helden, mythes,...
■ Gaat altijd over de grote mannen in geschiedenis onderzoeken
■ Verleden kleine alledaagse dingen
● Geen 1 grote objectieve waarheid, historische relativeren, weten ook de waarheid
niet
● Is reconstructie dat historische ervan maken
○ 1 bepaalde kijk of perspectief op verleden
○ Wel regels als wetenschappers
● Geschiedenis dat op school wordt aangeleerd meest aanvaardbare boeken
○ Jarenlang geschiedenis van de mannen in geschiedenisboeken
● Perspectief minderheden veel minder aan bod gekomen in geschiedenis
● Geschiedenis gebruikt en misbruikt in machtsconflict
○ Oorlog
○ Propaganda Nazis, Poetin
Stromingen historici
Post modernisten
=geschiedenis heeft geen nut
● Geschiedenis geen oplossingen aanreiken, is bedoeld om mensheid beter te
begrijpen, niet per se nut
● Je kan alle mogelijke verhalen rond verleden schrijven, moet daar verder niet mee
buiten entertainen
● “Anything goes”
● =>Omdat het interessant en leerrijk is, verder niks
● Naïve en gevaarlijke mening: alle stemmen en verhalen zijn gelijk
○ Is niet zo, sommige verhalen hebben meer invloed
○ Verhalen gebruikt en misbruikt
○ Niet alle verhalen kunnen! Kwetsend, problematisch (negeren koloniaal
verleden)
○ Er staat meer op het spel bij geschiedenis dan leuke verhalen
4
