Samenvatting ODW2

ODW2
HF1: Classificatie en diagnostiek
DSM(5) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
= system om problematieken v individuen te beschrijven en te classificeren in
‘stoorniscategorieën’
ASEBA Achenbach System of Empirically Based Assessment
CBCL Child Behavior Checklist
TRF Teacher Report Form
YSR: Youth Self Report

Leerdoelen
Geef aan waarom er nood is aan een classifi cati esysteem?

 Er is een grote verscheidenheid aan problemen
o Nood aan ordening en indeling (op basis van gelijke eigenschappen & onderlinge relaties)
 Communicatie, gemeenschappelijke taal: verstaan we hetzelfde?
o Belangrijk voor diagnose en behandeling

Beschrijf het klinisch-psychiatrische en empirische-stati sche classifi cati esysteem?

Klinisch-psychiatrisch Empirische-statisch
 Categoriaal  Dimensioneel
= men heeft een stoornis of men heeft ze niet = elk syndroom is een continuüm waarop
ieder individu een relatieve plaats inneemt
t.o.v. andere individuen
 Psychiatrische stoornissen 
= onafhankelijke en duidelijk afgelijnde ziekte-
entiteiten, met voor elke stoornis diagnostische
en differentiaal diagnostische criteria
  Indien voldaan aan nodige criteria: stoornis
classificeren
 Duidelijke diagnostische criteria  Gedragsvragenlijsten
 Problemen beschrijven en classificeren in  Inventaris maken van probleemgedrag en
stoornissen beoordeling door verschillende betrokkenen
 Vb. DSM-5, ICD-10  ASEBA

Noem een aantal vernieuwende elementen van de DSM5 op?

 Geen romeinse cijfers meer
 Drie delen
o Uitleg over indeling/ uitgangspunten
o De 22 hoofdcategorieën
o Classificaties die nog niet zijn opgenomen
 Nieuwe namen
 Meer dimensioneel gepresenteerd
 Kritiek op DSM-5:
o labeling, hokjesdenken?
1

, o overmedicalisering?
↔ werken via context, psychotherapie/ focus op oorzaken ipv op gevolgen
o “DSM-net vangt te veel”, “valse epidemieën”, meer hulp voor mensen die het echt nodig
hebben, over-diagnostisering, heeft iedereen een psychiatrische stoornis?
o te sterk gericht op symptomen i.p.v. persoon?
o te sterk gericht op uitwendig gedrag?
o geen wetenschappelijke basis voor dit afsprakenboek, DSM is geen bijbel

Noem voor- en nadelen van beide classifi cati esystemen op en lichten deze toe?

- +




Benoemen aan welke criteria moet voldaan zijn om te spreken over deze stoornis?

 Significant meer problemen zijn dan gemiddeld
 Er moeten op verschillende dimensies problemen zijn
 Problemen moeten hardnekkig/ persistent zijn
 Problemen moeten ook pervasief zijn
= symptomen komen in  contexten naar voren & zijn niet puur gebonden aan omgevingsfactoren
 Problemen zijn niet leeftijdsadequaat
 Problemen leiden tot significante belemmeringen

Geef een aantal voor- en nadelen van diagnosti ek?

- +
Hokjes denken, labelen, stigmatiseren Opluchting
Reductie tot stoornis Begrip en erkenning van omgeving
Focus op beperking Wegnemen van schuldgevoelens
Zich gedragen naar label Interprofessionele communicatie
Label als excuus Toegang tot instanties en financiële tegemoetkoming

Leg het verschil uit tussen classifi cati e en diagnosti ek?

 Diagnostiek
= besluitvormingsproces met als algemeen doel via systematisch onderzoek het inzicht in de aard
van een problematiek te verhogen en van daaruit een gepast aanbod voor behandeling te
formuleren
 Behandeling
= alle methoden die kunnen worden ingezet om een kind met ontwikkelingsstoornis te
ondersteunen
 Classificatie
= het systematisch ordenen en groeperen van problemen op basis van gelijke eigenschappen en
onderlinge relaties
 communicatie, gemeenschappelijke taal: verstaan we hetzelfde?
 belangrijk voor diagnose en behandeling
2

,Leg het verschil uit tussen diagnosti ek in engere zin en diagnosti ek in ruimere zin?

In engere zin In ruimere zin
 Onderkennende of classificerende  Handelingsgerichte diagnostiek/ verklarende
diagnostiek diagnostiek
 Formele diagnose  Oorzaak
 Diagnose + inschatting therapeutische
mogelijkheden
 Informatie over de ernst, het type en de  Diagnostisch proces
prognose van een probleem = gegevensverzameling + hypothesevorming-
en toetsing + indicatiestelling (zie HP)

Onderscheid de drie besproken vormen van diagnosti ek?




ONDERKENNENDE
VERKLARENDE HANDELINGSGERICHTE
(BESCHRIJVENDE)
DIAGNOSE DIAGNOSE
DIAGNOSE


Oorzaak Stoornis Begeleiden
Wat is de oorzaak vh Wat is er met dit kind Hoe kunnen we dit
probleem? aan de hand? kind het best
begeleiden?




3

, HF2: Kinderen, jongeren en volwassenen met gedragsproblemen of
gedragsstoornissen
ODD Oppositionale defiant disorder/ oppositioneel opstandige stoornis
= negativistisch, vijandig en openlijk ongehoorzaam gedrag

CD Conduct Disorder/ normoverschrijdende gedragsstoornis
= herhaaldelijk de grondrechten van anderen schenden of sociale normen en regels
overschrijden


Leerdoelen
Leg de betekenis van het concept ‘gedragsproblemen’ en ‘gedragsstoornis’ uit?

 Gedragsproblemen
= kinderen/ jongeren die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen, afgezien van ernst,
oorzak of context van het ongewone gedrag
o Storend gedrag
o Emotionele problemen
 Onderscheid tussen
o Lichte, tijdelijke problemen
o Context-gebonden problemen
o Leeftijdsgebonden problemen
 Gedragsstoornissen
= ernstige problemen (langdurig, blijvende, samen voorkomen van problemen!)
 Overkoepelende term
o Alle gedragsstoornissen vallen dus onder gedragsproblemen, maar alle gedragsproblemen
zijn niet ernstig genoeg om gedragsstoornissen te noemen
 Opvoedingsproblemen
o Gestoord interactieproces  gedragsproblemen bij het kind en/of handelingsverlegenheid
ouders
 Nu: problematische leefsituatie
 Gedragsstoornis  ontwikkelingsstoornis
o Gedragsstoornis = stoornis ih gedrag
 Bv: ODD, CD
o Ontwikkelingsstoornis
= belemmering in de normale ontwikkeling omwille van een aandoening
 Bv: verstandelijke beperking, ASS, ADHD, leerstoornissen, motorische stoornissen,
ticsstoornissen, communicatiestoornissen


Gedragsproblemen

Gedragsstoornis
Lichte, tijdelijke problemen Ernstige problemen
Context-gebonden Minder context-gebonden
Leeftijdsgebonden Blijvend
4