Organisatie van de welzijns- en
gezondheidszorg (ppt)
Webinair ook zeker bekijken (normaal op studiemoment)
Hoofdstuk 1 : Inleiding welzijns- en gezondheidszorg –
Economische situering
Organisatie van de welzijns- en gezondheidszorg
- Zeer verscheiden wetgeving
- Zeer omvangrijk / complex
- Sterk evoluerend
- Zorgontvangers nemen zorgregie in handen ‘zelfmanagement’
Medebeslissingsrecht of eindverantwoordelijkheid?
Rol van de verpleegkundige binnen dit geheel
- ‘Naadloze’ maatzorg verstrekken
- Meedenken/ mee evolueren binnen dit landschap
Organisatie van de welzijns- en gezondheidszorg
- Welzijn is
= “…een toestand van voldoening en tevredenheid die ontstaat
wanneer iemand tot ontplooiing van zijn bestaan komt in de
verschillende facetten van het leven. Zowel op individueel vlak
(onderdak, kleding, gezondheid, …), als op relationeel vlak (familie,
vrienden, …) als op maatschappelijk vlak (werken, …).”
- “Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk
en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van
ziekte of andere lichamelijk gebreken.” (WHO)
Welzijnsbeleid
- Beleid om toestand van welbevinden te realiseren
‘goed in je vel voelen voor elke mens’
Initiatieven in de samenleving
o Inspelen op reële noden & vragen
o Voor iedereen toegankelijk
- Welzijnszorg
- Voor wie?
Verhoogde kwetsbaarheid vertonen
o Sociaal welbevinden
o Tekort aan ontplooiingskansen
- Wat?
Maatschappelijke sector
Zorg en ondersteuning voorzien
Gezondheidszorg
- Definitie
Lichamelijke/psychische beperkingen voorkomen of genezen
verzorging van mensen met langdurige of ongeneeslijke
gezondheidsproblemen
- In België georganiseerd door de overheid
1
, evidence based vanuit Sciensano.
nationale beleidslijnen en programma’s op basis van onderzoek en
de toegepaste wetenschap
Sciensano = nationale coördinatie van de gezondheidsactiviteiten
Verschillende ordeningssystemen van de welzijns-en gezondheidszorg
- Doelgerichte ordening
Preventie
o Primaire preventie
geen actueel probleem, wel mogelijk potentieel! Bv.
vaccinatie
o Secundaire preventie
vroegtijdig opsporen en behandelen (borstscreening bij
alle 50 jarige vrouwen)
o Tertiaire preventie
verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt (bv.
Rugschool)
o Quarternaire preventie
maatregelen gericht op QOL (decubituspreventie bij
palliatieve zorgontvangers)
o Quintaire preventie
ondersteuning MZ (verhinderen overbelasting MZ)
Curatief
o genezen en of verzorgen van ziek(t)en / aandoeningen /
onwelzijn centraal
Revalidatie
o multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg
Palliatief
o “Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat
er niets meer kan gedaan worden.”
Sociaal
o voorkomen van of het omgaan met de gevolgen van
beperkende gezondheid in omgeving/maatschappij
- Verticale ordening
Echelons of lijnen “laagdrempeligheid”
Opstap naar de volgende lijn via doorverwijzing
Nulde lijn
o zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen en vrijwilligerswerk
Eerste lijn (rechtstreeks toegankelijke hulp)
o huisarts, thuisverpleegkundigen, vroedvrouwen, ergo- en
kinesitherapeuten, psychiatrische thuiszorg, diëtisten,
apothekers en tandartsen
Tweede lijn (na doorverwijzing)
o Ambulante consultaties in algemene ziekenhuizen, bij psycholoog
en psychotherapeut
Derde lijn (opname 1ste/2de lijn of via spoedopname)
o Opname in gespecialiseerde en intramurale zorg
Vierde lijn
o Na verwijzing of na intakegesprek, soms met lange wachtlijsten
en -tijden. De opname is residentieel of langdurig van aard
Belangrijkste doelstelling
2
, o Juister en efficiënter gebruik van middelen en
voorzieningen
o Rationeel beheer en controle = kosten onder controle
houden!
o Beter ordenen van het zorgaanbod: toenemende
complexiteit en overzichtelijkheid
o Betere taakverdeling en coördinatie = zorg op maat
- Horizontale ordening
Intramuraal
o Opname
Extramuraal
o Consultaties en diensten
Semimuraal
o Niet langer dan 24u aanwezig
Transmuraal
o ‘over de muren heen’
o Specialistische zorg bij zorgontvanger thuis
- Categorale ordening
Op basis van de doelgroep
o Jeugdzorg
o Gezinshulp
o Ouderenzorg
o Kansengroepenbeleid
o voorzieningen voor personen met een beperking
o …
- Soort hulpverlener
Zelfzorg
o ADL
Mantelzorg
o Niet-professionele hulpverlening + affectieve relatie
Vrijwilligerswerk
o Georganiseerd verband
o Zonder vergoeding
o Maatschappelijk doel
o Geen affectieve band
Zelfhulpgroepen
o Ervaringen uitwisselen
o Vlaams Patiëntenplatform
- Status initiatiefnemer
Openbare of publieke sector
o federaal, gemeenschappen, gewesten, provincies of
lokale besturen
Privé sector
o kloosterorden en vzw’s
- Ambulant of klinisch
- Conventioneel of niet-conventioneel
=> soorten geneeskunde
Conventioneel of klassieke geneeskunde
Niet-conventioneel of complementaire of alternatieve geneeswijzen
3
gezondheidszorg (ppt)
Webinair ook zeker bekijken (normaal op studiemoment)
Hoofdstuk 1 : Inleiding welzijns- en gezondheidszorg –
Economische situering
Organisatie van de welzijns- en gezondheidszorg
- Zeer verscheiden wetgeving
- Zeer omvangrijk / complex
- Sterk evoluerend
- Zorgontvangers nemen zorgregie in handen ‘zelfmanagement’
Medebeslissingsrecht of eindverantwoordelijkheid?
Rol van de verpleegkundige binnen dit geheel
- ‘Naadloze’ maatzorg verstrekken
- Meedenken/ mee evolueren binnen dit landschap
Organisatie van de welzijns- en gezondheidszorg
- Welzijn is
= “…een toestand van voldoening en tevredenheid die ontstaat
wanneer iemand tot ontplooiing van zijn bestaan komt in de
verschillende facetten van het leven. Zowel op individueel vlak
(onderdak, kleding, gezondheid, …), als op relationeel vlak (familie,
vrienden, …) als op maatschappelijk vlak (werken, …).”
- “Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk
en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van
ziekte of andere lichamelijk gebreken.” (WHO)
Welzijnsbeleid
- Beleid om toestand van welbevinden te realiseren
‘goed in je vel voelen voor elke mens’
Initiatieven in de samenleving
o Inspelen op reële noden & vragen
o Voor iedereen toegankelijk
- Welzijnszorg
- Voor wie?
Verhoogde kwetsbaarheid vertonen
o Sociaal welbevinden
o Tekort aan ontplooiingskansen
- Wat?
Maatschappelijke sector
Zorg en ondersteuning voorzien
Gezondheidszorg
- Definitie
Lichamelijke/psychische beperkingen voorkomen of genezen
verzorging van mensen met langdurige of ongeneeslijke
gezondheidsproblemen
- In België georganiseerd door de overheid
1
, evidence based vanuit Sciensano.
nationale beleidslijnen en programma’s op basis van onderzoek en
de toegepaste wetenschap
Sciensano = nationale coördinatie van de gezondheidsactiviteiten
Verschillende ordeningssystemen van de welzijns-en gezondheidszorg
- Doelgerichte ordening
Preventie
o Primaire preventie
geen actueel probleem, wel mogelijk potentieel! Bv.
vaccinatie
o Secundaire preventie
vroegtijdig opsporen en behandelen (borstscreening bij
alle 50 jarige vrouwen)
o Tertiaire preventie
verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt (bv.
Rugschool)
o Quarternaire preventie
maatregelen gericht op QOL (decubituspreventie bij
palliatieve zorgontvangers)
o Quintaire preventie
ondersteuning MZ (verhinderen overbelasting MZ)
Curatief
o genezen en of verzorgen van ziek(t)en / aandoeningen /
onwelzijn centraal
Revalidatie
o multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg
Palliatief
o “Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat
er niets meer kan gedaan worden.”
Sociaal
o voorkomen van of het omgaan met de gevolgen van
beperkende gezondheid in omgeving/maatschappij
- Verticale ordening
Echelons of lijnen “laagdrempeligheid”
Opstap naar de volgende lijn via doorverwijzing
Nulde lijn
o zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen en vrijwilligerswerk
Eerste lijn (rechtstreeks toegankelijke hulp)
o huisarts, thuisverpleegkundigen, vroedvrouwen, ergo- en
kinesitherapeuten, psychiatrische thuiszorg, diëtisten,
apothekers en tandartsen
Tweede lijn (na doorverwijzing)
o Ambulante consultaties in algemene ziekenhuizen, bij psycholoog
en psychotherapeut
Derde lijn (opname 1ste/2de lijn of via spoedopname)
o Opname in gespecialiseerde en intramurale zorg
Vierde lijn
o Na verwijzing of na intakegesprek, soms met lange wachtlijsten
en -tijden. De opname is residentieel of langdurig van aard
Belangrijkste doelstelling
2
, o Juister en efficiënter gebruik van middelen en
voorzieningen
o Rationeel beheer en controle = kosten onder controle
houden!
o Beter ordenen van het zorgaanbod: toenemende
complexiteit en overzichtelijkheid
o Betere taakverdeling en coördinatie = zorg op maat
- Horizontale ordening
Intramuraal
o Opname
Extramuraal
o Consultaties en diensten
Semimuraal
o Niet langer dan 24u aanwezig
Transmuraal
o ‘over de muren heen’
o Specialistische zorg bij zorgontvanger thuis
- Categorale ordening
Op basis van de doelgroep
o Jeugdzorg
o Gezinshulp
o Ouderenzorg
o Kansengroepenbeleid
o voorzieningen voor personen met een beperking
o …
- Soort hulpverlener
Zelfzorg
o ADL
Mantelzorg
o Niet-professionele hulpverlening + affectieve relatie
Vrijwilligerswerk
o Georganiseerd verband
o Zonder vergoeding
o Maatschappelijk doel
o Geen affectieve band
Zelfhulpgroepen
o Ervaringen uitwisselen
o Vlaams Patiëntenplatform
- Status initiatiefnemer
Openbare of publieke sector
o federaal, gemeenschappen, gewesten, provincies of
lokale besturen
Privé sector
o kloosterorden en vzw’s
- Ambulant of klinisch
- Conventioneel of niet-conventioneel
=> soorten geneeskunde
Conventioneel of klassieke geneeskunde
Niet-conventioneel of complementaire of alternatieve geneeswijzen
3