Samenvatting Relationele vaardigheden 1

Relationele vaardigheden 1
1. Communicatie
 Leerdoelen p. 8
 Via een effectieve communicatie  zorg op maat bieden
- Vertrekt vanuit een aantal essentiële vaardigheden

1.1. Definitie
COMMUNICATIE
= uitwisseling van symbolische informatie die plaatsvindt tussen mensen die zich van elkaars
onmiddellijke aanwezigheid bewust zijn. Deze informatie wordt deels bewust, deels onbewust
gegeven, ontvangen en geïnterpreteerd.

 2 belangrijke aspecten binnen de definitie
1) Symbolische informatie
2) Het proces verbonden aan deze symbolische informatie

1.2. Aspecten van de communicatie
 Sheppard stipuleert voor verpleegkundigen
 dat communicatie tussen de verpleegkundige en ZO meer omhelst dan de overdracht van
informatie
 Cirkelmodel, zender en ontvanger




 ook op cursusblad
 Boodschap
- Bestaat uit ideeën, gedachten en gevoelens
- Heeft MEDIUM nodig, wordt via deze weg nr de ontvanger gestuurd
- Codeert adhv verbale OF non-verbale taal
EN stuurt nr ontvanger
- Ontvanger decodeert
 Binnen een bepaalde context
 Iedere actor benadert vanuit zijn/ haar eigen referentiekader binnen dit communicatiemodel
 Boodschap via allerlei kanalen
1) Vocaal-auditieve kanaal (spreken en horen)
2) Visuele kanaal
3) Tactiele kanaal (elkaar aanraken)
 Communicatie gebruik zintuigen en reuk en smaak
 Voorbeeld p. 10

, 1.2.1. Ruis
 Verstoord communicatie
 Kan zich situeren vinnen de verschillende aspecten vh communicatiemodel
 Verklaring  referentiekader

REFERENTIEKADER
= het geheel van waarden, normen, opvattingen en vanzelfsprekendheden, die de basis vormen van
onze manier van waarnemen handelen en ook ‘oordelen’

1.2.1.1. Fysieke ruis

 Veroorzaakt door alle signalen van buitenaf die het luisteren, spreken, kijken en/of voelen
bemoeilijken
 Voorbeeld p. 10-11

1.2.1.2. Psychologische ruis

 Je hebt bepaalde ideeën, vooroordelen, waardoor je niet echt luistert naar de ander
 Voorbeeld p. 11

1.2.1.3. Semantische ruis

 Wanneer niet iedereen dezelfde codes gebruikt
- Spreken niet dezelfde taal
- Woord heeft meerder betekenissen
- Gebruiken een vakjargon
 Voorbeeld p. 11
 Belangrijke rol wnr men geconfronteerd wordt met andere culturen
 Communicatie kan eenmaal niet worden gescheiden vh persoonlijk referentiekader waarin
cultuur een belangrijke rol opneemt

1.2.2. Symbolische informatie
 Omhelst zowel de verbale als non-verbale taal
 Non-verbale communicatie  grootste aandeel binnen de communicatie
 Verbale communicatie (2 soorten)
1) Verbale
2) Para-verbale

, 1.2.2.1. Verbale communicatie

 Gebruik van woorden
 Gesproken of geschreven
 Is digitale taal
= datgene wat men communiceert
- Bevat conventionele codes
 Verbale codes:
 woord en geschrift
 Non-verbale codes:
 betekenis = eenduidig
- Omvat:
 Syntaxis elementen : grammatica, regels, …
 Semantische elementen : de afgesproken betekenis die aan de codes worden
gegeven

1.2.2.1.1. Gesproken vs geschreven taal

 Gesproken taal
- Nog ondersteuning door lichaamstaal of ‘metacommunicatie’  bedoeling geven ad
communicatie
- Men kan direct om bijkomende uitleg vragen
- Men merkt onmiddellijk ad lichaamstaal vd ontvanger dat er iets verkeerd is
geïnterpreteerd
- Snel voeling met de emotionele toestand vd ontvanger
 Geschreven taal
- Communicatie gaat zeer langzaam
- Geen onmiddellijke begripscontrole mogelijk
- Geen vat op het moment waarop de boodschap wordt gelezen

 Voorbeeld p. 13
 Niet vergeten :
- Bij mondelinge maar zeker ook bij schriftelijke communicatie: is het uiterst belangrijk
degelijk na te denken over de gevoelswaarde vd woorden die men gebruikt
- Bij schriftelijke communicatie: objectiveert men liefst zoveel mogelijk, op die manier
verhindert men het ontstaan van verkeerde conclusies of interpretaties (ook bij
rapportage)
- Een actieve werkwoordvorm is dynamischer dan een passieve
- Bij mondelinge boodschappen: moet men duidelijk structureren. Dit betekent korte
zinnen gebruiken, tussenzinnen en bijvoegsels vermijden.
- Bij schriftelijke communicatie is de structuur makkelijker te volgen, mits het gebruik van
leestekens en bladschikking (ook bij rapportage)

1.2.2.1.2. Ja, maar …

 In discussie
 Valse erkenning van het gelijk vd ander
 Alles wordt van tafel geveegd en eigen betoog komt op de voorgrond
 Wijst er meestal op dat de ontvanger niet heeft geluisterd naar de zender
 Dit werkt storend