Handschrift theorie
Hoofdstuk 7 – bovenbouw
Schrijven is ook gedrag
Meisjes zijn in de bovenbouw zeer gevoelig voor trends onder seksgenoten. Ze nemen dus
min of meer de te gebruiken pengreep en de bijbehorende lettergrepen. jongens zijn op die
leeftijd minder gevoelig, maar ook daar heerst een zekere trend: onverschilligheid.
Al onze gedragingen worden voor het grootste gedeelte van elkaar overgenomen.
Aanvankelijk meende men dat kinderen leren imiteren, maar op het moment stelt men dar
kinderen leren door te imiteren. Dit imiteren wordt mogelijk gemaakt door de aanwezigheid
van spiegel neuronen. Dit zijn zenuwcellen die, bij waarneming van het gedrag van een
ander, mee actief worden.
‘de leerkracht kan pas inschatten wat een leerling nodig heeft voor een bepaalde uitvoering,
als zij hierin zelf excelleert’.
Het spiegelneuronenverhaal heeft nog een andere kant: de kinderen beschikken ook volop
over spiegelneuronen en zijn daarmee tot perfecte imitaties van volwassen gedrag in staat.
Het is dan ook van doorslaggevend belang, dat de leerkracht alles perfect kan voordoen. Een
leerkracht die niet tot goede lettervormgeving op het bord of papier in staat is, zal getrouwe
navolgers van zijn defectieve handschrift kweken.
Naast het goed voordoen is ook het overdragen van lettervormgevingkennis van groot
belang. Veel kinderen hebben een slecht handschrift omdat hen niet wordt uitgelegd en
verteld hoe je een goede lettervorm van een verkeerde lettervorm onderscheidt.
Ontwikkeling van het handschrift
Het handschrift dat in de onderbouw aangeleerd is, blijft in ontwikkeling. Het zal zich blijven
ontwikkelen tot het kind min of meer uit de groei raakt. Vanaf dat moment zal het
handschrift redelijk stabiel blijven. Dit houdt in dat deze ontwikkeling niet onbegeleid kan
blijven, omdat het handschrift zich anders verkeerd kan ontwikkelen.
Aan de waarneming van handschriftkenmerken gaat het over de volgende begrippen: stok,
lus, ophaal, neerhaal, boog, bocht, verbindingshaal, letterromp, romphoogte. Verder is het
de bedoeling dat kinderen oefeningen gaan maken waarin ze leren wat voor het handschrift
een betere kwaliteit oplevert. Zo ontdekken ze dat breed schrijven niet handig is en veel
nadelen heeft.
Onverbonden schrift of blokschrift
, Kinderen moeten een onverbonden schrift kunnen schrijven. Ze komen in de maatschappij
allemaal weleens in een situatie waarin dit schrift vereist is, met name bij bepaalde
formulieren, op enveloppen, puzzels, etiketten, koppen, bijschriften.
Vaak gaan kinderen vanaf de middelbare los schrijven.
Door een gebrek aan letterkennis wordt vaak gekozen voor een brede variant van het
blokschrift. Hier is duidelijk te zien dat er geen sprake is van letterafstand en ook nauwelijks
van een woordafstand. De regelscheiding is behoorlijk slecht (veroorzaakt door te hoge
letterrompen) en de algehele letterherkenning is veruit onvoldoende.
Uit onderzoek komt naar voren dat het verbonden schrift ten opzichte van het blokschrift
betere en meer verbindingen tussen hersencentra oplevert hetgeen weer goed is voor het
krijgen van ideeën, een diepere verwerking van de lesstof en het onthouden ervan.
Verder zijn er een aantal verschillen tussen het verbonden en onverbonden schrift:
Verbonden schrift Onverbonden schrift
Als het sneller moet Als het langzaam kan/ nadrukkelijk
Langere teksten Korte teksten
Verhaal Kopjes/ titels
Snelle notities bij een les of overleg Puzzels
Eigen aantekeningen Invulformulieren
Adressering enveloppen
wiskundeformules
Invullen agenda
Lijstje, korte notities
Etiketten
Bijschriften bij illustraties
Korte werkbeschrijvingen
Hoofdstuk 7 – bovenbouw
Schrijven is ook gedrag
Meisjes zijn in de bovenbouw zeer gevoelig voor trends onder seksgenoten. Ze nemen dus
min of meer de te gebruiken pengreep en de bijbehorende lettergrepen. jongens zijn op die
leeftijd minder gevoelig, maar ook daar heerst een zekere trend: onverschilligheid.
Al onze gedragingen worden voor het grootste gedeelte van elkaar overgenomen.
Aanvankelijk meende men dat kinderen leren imiteren, maar op het moment stelt men dar
kinderen leren door te imiteren. Dit imiteren wordt mogelijk gemaakt door de aanwezigheid
van spiegel neuronen. Dit zijn zenuwcellen die, bij waarneming van het gedrag van een
ander, mee actief worden.
‘de leerkracht kan pas inschatten wat een leerling nodig heeft voor een bepaalde uitvoering,
als zij hierin zelf excelleert’.
Het spiegelneuronenverhaal heeft nog een andere kant: de kinderen beschikken ook volop
over spiegelneuronen en zijn daarmee tot perfecte imitaties van volwassen gedrag in staat.
Het is dan ook van doorslaggevend belang, dat de leerkracht alles perfect kan voordoen. Een
leerkracht die niet tot goede lettervormgeving op het bord of papier in staat is, zal getrouwe
navolgers van zijn defectieve handschrift kweken.
Naast het goed voordoen is ook het overdragen van lettervormgevingkennis van groot
belang. Veel kinderen hebben een slecht handschrift omdat hen niet wordt uitgelegd en
verteld hoe je een goede lettervorm van een verkeerde lettervorm onderscheidt.
Ontwikkeling van het handschrift
Het handschrift dat in de onderbouw aangeleerd is, blijft in ontwikkeling. Het zal zich blijven
ontwikkelen tot het kind min of meer uit de groei raakt. Vanaf dat moment zal het
handschrift redelijk stabiel blijven. Dit houdt in dat deze ontwikkeling niet onbegeleid kan
blijven, omdat het handschrift zich anders verkeerd kan ontwikkelen.
Aan de waarneming van handschriftkenmerken gaat het over de volgende begrippen: stok,
lus, ophaal, neerhaal, boog, bocht, verbindingshaal, letterromp, romphoogte. Verder is het
de bedoeling dat kinderen oefeningen gaan maken waarin ze leren wat voor het handschrift
een betere kwaliteit oplevert. Zo ontdekken ze dat breed schrijven niet handig is en veel
nadelen heeft.
Onverbonden schrift of blokschrift
, Kinderen moeten een onverbonden schrift kunnen schrijven. Ze komen in de maatschappij
allemaal weleens in een situatie waarin dit schrift vereist is, met name bij bepaalde
formulieren, op enveloppen, puzzels, etiketten, koppen, bijschriften.
Vaak gaan kinderen vanaf de middelbare los schrijven.
Door een gebrek aan letterkennis wordt vaak gekozen voor een brede variant van het
blokschrift. Hier is duidelijk te zien dat er geen sprake is van letterafstand en ook nauwelijks
van een woordafstand. De regelscheiding is behoorlijk slecht (veroorzaakt door te hoge
letterrompen) en de algehele letterherkenning is veruit onvoldoende.
Uit onderzoek komt naar voren dat het verbonden schrift ten opzichte van het blokschrift
betere en meer verbindingen tussen hersencentra oplevert hetgeen weer goed is voor het
krijgen van ideeën, een diepere verwerking van de lesstof en het onthouden ervan.
Verder zijn er een aantal verschillen tussen het verbonden en onverbonden schrift:
Verbonden schrift Onverbonden schrift
Als het sneller moet Als het langzaam kan/ nadrukkelijk
Langere teksten Korte teksten
Verhaal Kopjes/ titels
Snelle notities bij een les of overleg Puzzels
Eigen aantekeningen Invulformulieren
Adressering enveloppen
wiskundeformules
Invullen agenda
Lijstje, korte notities
Etiketten
Bijschriften bij illustraties
Korte werkbeschrijvingen
