Inhoud
Regelgeving............................................................................................................................................5
Belgisch federalisme...............................................................................................................................8
European Tort Law..................................................................................................................................9
Functie van het aansprakelijkheidsrecht.................................................................................................9
Law en Economics.............................................................................................................................10
Tegenreactie op Law & Economics....................................................................................................12
Strafrecht vs Burgerlijk recht................................................................................................................12
Speltheoretische analyse......................................................................................................................13
Geval 1..............................................................................................................................................13
Geval 2..............................................................................................................................................14
Geval 3..............................................................................................................................................15
Geval 4..............................................................................................................................................16
Geval 5..............................................................................................................................................16
Alternatieve systemen..........................................................................................................................16
Verzekering.......................................................................................................................................17
Forfaitaire verzekering..................................................................................................................18
Levensverzekering.........................................................................................................................18
Schadeverzekering........................................................................................................................19
Sociale zekerheid..............................................................................................................................19
Schadefondsen.................................................................................................................................20
Samenspel en coördinatie............................................................................................................20
Schadeverschuiving..............................................................................................................................21
Schadespreiding...................................................................................................................................21
Schadeverschuiving + schadespreiding.................................................................................................21
SCHADE.................................................................................................................................................21
Structureel schadebegrip..................................................................................................................21
Substantieel schadebegrip................................................................................................................22
Eigenlijke schadebegrip....................................................................................................................24
Schadebegrip in Boek 6....................................................................................................................25
Aantasting middel van schade..............................................................................................................25
Belang vs Recht.....................................................................................................................................27
Vereiste rechtmatigheid belang........................................................................................................27
1
, Rechtmatigheidsvereiste in BW Boek 6.........................................................................................28
Soorten schade.....................................................................................................................................28
Soorten schade in Boek 6.................................................................................................................28
Personenschade................................................................................................................................29
Soorten ongeschiktheid................................................................................................................30
Vermogensschade............................................................................................................................31
Kosten verkrijgen schadeloosstelling................................................................................................34
Morele schade..................................................................................................................................34
Geschiedenis geldsom voor morele schade..................................................................................35
Emotionele schade: vandaag........................................................................................................35
Relatie eiser – gekrenkt belang.....................................................................................................36
Schade rechtspersonen....................................................................................................................37
Collectieve belangen.............................................................................................................................37
Zekerheid..............................................................................................................................................38
Bewijs van schade.................................................................................................................................40
FOUT.....................................................................................................................................................40
Hedendaags doctrinaal foutbegrip...................................................................................................41
Foutbegrip in Boek 6.........................................................................................................................41
Soorten normen...............................................................................................................................41
Onrechtmatigheid.............................................................................................................................42
Zorgvuldigheid..............................................................................................................................43
Inbreuk op een rechtsregel...........................................................................................................48
Absolute vs Relatieve onrechtmatigheid.......................................................................................50
Strafrechtelijke misdrijven............................................................................................................50
Inbreuk op subjectief recht...........................................................................................................51
Rechtvaardigingsgronden.................................................................................................................52
Rechtsmisbruik.............................................................................................................................55
Subjectief facet van fout...................................................................................................................56
Toerekenbaarheid.........................................................................................................................56
Verwijtbaarheid............................................................................................................................57
Toerekeningsvatbaarheid-schuldbekwaamheid............................................................................59
CAUSALITEIT.........................................................................................................................................62
Causaliteitstheorieën........................................................................................................................63
Condicio sine qua non......................................................................................................................64
Leer van de (noodzakelijke) causale bijdrage....................................................................................67
Zekerheid en bewijs van causaliteit..................................................................................................69
2
,OBJECTIEVE AANSPRAKELIJKHEDEN.....................................................................................................70
Schade veroorzaakt door dieren.......................................................................................................71
Causaliteit & risicorealisatie..........................................................................................................73
Schade veroorzaakt door zaken........................................................................................................73
De gebreksvereiste.......................................................................................................................74
De gebrekkige zaak.......................................................................................................................75
Bewaring van de zaak...................................................................................................................76
Productaansprakelijkheid.................................................................................................................76
Productaansprakelijkheid v. Gemeenrecht...................................................................................82
AFGELEIDE AANSPRAKELIJKHEDEN.......................................................................................................82
Ouderlijke aansprakelijkheid.............................................................................................................82
De aansprakelijke..........................................................................................................................82
De gedekte schade........................................................................................................................83
Bewijslast benadeelde..................................................................................................................83
Onderwijsaansprakelijkheid..............................................................................................................84
De aansprakelijke..........................................................................................................................84
De ‘gedekte’ schade......................................................................................................................85
Bewijslast benadeelde..................................................................................................................86
Bevrijding......................................................................................................................................86
Algemene toezichtaansprakelijkheid?..............................................................................................86
Aanstellingsaansprakelijkheid...........................................................................................................87
De aansprakelijke: de ‘aansteller’.................................................................................................87
De ‘gedekte’ schade......................................................................................................................88
Bewijslast benadeelde..................................................................................................................88
Bevrijding......................................................................................................................................89
Afgeleide aansprakelijkheid rechtspersoon......................................................................................89
Vrijwilligerswerk...............................................................................................................................89
Rechthebbende bij afgeleide aansprakelijkheid................................................................................90
Afgeleide & rechtstreekse aansprakelijkheid....................................................................................91
Alternatieven................................................................................................................................91
Organisatieaansprakelijkheid............................................................................................................92
INHOUD AANSPRAKELIJKHEDEN...........................................................................................................93
Basisregel: Integrale schadeloosstelling............................................................................................93
Peildatum......................................................................................................................................94
Afwijkingen: beperkte schadeloosstelling.........................................................................................95
Mede-aansprakelijkheid: basisregel..................................................................................................95
3
, Voorbeschiktheid..........................................................................................................................97
Gedeelde aansprakelijkheid..............................................................................................................97
Schadebeperking door benadeelde..............................................................................................99
Principe = alleen schadeloosstelling.................................................................................................99
Herstel in natura...........................................................................................................................99
Schadevergoeding.......................................................................................................................100
Voordeeloverdracht........................................................................................................................103
Injuncties naar huidig recht............................................................................................................104
Verjaring.........................................................................................................................................105
IMMUNITEITEN...................................................................................................................................106
Werknemers...................................................................................................................................106
Werknemers – Aangestelden......................................................................................................107
Werknemers – Onderwijzers.......................................................................................................108
Werknemers – Zaken & Dieren...................................................................................................108
Statutair personeel.........................................................................................................................109
Vrijwilligers.....................................................................................................................................109
Anderen..........................................................................................................................................110
SAMENSPEL AANSPRAKELIJKHEDEN...................................................................................................110
Schadevordering wegens misdrijf...................................................................................................110
VERZEKERINGEN.................................................................................................................................110
Verplichtingen partijen schadeverzekering.....................................................................................111
Vereist risico...................................................................................................................................111
Opzet in het verzekeringsrecht...................................................................................................112
Aansprakelijkheidsverzekering........................................................................................................112
Soorten aansprakelijkheidsverzekeringen.......................................................................................113
Betrokken personen.......................................................................................................................113
Tussenkomst aansprakelijkheidsverzekeraar..................................................................................114
WAM-verzekering...........................................................................................................................114
Verzekerden................................................................................................................................114
Dekking.......................................................................................................................................115
BA Privé leven: de familiale verzekering.........................................................................................115
Verzekerden................................................................................................................................115
Dekking.......................................................................................................................................116
Verhouding verzekeraar-benadeelde..............................................................................................116
Regres aansprakelijkheidsverzekeraar............................................................................................117
Minnelijke regelingen.....................................................................................................................118
4