Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 107 pages
Summary

Samenvatting Notariaat executierecht | Prof. Ruud Jansen | VUB | 2025/2026

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 107 pages

Volledig uitgeschreven lessen + slides van de prof. Ook het boek verwerkt waar nodig. Voorbeelden en gedetailleerde uitleg.

Content preview

EXECUTIERECHT




1

,Hoofdstuk 1. Inleiding tot executierecht
Afdeling 1. Enkele basisbeginselen i.v.m. executierecht van de schuldeiser
Het heeft te maken met juridisch niet-presteren. In de ideale wereld voeren SN verbintenissen uit t.a.v. hun SE
en in de regel in natura. En in de eigen wereld gebeurt het dan SN dat niet uitvoeren wat zij beloofde. In al die
gevallen (SE in gebreke), dan moet er iets gebeuren om dat gedrag juridisch te beteugelen. Men gaat dan
vorderen in uitvoering.

Uitvoering van VB: VB om iets te doen, iets niet te doen, iets te geven (art 5.46 BW). Regel is dat iedere SE
recht heeft op uitvoering in natura van de VB die zijn SN aanging, ongeacht het voorwerp van de VB = SN moet
dan presteren in natura.
 Bij weigering of hij presteert niet, dan andere technieken nodig = afdwingen of een schadevergoeding.

Executierecht: regels die de afdwinging van verbintenissen stroomlijnt. Dat is een divers pakket aan regels:
 Regels van vermogensrecht: welke goederen kan je gebruiken?
 Regels van insolventierecht en beslagrecht
 Collectieve procedures
 Zekerhedenrechtregels: rangregeling

§1 Bekwaamheid
Iedere SE heeft het recht om de executie te vervolgen ongeacht of hij beschikt over een chirografaire, dan wel
een vordering versterkt door voorrecht of zakelijk zekerheidsrecht.
 BV: gehuwd persoon: kan deze individueel beslag leggen voor vorderingen die behoren tot GV? in de
mate dat deze persoon het GV mee mag besturen, wordt dit toegestaan
 BV: SE zelf failliet of onder CSR, dan treedt de schuldbemiddelaar/curator op voor de inning

SE die vertegenwoordigd/bijgestaan worden: in beginsel kan de vertegenwoordiger zonder bijzondere
machtiging BB leggen voor rekening van de SE. Bij UB is het wat anders: tijdens deze procedure moet een SE bij
VZR de beslagrechter verzoeken een notaris aan te stellen. afhankelijk van het beschermingsstatuut van de SE
moet de vertegenwoordiger machtiging vragen.

§2 Toezicht RB
Regel: verbod op eigeninrichting. Zelf SN dwingen tot uitvoering mag NIET. Dus SE moet beroep doen op OH-
imperium om zijn SN te dwingen zijn VB na te komen. Alle executiemaatregelen gebeuren dus onder toezicht
van de rechter. Partij mag niet zijn uitvoering in handen nemen zonder dat er rechterlijke controles gebeuren.
 Van OO
 Onder geen enkel beding mag afstand van bescherming door de SN door dwangmiddelen worden
afgedwongen: zijn toestemming moet altijd vrij zijn
 Wanprestatie is een feitelijkheid dus hij zal zich moeten wenden tot de RB, want het is de rechter die
de SN zal veroordelen wegens het gedrag dat hij stelde.

§3 Reële executie
Waar ligt het evenwicht tussen EZ recht SE tot uitvoering in natura en AZ de plicht om de SN te beschermen?
Dit is de vraag naar de mogelijkheid tot reële executie.
 VB om iets te doen/niet te doen is moeilijker afdwingbaar dan ‘te geven’: je kan moeilijker partijen
fysiek dwingen een handeling al dan niet te stellen. VB tot geven kunnen rechtstreeks worden
uitgevoerd m.u.v. VB om een geldsom te geven.

Art 5.234 ‘nemo potest praecise cogi ad factum’: SN kan niet gedwongen worden om een bepaalde handeling
te stellen, je kan daar niet een geweer op richten om hem dwingen die prestatie uit te voeren.

Wanneer van SN geen fysieke handeling nodig is, kan reële executie. BV: vonnis dat koopOVK vaststelt of bv.
revindicatie door eigenaar van goederen die bij derden liggen. Als iemand VB tot geven moet uitvoeren: bv.
overdragen tot eigendom. Er is koopOVK tussen VK A en K B getekend en A weigert alle medewerking bij het
overdragen van het OG. Ondertekening van de akte zelf, de rechter kan de VK die in gebreke blijft niet dwingen
die handtekening te zetten. Dat is wel mogelijk dat rechter zegt kijk als je in gebreke blijft om te ondertekenen,
dan maak ik een vonnis dat geldt als titel, dus vonnis zal ER-overdracht vaststellen. Dat is een zuiver juridische
handeling. Rechter mag die ‘VB in geven’ uitvoeren lastens de in gebreke gebleven SN. Als je dat vgl. met een

2

,VB in hoofde van de SN om een hypotheekakte te ondertekenen, nl. de hypothecaire belofte, wel als SN dat niet
ondertekent, dat is iets wat een rechter NIET KAN uitvoeren, want je moet tekenen om de hypotheek te
vestigen in een akte. Dus een VB tot doen kan je niet uitvoeren.
 Bij plechtige OVK liggen de zaken anders: daar moet de SN zelf optreden in de akte en kan hij niet
worden verplicht om te verschijnen voor de notaris. Het vonnis zal dan gelden als hyotheek en dan zal
niet aanvaard worden als vorm van reële executie om een hypotheekbelofte uit te voeren.

VB om iets te doen/niet te doen kan je rechtstreeks op het lijf afdwingen.
 UITZONDERING: uithuiszetting.Een derde die een OG bezit zonder titel kan manu militari worden
gedwongen het te verlaten (art 1344octies). Ieder die OG ten onrecht bezit kan worden uitgedreven
met een vonnis/arrest dat de uitdrijving beveelt ofwel met een authentieke (notariële) akte die aan de
kwaliteiten voldoet om de uitdrijving mogelijk te maken.
 HUUR: indien die persoon een huurder is, is een uitgebreidere procedure voorzien

Wat is er dan wel mogelijk, als die reële executie niet mogelijk is?
 Technieken om indirect de uitvoering in natura te krijgen
1. Prestatie laten verrichten door derde op kosten SN (art 5.235 BW): als SN niet wil presteren dus je
laat bv. een andere aannemer komen om diens kosten van de SN, dat is niet altijd efficiënt, want
die SN kan insolvent zijn. aannemer zal enkel willen werken als hij betaald wordt, dus SE zal eerst
de nieuwe aannemer moeten betalen en erna recuperen op SN, maar ja als die insolvent is, is dat
weer een doekje voor het bloeden.

2. Dwangsom opleggen (art 1385bis Ger. W.: uitvoering bij equivalent): SN financieel ‘kietelen’ en
hem aanzetten dat juiste gedrag te vertonen en hem een dwangopsom opleggen
- Komt toe aan de SE
- Kan éénmalig zijn, per dag vertraging,…
- Kan enkel worden opgelegd door de RB: je kan dat niet bepalen in bv. een akte
- Maar wat als SN insolvent is? Dan is die dwangsom maar een doekje voor het bloeden

3. Schadevergoeding (art 5.237 BW)
= zijn uitvoeringstechnieken op voorwaarde dat SN voldoende insolvent is.

 Indien voorgaande niet zijn, gebeurt de tenuitvoerlegging door de tegeldemaking van bepaalde
goederen van de SN: ‘beslag’
- Onder toezicht neutraal ambtenaar (notaris/GDW)
- Dit geldt voor alle OG gelegen in BE, ongeacht aard vordering
- Goederen in buitenland? Buitenlands executierecht speelt.

Hoe dwingen tot betalen? Speciale procedure, ‘het uitvoerend beslag’. Het is een onteigening van een
vermogensbestanddeel van de SN waarbij dat goed gedwongen ten gelde wordt gemaakt en de opbrengst
wordt gebruikt om de SE te betalen. Procedure van tengeldemaking/verdeling/onteigening gebeurt o.g.v. OH-
gezag waarbij de OH speciale bijzondere ambtenaren aanduid die die gedwongen verkoop mogen uitvoeren
(RG: GDW >< OG: notaris). En dit gebeurt onder rechterlijke controle, de beslagrechter. Notaris krijgt een
bijzondere machtiging en wordt permanent gecontroleerd door de beslagrechter.
 Vgl. parate executie: slechts in beperkte mate kent ons recht de parate executie: SE kan dan zelf
overgaan tot tegeldemaking goed, maar mogelijkheid van rechterlijke controle a posteriori. BV: voor
RG die in pand zijn genomen.

§4 Schorsing – latere samenloop
SE heeft geen onbeperkt recht om de tenuitvoerlegging te vervolgen. BV: grote samenloop van SE, want dit
fixeert de positie van de SE: je kan niet meer individueel uitwinnen.
 Dit geldt voor chirografaire SE en SE met algemeen voorrecht
 HH/pandhouder/SE met zakelijk zekerheidsrecht/SE met bijzonder voorrecht: bijzondere positie =
separatisten
- Zij mogen in beginsel wel individueel uitwinnen, tenzij wettelijke beletselen
- Idem voor boedelschuldeisers


3

, Dit in zo in alle gevallen van vereffeningsbewind: hierbij wordt een rangregeling opgemaakt m.o.o. verdeling
gelden na vereffening van het doelvermogen. Soms voorziet de wet daarom dat de tenuitvoerlegging wordt
geschorst waardoor een SE geen individueel recht meer kan uitoefenen. BV: faillissement (art XX.118 WER)
- Regel: SE moet dan afwachten tot neutraal bewindvoerder initatief neemt
- Uitzondering: initiatief individueel (chirografaire of algemeen bevoorrechte) beslaglegger, maar
rekening houdend met belangen andere SE en boedel (art XX.192 WER)

Samenloop met saneringsoogmerk: beslagrechter moet op enkele uitzonderingen na het algemeen
moratorium ondergaan. Bij saneringsbewind worden uitwinningsrechten separtisen quasi aan banden gelegd.

Afdeling 2. Bewarend en uitvorend beslag: inleiding en beschouwingen
“Het” beslag bestaat niet: beslag is een generieke term, het dekt vele ladingen.
 2 soorten afhankelijk van de functie die ze nastreven:
1. Bewarend: heeft als doel om een bepaald vermogen te gaan stabiliseren/bevriezen
2. Uitvoerend: heeft als doel om goederen om gedwongen manier tengelde te maken

 Er zijn ook aparte procedure afhankelijk van het voorwerp
– Procedure voor RG
– Procedure voor OG
– Schuldvorderingen: derdenbeslag
– Zeeschepen
– Beslag inzake namaak
= je kan ze combineren: bv. bewarend beslag op RG of een uitvoerend beslag op RG,…

In het UB zijn verschillende soorten procedurs: GR-procedure (enkelvoudige beslag) >< collectieve procedure

1° Enkelvoudig beslag:
 Procedure opgestart op initatief van één SE en lang door hem alleen voortgezet, maar met collectief
einde. Dus op einde bij verdeling gelden is er een kleine samenloop dat moet worden georganiseerd
 Gaat in beginsel op specifiek goederen die worden onderworpen aan dat beslag

2° Collectieve procedure: er zijn er een beperkt aantal, nl. failissement + collectieve schuldenregeling +
gerechtelijke reorganisatie
 Gaan uit van een collectiviteit van SE die uitvoeren op het goed waardoor het meestal een grote
samenloop ontstaat
 Aan het hoofd samenloop is een speciale ambtenaar: curator bij failissement, schuldbemiddelaar bij
CSR, de mandataris bij de GR
 Alle SE willen hier tegelijkertijd uitvoeren, dus alle bestaande kleinere enkelvoudige procedures zullen
worden opgeslorpt door die grotere procedure. Die individuele uitvoeringen worden geschorst en de
collectieve neemt over = leiden tot schorsing van het enkelvoudig beslag .

§1 Bewarend beslag
Doel: het fluctuerend vermogen SN aan banden leggen en het tijdelijk bevriezen

Veel verwantschap met KG-procedure: daar wil je ook een spoedeisend probleem oplossen

Waarom? Art 7 + 8 Hyp. W. deze bepalingen zeggen dat vermogen SN een fluctuerend karakter heeft.
SN mag vrij over zijn vermogen beschikken, dus ook al heeft hij zich verbintenisrechtelijk geëangeerd om iets te
doen, dat hij wel degelijk over zijn vermogen/goederen transacties kan uitvoeren en goederen kan laten
verdwijnen uit zijn vermogen. Zijn vermogen is dus onderpand van zijn SE, maar het is fluctuerend dus zolang
geen beslag gelegd, kan SN vrij blijven beschikken over zijn vermogen.
 Doel: vrije overdraagbaarheid/fluctuering te bevriezen en voor een behoorlijk langere periode die
goederen te laten blijven in het vermogen van de SN, zodat daar later uitvoerend beslag op kan
worden gelegd.
 Hoe? Alle daden van beschikking die normaal als doel hebben het goed uit het vermogen SN te tillen,
dat aan banden te leggen. Er is een niet-tegenwerpelijkheid t.a.v. de SE. SE mag doen dat transactie
nooit plaatsvond en het goed zich nog steeds bevindt in vermogen van zijn SN

4

Document information

Study
Uploaded on
April 8, 2026
File latest updated on
May 12, 2026
Number of pages
107
Written in
2025/2026
Type
Summary
$28.90

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Sold
34
Followers
1
Items
7
Last sold
2 days ago


Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions