Samenvatting hoorcolleges Strafprocesrecht en Mensenrechten

Strafprocesrecht en mensenrechten

Hoofdstuk 1: Inleiding (pg. 1 – 2)



Situering van het strafproces
= omvat vier fasen
- Het onderzoek
- De vervolging
- De berechting
- De strafuitvoering

 Doel via balans tussen instrumentaliteit en rechtsbescherming

Basistekst?
1) = Wetboek van Strafvordering (telt 32+(647-8) (boek 1 start pas met art.8) artikelen)

- Wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Sv
(telt 32 bepalingen)
o Erfenis van Napoleon
- Wetboek vanSv Boek I: de gerechtelijke politie en de officieren die ze uitoefenen -
 Art. 8 tot en met 136ter
- Wetboek vanSv Boek II: het gerechtelijk apparaat
 Art. 137-647 Sv.

 Belangrijke hervorming Wet Franchimont 12 maart 1998 (meer tegenspraak)
en Potpourri II-wet (Wet van vijf februari 2016 tot wijziging van het strafrecht en de
strafvordering en houdende diverse bepalingen inzake justitie).

- 1998: had doel duidelijke regels uit te schrijven en meer aandacht te geven aan
de rechten van het slachtoffer en de verdachte

- 2016: Door Geens: vooral tot doel om de strafvordering efficiënter te doen
verlopen
o Belangrijke schoonmaakoperaties gebeurt door Grondwettelijk hof: zij
vernietigde een aantal zaken van Geens
 Vb. Arrest 2017: grondrechten werden geschonden

 De Potpourri II-wet betrof voornamelijk de hervorming van het straf- en het
strafprocesrecht: de verschuivingen waren belangrijk. Zowel de verandering als het arrest
van het Grondewettelijk Hof om de puntjes op de ‘i’ te zetten.

 Op 21 december 2017 werd via arrest nr. 148/2017 van het Grondwettelijk Hof diverse
artikelen van deze wet vernietigd

, 2) + Aangevuld met Bijzondere wetten (zoals de Wet op het politieambt)

 Die voorafgaande titel is een vreemd beestje (staat in wetboek)
doet denken aan boek 1 van het Wetboek Strafrecht maar ook niet
- Bij materieel strafrecht: was alles duidelijk
o Boek 1: bepalingen en misdrijven
Heldere structuur
- Hier: in de voorafgaande titel een opeenstapeling van verduidelijkingen die geen
karakter hebben van een algemeen deel op het wetboek.
 Het heeft niet de algemene draagwijdte om een verklaring, richting te geven.
 Het doet denken aan boek 1 van materieel strafrecht, maar niet even helder.

,Hoofdstuk 1: organen en personen bij het strafproces betrokken (pg.
3 – 32)




- Zelf 2 toegevoegd: politie en openbaar ministerie



1. De gerechtelijke politie (actor 1)

Algemeen:
- Bestuurlijke politie = NIET gelijk aan gerechtelijke politie RN 4
o Onderscheid wordt uitgewerkt in WPA
 Bevoegdheden verdelen
 Verschil is het doel:
 Bestuurlijk: preventie
 Gerechtelijk: repressief, proactief, repressie
o Verschillen naargelang de uitoefening in de taken
o Verschil in de gezagsstructuren
 Bestuurlijke politie: bestuurlijke overheden
 Gemeentes, provincie, Minister van binnenlandse zaken
 Gerechtelijke politie: gerechtelijke overheden
 Procureur Des Konings (zal politie aansturen i.h.k.v. opsporing)
 Controle door gerechtelijke autoriteiten in de gerechtelijke
politietaken
 Onder leiding van het parket worden opsporingen uitgevoerd

, - Comité P
o Kijken naar de uitoefening van politietaken.
- Comité I


1.1. Structuur van de politie (RN 6)

- Startpunt: Wet 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst
o Kort WGP!
o We hebben 1 geïntegreerde politiedienst die bestaat uit:
 Lokale politie
 Federale politie




 Eén gemeentezone
- Gemeenteraad & burgemeester
 Meer-gemeentezone
- Politiecollege
o Burgemeesters van de betrokken gemeenten
- Politieraad
o Raad uit gemeenteraadsleden van de meerdere gemeenten

 Politie is voor de burger de actor die ze tegenkomen: aanspreekpunt