Samenvatting GGZR: LP B- vrijheid en dwang

LP B- vrijheid en dwang
Examen 2 open vragen
Inleidend
- Groeiende vraag naar ethiek binnen GGZ Vb. Welk behandelbesluit is moreel het
beste? Hoe kan de autonomie van de zv gerespecteerd worden?
o Er zijn 3 evoluties
 1. Rechtspositie van cliënten verbeterd: zv w mondiger,
mogelijkheid tot klachtenprocedures, meer inspraak
 2. Veranderende zorgrelatie – andere houding naar hv: we gaan naar
een samenwerkingsmodel, meer bespreken waarden zv,..
 3. Toegenomen vraag naar ‘wat is goede zorg?’

- Ethiek draait om waarden: vaak als je voor 1 waarde gaat kan je een andere
minder/niet omarmen.
o Belangrijke waarden GGZ:
 Respect
 Integriteit
 Verantwoordelijkheid
 Empathie (moeder ethiek)
 Vertrouwen
 Autonomie

- Goede zorg bieden: 4 cruciale waarden
= is meer dan zorgen dat iemand overeind blijft, het is ook met die persoon in
wisselwerking treden en hem of haar het gevoel geven dat die wordt
opgemerkt, dat die mag zijn zoals die is.

o Zorgethica Joan Tronta
 1. Aandachtigheid : ‘oog
hebben voor’ , wat speelt
er bij de zv – (ethische
passie?)

 2. Verantwoordelijkheid:
‘ervoor zorgen dat’
 Zorg opnemen en
niet doorschuiven

 3.
Deskundigheid/expertise: ‘zorgen’

 4 Responsiviteit (ontvankelijkheid): ‘reageren op de zorg’ is dit
ontvangen, hoe heeft deze het beleefd

o Detectiemodel voor zorggevers om te zien of ze goede zorg gaven

- Individueel detectiemodel voor morele stress




1

, Ethiek binnen GGZ
- Goede zorg = meer dan zorgden dat iemand overeind blijft, het is ook met die
persoon in wisselwerking treden en hem/haar het gevoel geven dat die wordt
opgemerkt, dat die er mag zijn zoals die is.
o Opletten met labels
 Een label kan helpen
 Geeft houvast
 Richt behandeling
 Structureert communicatie in het team
 Een label kan schaden
 Stigmatiseren
 Tunnelvisie veroorzaken
 Verwachtingen creëren die gedrag beïnvloeden
 De zorgrelatie onder druk zetten

- Stappen met steen in schoen ≠ comfortabel
o Wanneer stenen ophopen kan er morele stress ontstaan
o Morele stress = door situaties die zo ingaan tegen eigen normen en
waarden, maar je toch zo moet handelen
 Gevaarlijk, kan voor schuldgevoelens en burnout zorgen
 Morele stress ontstaat wanneer je moet ingaan tegen eigen normen
en waarden
 Door onder druk te staan door wetgeving, regels

- Ethiek is vaak griekse tragedie (kiezen tussen de pest en cholera)
o Vb. bezoeker wil pt bezoeken – maar mag niet binnen (isolatie) -> vpk
moet kiezen tussen verbondenheid en veiligheid

- Ethisch dilemma: botsende waarden (Menselijk wenselijke vs menselijk
haalbare)

- Ethisch handelen = minst morele schade toebrengen – minus malum
o Vb. kind springt voor auto, auto rijdt of tegen kind of tegen brievenbus ->
auto zal brievenus kiezen omdat dit het minste morele schade opbrengt
 = De weg volgens het minst kwade bewandelen

Deugdentechniek
- Aristoteles schreef boek over welke gezindheden/deugden jet moet ontwikkelen.
- Als je deze deugden ontwikkelde stel je niet enkel goed gedrag maar zal je ook
geluk vinden
- Geluk = goed handelen (ethiek toepassen)

- Een deugd is het midden van twee zaken (te weinig/te veel) – hangt af van
omstandigheden
o Vb. soms is weglopen laf, soms heel moedig
o Midden is na te streven, te weinig= geen geluk uithalen
o De deugd= het midden (Midden tussen lafheid en roekeloosheid)




2