Samenvatting 'Andere indirecte belastingen'

Andere indirecte belastingen
= heffingen op alleenstaande en toevallige gebeurtenissen of rechtshandelingen

Erfbelasting (overlijden)
Wat?
 verzamelnaam voor:
 Successierecht en
 Recht van overgang

Belasting op goederen die overgaan naar aanleiding van een overlijden…
(zonder overlijden is er GEEN erfbelasting)
ð Om te kunnen belasten, moet er iemand overlijden met goederen, die naar aanleiding van
dat overlijden overgaan naar iemand anders…
o Ofwel aanvaarden
o Ofwel verwerpen
o Ofwel op save spelen door via de notaris: een verslag laten opmaken van het actief
en passief en als het positief is kan je het dan aanvaarden om erfgename te zijn
Want stel dat je dan accepteert om erfgename te zijn en er blijken na overlijden veel
schulden te zijn, draag je dan ook die schulden mee.
ð Het maakt hierbij niet uit hoe de overgang van de goederen gebeurt. Of het gaat om
overgang van goederen wegens testament, wegens wettelijke devolutie of contractuele
erfstelling,… Dit maakt dus niet uit. Belasting zal verschuldigd zijn.
o Let op! Je kunt nooit een kind volledig onterven – maar het kind zelf kan het wel
weigeren. Het mag in het testament staan maar de wet kan dit niet accepteren.
o Een testament is niet verplicht, maar zonder testament gaan de goederen het vaak
naar onder (kinderen, kleinkinderen) en niet naar boven (grootouders)  wettelijke
regeling. Testament = schriftelijk, maar zorg dat het gevonden kan worden!
ð Wetgever heeft achterpoortjes trachten toe te steken: bv. meer dan helft gemeenschap
toekennen aan LL echtgenoot, bv. plotse erkenning schuld alleen bij testament, bv. een
contract afsluiten waarbij iemand een som krijgt bij overlijden (zie ook levensverzekering),
wordt gelijkgesteld met een legaat, het opgesplitst aankopen van vruchtgebruik door erflater
en naakte eigendom rechtstreeks laten aankopen door kinderen in aankoopakte (fictie volle
eigendom nalatenschap en legaat naar kinderen)…

Wat is een testament?
 Wat is een legaat? Wetgever wil zoveel mogelijk belasten heeft bepaalde rechtshandelingen
gelijkgesteld met een (belastbaar) legaat, bv. uitsluitende erkenning van schuld bij testament

Wat is wettelijke devolutie?
 Wettelijke regeling als er geen testament is

Wat is contractuele erfstelling? (nog eens opzoeken)
 Echtgenoten gaan via een schenking elkaar bevooroordelen

,Erfbelasting = belasting op erfenissen
ð successierecht: is verschuldigd bij het overlijden van een persoon (fiscale woonplaats in het
Vlaams Gewest)  dus de regeling in het Vlaamse Gewest
ð recht van overgang bij overlijden: is verschuldigd bij het overlijden van een persoon (geen
fiscale woonplaats in België heeft), maar wel OG (onroerende goed(eren)) van een
rijksinwoner in Vlaanderen bezat
Bv) een fransman die aan de Belgisch kust een appartement heeft, en die overlijdt moet er
op dat onroerend goed wel nog erfbelasting op betaald worden

Successierecht (rijksinwoner) / Recht van overgang (niet rijksinwoner)

Gelijkenissen Verschillen
Successierecht = recht van overgang SUCCESSIERECHTEN ≠ RECHT OP OVERGANG
Tarief BELASTBARE BASIS: patrimonium vs
onroerend(e) goed(eren)
Indieningstermijn aangifte AANGIFTE: fiscale woonplaats vs plaats
onroerend goed
Vlaamse verminderingen BETALING: erfgenamen en alg. legatarissen vs
ieder wat hij verschuldigd is

Erfbelasting / Recht op overgang
ð Belasting op overdracht van goederen
ð Soort van vermogensbelasting…

Erfbelasting
→ Veel aan gesleuteld + er wordt nog aan gesleuteld
 Belg zeer creatief om eraan te ontsnappen
o Betere opsporingsmethoden
o Nieuwe fictiebepalingen
o Sanctionering overtredingen
o Nieuwe antimisbruikbepaling
o Aangepast aan nieuwe samenlevingsvormen, noden en maatschappelijke evoluties
• Bv. Vriendenerfenis
o VIJNZEN (IETS DOEN ALSOF) IS VERBODEN
o Bij legale handelingen zet je als boekhouder best iets op mail om latere problemen te
voorkomen.



Erfbelasting: Gewijzigd!


ð Vlaamse regering heeft nieuwe krijtlijnen uitgetekend vanaf 1/9/18
ð Vereenvoudiging en versoepeling
ð Verlaging tarieven / verhoging vrijstellingen
ð Deels aangepast aan nieuwe samenlevingsvormen

Recentere wijzigingen!
ð Vriendenerfenis dooft uit ten voordele van singlevermindering
ð Voorwaarden voor vererving familiale onderneming gewijzigd
ð Tarief legaten aan goede doelen aan 0%

,Eerste praktische vraag:
 Is de overledene /erflater een Rijksinwoner (= in België wonen)?
JA: alle goederen (wereldwijd) worden in België belast
NEEN: eventuele belasting indien onroerende goederen in België op deze onroerende
goederen!
 Indien geen rijksinwoner en geen onroerende goederen in België: België niet
bevoegd om te belasten…

Oefening:
Wat is een rijksinwoner?
 Zie Vlaamse codex Fiscaliteit (hoofdstuk 7 – 8 – 9 belangrijk)
 Vlaamse belastingdienst:
https://www.vlaanderen.be/vlaamse-belastingdienst/sp15123


Wie bevoegd?
Bevoegdheden

ð Wijzigingen (data niet vanbuiten weten)
o Sinds 1 januari 2002 hebben de gewesten de bevoegdheid om wijzigingen aan te
brengen aan de aanslagvoet, de heffingsgrondslag en de vrijstellingen en
verminderingen.
o De verdere afhandeling lag nog steeds federaal (de inkomsten werden wel
doorgestort)
o Sinds 1 januari 2015: inning, invordering en de bijgaande procedure in handen van
Vlaams Gewest
o Niet alles is echter gewestmaterie: bv. Attest erfopvolging afleveren blijft momenteel
federaal…

Op de dag van overlijden kijken ze naar waar die woont op dat moment MAAR ook waar hij de laatste
5 jaar heeft gewoond.

Op moment van verleden, wat zit er in de nalatenschap.

Als je iets wil schenken (geven) aan iemand; 2 manieren:
- Bij notaris (schenkingsrechten betalen) - voordelig qua tarieven
- BANKGIFT: Ik geef gewoon iets aan mijn kind (niet via de notaris) bv, op nieuwjaar een bedrag
geld storten op zijn rekening (hier kan je de datum aantonen) maar geef je de som geld in
cash ga je moeten zorgen dat je bewijs hebt van datum, bv een brief
MAAR let op als je schenking gebruikt want dan moet je eigenlijk naar de notaris gaan, dus als je iets
geeft aan je kind gebruik je best gift.
Maar als je als gever geen belastingen wil betalen daar op, moet je wel nog een tijdje blijven leven (5
jaar)
Stel dat je binnen het jaar overlijdt en je bent niet naar de notaris gegaan, gaan ze dit toch belasten.

, ð Gevolgen
o Niet alle Belgen zijn gelijk inzake successierechten… Gewestelijke verschillen!
o Complexe materie geworden daardoor!!
o Welk gewest bevoegd???
 Groot verschil: want andere wetgeving, vrijstellingen, tarieven…
 Lokalisatiecriterium!
 plaats waar de overledene, op het ogenblik van zijn overlijden, zijn
fiscale woonplaats had
o Geregeld in Bijzondere Financieringswet art. 5
o Plaats waar de overledene, op het ogenblik van zijn overlijden, zijn fiscale woonplaats
had…
 Wat indien 3 jaar in Gent gewoond, daarna 1 jaar in Brussel en 1 jaar in
Charleroi voor overlijden? Plaats waar de overledene het langst zijn
woonplaats had.
ð Concreet
o Vlaanderen: VLABEL is bevoegd voor het vaststellen, het controleren en het innen
(ook teruggaven)
o Wallonië en Brussel: inning en controle is wel federaal gebleven
o Federaal: o.a. afleveren attest van erfopvolging, vaste taksen…
o Dus voor Vlaams Gewest is maar heel klein stukje Wetboek Successierechten blijven
bestaan…
ð Vlaanderen
o “Erfbelasting”
o Vlaamse Codex Fiscaliteit!
 Erfbelasting in VCF opgenomen via decreet van 19/12/2014
 Nieuwe begrippen geïntroduceerd
 Nieuwe nummering!
 Zie codex.vlaanderen.be (kiezen voor De "Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13
december 2013“)
o VLABEL bevoegd
 Zie https://belastingen.vlaanderen.be/
 Veel praktische info terug te vinden op site van VLABEL
 Formulieren, adviezen, standpunten, …

Tweede praktische vraag:
ð Waar heeft de overledene / erflater bij overlijden fiscale woonplaats?
o Van belang om te weten in welk gewest aangifte moet gebeuren en welke regels van
toepassing zijn (Vlaams, Waals of Brussels Hoofdstedelijk Gewest)