INHOUD
Inleiding ..............................................................................................................................................5
Enkele begrippen..............................................................................................................................5
Zakelijke rechten ..........................................................................................................................5
Vorderingsrechten (bestudeerd in het verbintenissenrecht) .............................................................6
Intellectuele rechten .....................................................................................................................6
De modernisering van het goederenrecht ...........................................................................................6
Belang van het zakenrecht ................................................................................................................6
Zaak – voorwerp – goed – vruchten – opbrengsten – vermogen .........................................................7
Hoofdstuk 1. De leer van de Indeling van de goederen ............................................................................8
afdeling 1. Goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid ................................................8
1; Belang van de indeling ...............................................................................................................8
2; Goederen in en buiten de handel ................................................................................................9
3; Gemene voorwerpen (res communes) : ......................................................................................9
4; Goederen zonder eigenaar (res nullius) zijn van tweeërlei aard : ...................................................9
5; Gevonden goederen ................................................................................................................ 10
Afdeling 2. Goederen volgens hun gebruik ........................................................................................ 10
1; Vervangbare en niet-vervangbare goederen .............................................................................. 10
2; Verbruikbare niet-verbruikbare goederen ............................................................................. 10
3; Soortgoederen (genera) <-> bepaalde (sepcies) goederen ......................................................... 11
afdeling 3. Roerende en onroerende goederen ................................................................................. 11
1; Belang van indeling.................................................................................................................. 11
2; onroerende goederen .............................................................................................................. 12
3; Roerende goederen ................................................................................................................. 14
afdeling 4. Publieke goederen ......................................................................................................... 14
1; Situering ................................................................................................................................. 14
2; Openbare domeingoederen ..................................................................................................... 14
3; Private domein ........................................................................................................................ 15
4; Beslag op publieke goederen ................................................................................................... 16
hoofdstuk 2. De zakelijke hoofdrechten............................................................................................... 17
afdeling 1. Het eigendomsrecht ....................................................................................................... 17
1; Definitie en kenmerken ............................................................................................................ 17
2; Vordering tot bescherming van het eigendomsrecht .................................................................. 19
3; Bewijs van eigendom ............................................................................................................... 20
4; Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond .................................................................... 20
5; Ontstaan van eigendom: Oorspronkelijke wijzen van eigendomsverkrijging ................................. 21
1
, 6; De beperkingen van het eigendomsrecht .................................................................................. 33
7; Mede-eigendom ...................................................................................................................... 36
afdeling 2 Vruchtgebruik ................................................................................................................. 56
Definitie (dwingend recht) (art.3.138 BW) : ................................................................................. 56
Een bijzonder vruchtgebruik: het recht van bewoning (variant => vroeger apart zakelijk
gebruiksrecht) ........................................................................................................................... 57
Kenmerken : .............................................................................................................................. 58
Voorwerp van vruchtgebruik ...................................................................................................... 59
Vestiging van vruchtgebruik ...................................................................................................... 60
Modaliteiten van vruchtgebruik ................................................................................................. 60
Rechten van de vruchtgebruiker en de blote eigenaar ............................................................... 60
plichten van de vruchtgebruiker en de blote eigenaar ............................................................... 63
Tenietgaan van vruchtgebruik.................................................................................................... 64
Gevolgen van tenietgaan van het vruchtgerbuik ........................................................................ 65
Afdeling 3. Opstal ........................................................................................................................... 66
Definitie .................................................................................................................................... 66
Duurtijd ..................................................................................................................................... 68
Verkrijging ................................................................................................................................. 69
Rechten en plichten van partijen ............................................................................................... 71
Tenietgaan................................................................................................................................. 72
Afdeling 4. Erfpacht ........................................................................................................................ 73
definitie ..................................................................................................................................... 73
Kenmerken ................................................................................................................................ 74
De duurtijd ................................................................................................................................ 75
Verkrijging van het erfpacht ....................................................................................................... 76
Rechten en plichten van partijen ............................................................................................... 77
Tenietgaan van het erfpachtrecht .............................................................................................. 79
Afdeling 5. Erfdienstbaarheden ....................................................................................................... 81
Begrip ........................................................................................................................................ 81
Kenmerken ................................................................................................................................ 81
Indelingen ................................................................................................................................. 83
Erfdienstbaarheden door menselijk handelen ........................................................................... 83
Wettelijke erfdienstbaarheden .................................................................................................. 86
Hoofdstuk 3. Zakelijke zekerheden (art.3.3 BW) ................................................................................... 89
Begrip en belang ............................................................................................................................. 89
Verhaalrecht SE ......................................................................................................................... 90
Samenloop van SEs ................................................................................................................... 90
2
, Gemeenschappelijke kenmerken .............................................................................................. 90
Waar te vinden? ......................................................................................................................... 90
Afdeling 1. (bijzondere) Voorrechten ................................................................................................ 91
Algemene kenmerken................................................................................................................ 91
Totstandkoming ........................................................................................................................ 91
Uitoefening ................................................................................................................................ 94
Afdeling 2. Hypotheek ..................................................................................................................... 94
Totstandkoming .......................................................................................................................... 95
uitoefening ................................................................................................................................. 95
Afdeling 3. Pand ............................................................................................................................. 96
Totstandkoming ........................................................................................................................ 96
Uitoefening ................................................................................................................................ 96
Afdeling 4. Retentierecht................................................................................................................. 97
Hoofdstuk 4 – Publiciteit .................................................................................................................... 98
Vooraf verkrijging van zakelijke rechten ............................................................................................ 98
Oorspronkelijke verkrijgingswijzen ............................................................................................... 98
Afgeleide verkrijgingswijzen (art 3.14, §1, lid1 BW) ......................................................................... 98
Afdeling 1. publiciteit = Roerende goederen ..................................................................................... 99
Overdracht / vestiging Zakelijk recht op RG ................................................................................... 99
Afdeling 2. publiciteit = Onroerende goederen ................................................................................ 100
Overschrijving ........................................................................................................................... 100
Inschrijving ............................................................................................................................... 102
Kantmelding ............................................................................................................................. 103
Hoofdstuk 5 – Zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes ......................................................... 103
Algemene regels over zakelijke rechten.......................................................................................... 103
Numerus clausus- beginsel ....................................................................................................... 103
Anterioriteitsbeginsel ................................................................................................................ 103
Volgrecht.................................................................................................................................. 103
Voorrang .................................................................................................................................. 104
Beschikkingsbevoegdheid ......................................................................................................... 104
Algemene regels over het voorwerp van zakelijke rechten ............................................................... 104
Voorwerp.................................................................................................................................. 104
Specialiteitsbeginsel ................................................................................................................. 104
Eenheidsbeginsel ..................................................................................................................... 105
Accesoriumregel....................................................................................................................... 105
Zakelijke subrogatie .................................................................................................................. 106
Verwerking ............................................................................................................................... 106
3
, Vermenging .............................................................................................................................. 107
Algemene regels over het verkrijgen en tenietgaan van zakelijke rechten .......................................... 108
Verkrijgen van zakelijke rechten (zie vorige les) ........................................................................... 108
Tenietgaan van zakelijke rechten ............................................................................................... 108
4
Inleiding ..............................................................................................................................................5
Enkele begrippen..............................................................................................................................5
Zakelijke rechten ..........................................................................................................................5
Vorderingsrechten (bestudeerd in het verbintenissenrecht) .............................................................6
Intellectuele rechten .....................................................................................................................6
De modernisering van het goederenrecht ...........................................................................................6
Belang van het zakenrecht ................................................................................................................6
Zaak – voorwerp – goed – vruchten – opbrengsten – vermogen .........................................................7
Hoofdstuk 1. De leer van de Indeling van de goederen ............................................................................8
afdeling 1. Goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid ................................................8
1; Belang van de indeling ...............................................................................................................8
2; Goederen in en buiten de handel ................................................................................................9
3; Gemene voorwerpen (res communes) : ......................................................................................9
4; Goederen zonder eigenaar (res nullius) zijn van tweeërlei aard : ...................................................9
5; Gevonden goederen ................................................................................................................ 10
Afdeling 2. Goederen volgens hun gebruik ........................................................................................ 10
1; Vervangbare en niet-vervangbare goederen .............................................................................. 10
2; Verbruikbare niet-verbruikbare goederen ............................................................................. 10
3; Soortgoederen (genera) <-> bepaalde (sepcies) goederen ......................................................... 11
afdeling 3. Roerende en onroerende goederen ................................................................................. 11
1; Belang van indeling.................................................................................................................. 11
2; onroerende goederen .............................................................................................................. 12
3; Roerende goederen ................................................................................................................. 14
afdeling 4. Publieke goederen ......................................................................................................... 14
1; Situering ................................................................................................................................. 14
2; Openbare domeingoederen ..................................................................................................... 14
3; Private domein ........................................................................................................................ 15
4; Beslag op publieke goederen ................................................................................................... 16
hoofdstuk 2. De zakelijke hoofdrechten............................................................................................... 17
afdeling 1. Het eigendomsrecht ....................................................................................................... 17
1; Definitie en kenmerken ............................................................................................................ 17
2; Vordering tot bescherming van het eigendomsrecht .................................................................. 19
3; Bewijs van eigendom ............................................................................................................... 20
4; Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond .................................................................... 20
5; Ontstaan van eigendom: Oorspronkelijke wijzen van eigendomsverkrijging ................................. 21
1
, 6; De beperkingen van het eigendomsrecht .................................................................................. 33
7; Mede-eigendom ...................................................................................................................... 36
afdeling 2 Vruchtgebruik ................................................................................................................. 56
Definitie (dwingend recht) (art.3.138 BW) : ................................................................................. 56
Een bijzonder vruchtgebruik: het recht van bewoning (variant => vroeger apart zakelijk
gebruiksrecht) ........................................................................................................................... 57
Kenmerken : .............................................................................................................................. 58
Voorwerp van vruchtgebruik ...................................................................................................... 59
Vestiging van vruchtgebruik ...................................................................................................... 60
Modaliteiten van vruchtgebruik ................................................................................................. 60
Rechten van de vruchtgebruiker en de blote eigenaar ............................................................... 60
plichten van de vruchtgebruiker en de blote eigenaar ............................................................... 63
Tenietgaan van vruchtgebruik.................................................................................................... 64
Gevolgen van tenietgaan van het vruchtgerbuik ........................................................................ 65
Afdeling 3. Opstal ........................................................................................................................... 66
Definitie .................................................................................................................................... 66
Duurtijd ..................................................................................................................................... 68
Verkrijging ................................................................................................................................. 69
Rechten en plichten van partijen ............................................................................................... 71
Tenietgaan................................................................................................................................. 72
Afdeling 4. Erfpacht ........................................................................................................................ 73
definitie ..................................................................................................................................... 73
Kenmerken ................................................................................................................................ 74
De duurtijd ................................................................................................................................ 75
Verkrijging van het erfpacht ....................................................................................................... 76
Rechten en plichten van partijen ............................................................................................... 77
Tenietgaan van het erfpachtrecht .............................................................................................. 79
Afdeling 5. Erfdienstbaarheden ....................................................................................................... 81
Begrip ........................................................................................................................................ 81
Kenmerken ................................................................................................................................ 81
Indelingen ................................................................................................................................. 83
Erfdienstbaarheden door menselijk handelen ........................................................................... 83
Wettelijke erfdienstbaarheden .................................................................................................. 86
Hoofdstuk 3. Zakelijke zekerheden (art.3.3 BW) ................................................................................... 89
Begrip en belang ............................................................................................................................. 89
Verhaalrecht SE ......................................................................................................................... 90
Samenloop van SEs ................................................................................................................... 90
2
, Gemeenschappelijke kenmerken .............................................................................................. 90
Waar te vinden? ......................................................................................................................... 90
Afdeling 1. (bijzondere) Voorrechten ................................................................................................ 91
Algemene kenmerken................................................................................................................ 91
Totstandkoming ........................................................................................................................ 91
Uitoefening ................................................................................................................................ 94
Afdeling 2. Hypotheek ..................................................................................................................... 94
Totstandkoming .......................................................................................................................... 95
uitoefening ................................................................................................................................. 95
Afdeling 3. Pand ............................................................................................................................. 96
Totstandkoming ........................................................................................................................ 96
Uitoefening ................................................................................................................................ 96
Afdeling 4. Retentierecht................................................................................................................. 97
Hoofdstuk 4 – Publiciteit .................................................................................................................... 98
Vooraf verkrijging van zakelijke rechten ............................................................................................ 98
Oorspronkelijke verkrijgingswijzen ............................................................................................... 98
Afgeleide verkrijgingswijzen (art 3.14, §1, lid1 BW) ......................................................................... 98
Afdeling 1. publiciteit = Roerende goederen ..................................................................................... 99
Overdracht / vestiging Zakelijk recht op RG ................................................................................... 99
Afdeling 2. publiciteit = Onroerende goederen ................................................................................ 100
Overschrijving ........................................................................................................................... 100
Inschrijving ............................................................................................................................... 102
Kantmelding ............................................................................................................................. 103
Hoofdstuk 5 – Zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes ......................................................... 103
Algemene regels over zakelijke rechten.......................................................................................... 103
Numerus clausus- beginsel ....................................................................................................... 103
Anterioriteitsbeginsel ................................................................................................................ 103
Volgrecht.................................................................................................................................. 103
Voorrang .................................................................................................................................. 104
Beschikkingsbevoegdheid ......................................................................................................... 104
Algemene regels over het voorwerp van zakelijke rechten ............................................................... 104
Voorwerp.................................................................................................................................. 104
Specialiteitsbeginsel ................................................................................................................. 104
Eenheidsbeginsel ..................................................................................................................... 105
Accesoriumregel....................................................................................................................... 105
Zakelijke subrogatie .................................................................................................................. 106
Verwerking ............................................................................................................................... 106
3
, Vermenging .............................................................................................................................. 107
Algemene regels over het verkrijgen en tenietgaan van zakelijke rechten .......................................... 108
Verkrijgen van zakelijke rechten (zie vorige les) ........................................................................... 108
Tenietgaan van zakelijke rechten ............................................................................................... 108
4
