Toegepaste psychologie
Module 7: Maatschappelijke vraagstukken
Academiejaar: 2025-2026
,H oorcollege 1
Diversiteit:
Verschillende benaderingen:
Dimensie 1: de soort relaties:
➜ Nevenschikkende of gelijkwaardige relaties:
Er is géén hiërarchie
vb. bij een groep vrienden/ bij samenwonenden
➜ Onderschikkende en bovenschikkende relaties:
Ordening: er wordt gedacht in termen van hoger – lager, meer(waard) en minder (waard): er
is sprake van een hiërarchische verhouding
vb. vast te stellen bij elke vorm van discriminatie (ras, leeftijd, geslacht….)
Dimensie 2: is er sprake van breuklijnen:
- Er zijn breuklijnen, er is een discontinuïteit = er wordt een kwalitatief verschil
vastgesteld/bepaald tussen mensen, groepen, deelgebieden
- WIJ-ZIJ denken: hoeft niet per se slecht te zijn, maar kan wel leiden tot uitsluiting
- vb. afgeschermde entiteiten (vb. jeugdbewegingen)
1
,Verklaring begrippen:
Sociale differentiatie: mensen gelijkwaardig behandelen (vb. Gezin, Artevelde)
Sociale ongelijkheid: groep mensen, er wordt gedacht in een trapjessysteem (vb. wanneer je in een
ziekenhuis rondloopt, kan je aan de uniformen duidelijk zien wie welke job uitvoert, relatievormen:
koppels die samenwonen hebben belastingsvoordelen)
Sociale fragmentering: breuklijn + gelijke waardering (vb. jeugdbewegingen, verschillende
subculturen of stijlen in muziek: er is gelijkwaardigheid, maar toch is er een bepaalde lijn, kan zich
ook uiten in kledingstijl)
Sociale uitsluiting: (vb. personen die geen wettig verblijf hebben, worden niet geholpen, je moet
Nederlands bezitten om…)
Armoede: kansarmoede is meervoudige uitsluiting (vb. begint vaak op economisch domein, daarna
wordt je ook meer en meer uitgesloten op de woonmarkt. Door de slechte leefomgeving/woning,
kunnen kinderen gezondheidsproblemen krijgen enz.
Superdiversiteit:
We leven in een maatschappij met veel diversiteit, bv. in termen
van:
- etniciteit
- religie
- taal
- seksuele oriëntatie
- lichamelijke mogelijkheden
- socio-economische positie
- gender
- levensstijl
- ….
Voorbeelden toenemende diversiteit:
- Het Vlaams Gewest wordt steeds diverser
→ 28% heeft een buitenlandse herkomst
- Stad Gent wordt steeds diverser
→ diversiteit in gender, leeftijd, scholingsgraad, inkomen,
taal…
2
, Superdiversiteit is een realiteit:
➜ Vele landen ondergaan een demografische transitie
- Etnisch culturele diversiteit groeit sneller dan velen beseffen
➜ In heel de samenleving maar het sterkst in de grote steden
- Majority-minority cities steden waar de meerderheid van de bevolking
bestaat uit een waaier van minderheden
➜ Transitie naar een samenleving waarin diversiteit niet langer iets is van minderheden,
➜ Het is het resultaat van migratie maar ook van individualisering, ontwikkeling van
levensstijlen en persoonlijke identiteiten
○ Mensen zijn veel meer dan hun etnische origine, erkenning geven aan hun
meervoudige identiteiten
○ Steven Vertovec introduceerde de term ‘superdiversiteit’
➢ Normalisering van de diversiteit
➢ Alsook oog voor de diversiteit binnen de diversiteit
Uitdagingen voor de samenleving:
Uitdagingen voor de psychologisch consulent:
- Ontmoeten en verbinden
- Cultureel nederige houding
- Interculturele competenties
- Aanbieden van diverssensitieve zorg
3
Module 7: Maatschappelijke vraagstukken
Academiejaar: 2025-2026
,H oorcollege 1
Diversiteit:
Verschillende benaderingen:
Dimensie 1: de soort relaties:
➜ Nevenschikkende of gelijkwaardige relaties:
Er is géén hiërarchie
vb. bij een groep vrienden/ bij samenwonenden
➜ Onderschikkende en bovenschikkende relaties:
Ordening: er wordt gedacht in termen van hoger – lager, meer(waard) en minder (waard): er
is sprake van een hiërarchische verhouding
vb. vast te stellen bij elke vorm van discriminatie (ras, leeftijd, geslacht….)
Dimensie 2: is er sprake van breuklijnen:
- Er zijn breuklijnen, er is een discontinuïteit = er wordt een kwalitatief verschil
vastgesteld/bepaald tussen mensen, groepen, deelgebieden
- WIJ-ZIJ denken: hoeft niet per se slecht te zijn, maar kan wel leiden tot uitsluiting
- vb. afgeschermde entiteiten (vb. jeugdbewegingen)
1
,Verklaring begrippen:
Sociale differentiatie: mensen gelijkwaardig behandelen (vb. Gezin, Artevelde)
Sociale ongelijkheid: groep mensen, er wordt gedacht in een trapjessysteem (vb. wanneer je in een
ziekenhuis rondloopt, kan je aan de uniformen duidelijk zien wie welke job uitvoert, relatievormen:
koppels die samenwonen hebben belastingsvoordelen)
Sociale fragmentering: breuklijn + gelijke waardering (vb. jeugdbewegingen, verschillende
subculturen of stijlen in muziek: er is gelijkwaardigheid, maar toch is er een bepaalde lijn, kan zich
ook uiten in kledingstijl)
Sociale uitsluiting: (vb. personen die geen wettig verblijf hebben, worden niet geholpen, je moet
Nederlands bezitten om…)
Armoede: kansarmoede is meervoudige uitsluiting (vb. begint vaak op economisch domein, daarna
wordt je ook meer en meer uitgesloten op de woonmarkt. Door de slechte leefomgeving/woning,
kunnen kinderen gezondheidsproblemen krijgen enz.
Superdiversiteit:
We leven in een maatschappij met veel diversiteit, bv. in termen
van:
- etniciteit
- religie
- taal
- seksuele oriëntatie
- lichamelijke mogelijkheden
- socio-economische positie
- gender
- levensstijl
- ….
Voorbeelden toenemende diversiteit:
- Het Vlaams Gewest wordt steeds diverser
→ 28% heeft een buitenlandse herkomst
- Stad Gent wordt steeds diverser
→ diversiteit in gender, leeftijd, scholingsgraad, inkomen,
taal…
2
, Superdiversiteit is een realiteit:
➜ Vele landen ondergaan een demografische transitie
- Etnisch culturele diversiteit groeit sneller dan velen beseffen
➜ In heel de samenleving maar het sterkst in de grote steden
- Majority-minority cities steden waar de meerderheid van de bevolking
bestaat uit een waaier van minderheden
➜ Transitie naar een samenleving waarin diversiteit niet langer iets is van minderheden,
➜ Het is het resultaat van migratie maar ook van individualisering, ontwikkeling van
levensstijlen en persoonlijke identiteiten
○ Mensen zijn veel meer dan hun etnische origine, erkenning geven aan hun
meervoudige identiteiten
○ Steven Vertovec introduceerde de term ‘superdiversiteit’
➢ Normalisering van de diversiteit
➢ Alsook oog voor de diversiteit binnen de diversiteit
Uitdagingen voor de samenleving:
Uitdagingen voor de psychologisch consulent:
- Ontmoeten en verbinden
- Cultureel nederige houding
- Interculturele competenties
- Aanbieden van diverssensitieve zorg
3
