Samenvatting mondzorgplan
HFST 1: de mondhygiënist
1. situering van het beroep en de opleiding
verklaar het verschil tussen mondverzorging en mondzorg
Mondverzorging = mondhygiëne
− de dagelijkse verzorging van de mond en het gebit om deze gezond te houden
− gebeurt door de patiënt zelf (of verzorger/ouder/…)
bv.: tanden poetsen, interdentaal poetsen, gebitsprothese reinigen, …
mondzorg =
door een mondzorgprofessional en omvat : de preventie , de diagnostiek, de behandeling, en de nazorg
ziekten en problemen in het orofaciale systeem
benoem en verklaar het begrip orofaciaal systeem
Is een functionele eenheid met als hoofdfuncties
• voedselopname
• vocale functie
• expressief-sociale functie
Deze functies worden uitgevoerd door gecoördineerde arbeid van kaken, kaakgewrichten, tanden
kauw-en mimische spieren, tong, lippen, wangen, mondslijmvlies, speekselklieren
en worden medebepaald door de bijhorende bloedvoorziening en bezenuwing
2. situering van het beroepsprofiel van de mondhygiënist in Belgie volgens het K.B.
benoem de taken van een mondhygiënist
• stellen van voornamelijk preventieve behandelingen
o voorkomen van problemen
o behoud en optimalisatie vd mondgezondheid
benoemt en verklaar de 3 niveaus van de wettelijke bevoegdheden van de mondhygiënist en pas toe
• Technische prestaties onderverdeeld in 3 bevoegdheidsniveaus
− autonome prestaties
= mogen uitgevoerd worden in het kader van preventieve geneeskunde
− op voorschrift
= “voorschrift” van tandarts/MKA nodig is (geschreven of elektronisch)
− toevertrouwde handelingen
= toevertrouwd aan een MH (geschreven of elektronisch voorschrift)
door een tandarts/MKA, onder diens toezicht en verantwoordelijkheid tandarts/MKA
moeten minstens aanwezig zijn in het gebouw
!!!technische prestaties 1: autoom (zonder voorschrift)
• Algemene anamnese in het kader van de preventieve mondzorg
• Onderzoeken van de patiënt en opmaken van een bilan van de mondgezondheid in het kader van
preventieve mondzorg met behulp van non-invasieve technieken
• Evalueren, instrueren, toepassen en opvolgen van de dagelijkse mondhygiëne
• Geven van mondzorg gerelateerd gezondheidsadvies
(o.a. voeding, rookstop, alcohol, drugs…)
1
, • Opstellen van een preventief mondzorgplan
• Uitvoeren van een professionele reiniging verwijdering van biofilm, verkleuringen en voedselresten
• Toedienen van lokale anesthesie via topische agentia bij ASA1 patiënten
• Op maat vervaardigen van een mondbeschermer
Aanbrengen van profylactische producten waaronder fluoride
!!!Technische prestaties 2: onder voorschrift!!!
dwz. vereisen een geschreven (eventueel elektronisch) voorschrift van een TA/MKA
• Toedienen van lokale anesthesie via topische agentia bij patiënten met een
ASA-score hoger dan 1
Enige wet je mag doen met ASA score is topische anesthesie (bij mondzorg)
Topisch = oppervlakkig (zalf of spray) alle andere anesthesie mag niet
ASA score 1 patient = autonoom
ASA score >1 = voorschrift nodig
• Aanbrengen van een adhesief materiaal (bv. voor het verzegelen van putten en fissuren) zonder het
gebruik van mechanisch invasieve technieken
• Uitvoeren van supra-en subgingivaal scalen en rootplanen van tandworteloppervlakken met een
DPSI 3- en indien nodig het aanbrengen van beschermingsmaterialen in de mond in functie van
tijdelijk comfort van de patiënt
• Verwijderen van hechtingen en wondverband t.h.v. de mond
• Toepassen van low-level lasertherapie t.h.v. de orale weefsels
• Afdrukken nemen ter vervaardiging van studiemodellen, met inbegrip van digitale afdrukken Afdruk
voor mondbeschermer is voorschrift voor nodig -> voor mondbeschermer zelf niet
!!Technische prestaties 3: toevertrouwd!!
• Uitvoeren van subgingingivaal scalen en rootplanen van tandworteloppervlakken vanaf DPSI 3+ en
indien nodig het aanbrengen van beschermingsmaterialen in de mond in functie van tijdelijk
comfort van de patiënt
• Assisteren bij toediening van medicatie*
• Bleken van vitale tanden via externe technieken
• Verwijderen van orthodontische apparatuur met uitzondering van alle gekleefde en/of
gecementeerde onderdelen
• Uitvoeren van medische beeldvorming in het domein van de mondgezondheid
• Assisteren en instrumenteren bij de behandelingen (four-handed dentistry)*
• Aanbrengen van wondverband
• Afnemen van bloed via veneuze punctie voor intra-orale toepassing**
• Het aanbrengen van een veneuze katheter**
*’assisteren’ : waarbij er direct visueel en verbaal contact bestaat
tussen enerzijds de mondhygiënist en anderzijds de
TA/stomatoloog/MKA
* *enkel via MKA-arts
Toevertrouwde handelingen: de TA/MKA moet aanwezig
zijn voor alle toevertrouwde handelingen
Bijkomend: visueel en verbaal contact noodzakelijk i.g.v.
− Toediening van medicatie
− Four-handed dentistry Four-handed = vooral
bedoelt voor in het ziekenhuis als patiënt onder narcose
is, niet perse bedoeld als assistent van tandarts
Bijkomend: enkel via MKA-arts
− Bloedafname
− Plaatsen veneuze katheter
2
, 3. CanMEDS model: kerncompetenties
• Staat voor: Canadian Medical Education Directions for Specialists
• De CanMEDs-rollen zijn een hulpmiddel/een methode om een
beroepsprofiel te beschrijven
aan de hand van 7 rollen.
• Centraal staat de rol van de specifieke zorgverlener,
de andere zes rollen zijn daar ondersteunend aan.
benoemt en verklaart de 7 kerncompetenties van de mondhygiënist op basis van het CanMEDS model
(passief)
• De mondhygiënist
• De wetenschapper
• De professional
• De communicator
• De samenwerker
• De manager
• Health advocate
4. APIE(D)
Manier van methodisch te denken / klinisch redeneren
P met gaatje komt binnen -> vragen hoe P denkt dat het komt dat er een gaatje is (eerst vragen stellen) ->
dan nakijken
Document -> alles noteren (welke instructie, hoelang tandenpoetsen, wat heb ik gezegd …)
Alles wat er rond staat zit in de balonnen verweven
3
, HFST 2: preventie
1. definitie van preventie
definieer het begrip ‘preventie’
= initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
2. indeling van preventie
a. Preventie naar fase van ziekte/probleem
b. Doelgroepen van preventie
c. Types preventieve maatregelen
a. Preventie naar fase van ziekte
Benoem en verklaar de indeling van prevetie naar fasen van ziekte
• Primaire preventie: richt zich op gezonde mensen
→ voorkomen van risico’s en problemen
− vaccinaties bij kinderen
− voorlichting in secundaire scholen over de gevaren van lawaai
• Secundaire preventie: richt zich op de opsporing van afwijkingen of ziekten
in een stadium waarin nog geen of weinig klachten aanwezig zijn
→ vroegtijdig aanpakken van problemen
− opsporing van baarmoederhalskanker, borstkanker, darmkanker
• Tertiaire preventie: richt zich op mensen met een ziekte/stoornis/ handicap
→ vermijden van verergering /complicaties én bevordering zelfredzaamheid
− aangepaste voedingsgewoontes aanleren bij diabetespatiënten
b. doelgroep van preventie
benoem en verklaar de indeling van preventie naar doelgroep
• Individueel: richt zich op het individu
• Collectief: richt op de hele bevolking of op grote groepen die risico lopen
o Vaccinaties
o screening borstkanker – darmkanker - …
o CLB
c. Types preventieve maatregelen
benoem en verklaar de indeling van preventie naar type maatregelen
• Ziektepreventie: :
voorkomt specifieke ziekten of signaleert deze vroegtijdig
bv. vaccinatie, screening op borstkanker
4
HFST 1: de mondhygiënist
1. situering van het beroep en de opleiding
verklaar het verschil tussen mondverzorging en mondzorg
Mondverzorging = mondhygiëne
− de dagelijkse verzorging van de mond en het gebit om deze gezond te houden
− gebeurt door de patiënt zelf (of verzorger/ouder/…)
bv.: tanden poetsen, interdentaal poetsen, gebitsprothese reinigen, …
mondzorg =
door een mondzorgprofessional en omvat : de preventie , de diagnostiek, de behandeling, en de nazorg
ziekten en problemen in het orofaciale systeem
benoem en verklaar het begrip orofaciaal systeem
Is een functionele eenheid met als hoofdfuncties
• voedselopname
• vocale functie
• expressief-sociale functie
Deze functies worden uitgevoerd door gecoördineerde arbeid van kaken, kaakgewrichten, tanden
kauw-en mimische spieren, tong, lippen, wangen, mondslijmvlies, speekselklieren
en worden medebepaald door de bijhorende bloedvoorziening en bezenuwing
2. situering van het beroepsprofiel van de mondhygiënist in Belgie volgens het K.B.
benoem de taken van een mondhygiënist
• stellen van voornamelijk preventieve behandelingen
o voorkomen van problemen
o behoud en optimalisatie vd mondgezondheid
benoemt en verklaar de 3 niveaus van de wettelijke bevoegdheden van de mondhygiënist en pas toe
• Technische prestaties onderverdeeld in 3 bevoegdheidsniveaus
− autonome prestaties
= mogen uitgevoerd worden in het kader van preventieve geneeskunde
− op voorschrift
= “voorschrift” van tandarts/MKA nodig is (geschreven of elektronisch)
− toevertrouwde handelingen
= toevertrouwd aan een MH (geschreven of elektronisch voorschrift)
door een tandarts/MKA, onder diens toezicht en verantwoordelijkheid tandarts/MKA
moeten minstens aanwezig zijn in het gebouw
!!!technische prestaties 1: autoom (zonder voorschrift)
• Algemene anamnese in het kader van de preventieve mondzorg
• Onderzoeken van de patiënt en opmaken van een bilan van de mondgezondheid in het kader van
preventieve mondzorg met behulp van non-invasieve technieken
• Evalueren, instrueren, toepassen en opvolgen van de dagelijkse mondhygiëne
• Geven van mondzorg gerelateerd gezondheidsadvies
(o.a. voeding, rookstop, alcohol, drugs…)
1
, • Opstellen van een preventief mondzorgplan
• Uitvoeren van een professionele reiniging verwijdering van biofilm, verkleuringen en voedselresten
• Toedienen van lokale anesthesie via topische agentia bij ASA1 patiënten
• Op maat vervaardigen van een mondbeschermer
Aanbrengen van profylactische producten waaronder fluoride
!!!Technische prestaties 2: onder voorschrift!!!
dwz. vereisen een geschreven (eventueel elektronisch) voorschrift van een TA/MKA
• Toedienen van lokale anesthesie via topische agentia bij patiënten met een
ASA-score hoger dan 1
Enige wet je mag doen met ASA score is topische anesthesie (bij mondzorg)
Topisch = oppervlakkig (zalf of spray) alle andere anesthesie mag niet
ASA score 1 patient = autonoom
ASA score >1 = voorschrift nodig
• Aanbrengen van een adhesief materiaal (bv. voor het verzegelen van putten en fissuren) zonder het
gebruik van mechanisch invasieve technieken
• Uitvoeren van supra-en subgingivaal scalen en rootplanen van tandworteloppervlakken met een
DPSI 3- en indien nodig het aanbrengen van beschermingsmaterialen in de mond in functie van
tijdelijk comfort van de patiënt
• Verwijderen van hechtingen en wondverband t.h.v. de mond
• Toepassen van low-level lasertherapie t.h.v. de orale weefsels
• Afdrukken nemen ter vervaardiging van studiemodellen, met inbegrip van digitale afdrukken Afdruk
voor mondbeschermer is voorschrift voor nodig -> voor mondbeschermer zelf niet
!!Technische prestaties 3: toevertrouwd!!
• Uitvoeren van subgingingivaal scalen en rootplanen van tandworteloppervlakken vanaf DPSI 3+ en
indien nodig het aanbrengen van beschermingsmaterialen in de mond in functie van tijdelijk
comfort van de patiënt
• Assisteren bij toediening van medicatie*
• Bleken van vitale tanden via externe technieken
• Verwijderen van orthodontische apparatuur met uitzondering van alle gekleefde en/of
gecementeerde onderdelen
• Uitvoeren van medische beeldvorming in het domein van de mondgezondheid
• Assisteren en instrumenteren bij de behandelingen (four-handed dentistry)*
• Aanbrengen van wondverband
• Afnemen van bloed via veneuze punctie voor intra-orale toepassing**
• Het aanbrengen van een veneuze katheter**
*’assisteren’ : waarbij er direct visueel en verbaal contact bestaat
tussen enerzijds de mondhygiënist en anderzijds de
TA/stomatoloog/MKA
* *enkel via MKA-arts
Toevertrouwde handelingen: de TA/MKA moet aanwezig
zijn voor alle toevertrouwde handelingen
Bijkomend: visueel en verbaal contact noodzakelijk i.g.v.
− Toediening van medicatie
− Four-handed dentistry Four-handed = vooral
bedoelt voor in het ziekenhuis als patiënt onder narcose
is, niet perse bedoeld als assistent van tandarts
Bijkomend: enkel via MKA-arts
− Bloedafname
− Plaatsen veneuze katheter
2
, 3. CanMEDS model: kerncompetenties
• Staat voor: Canadian Medical Education Directions for Specialists
• De CanMEDs-rollen zijn een hulpmiddel/een methode om een
beroepsprofiel te beschrijven
aan de hand van 7 rollen.
• Centraal staat de rol van de specifieke zorgverlener,
de andere zes rollen zijn daar ondersteunend aan.
benoemt en verklaart de 7 kerncompetenties van de mondhygiënist op basis van het CanMEDS model
(passief)
• De mondhygiënist
• De wetenschapper
• De professional
• De communicator
• De samenwerker
• De manager
• Health advocate
4. APIE(D)
Manier van methodisch te denken / klinisch redeneren
P met gaatje komt binnen -> vragen hoe P denkt dat het komt dat er een gaatje is (eerst vragen stellen) ->
dan nakijken
Document -> alles noteren (welke instructie, hoelang tandenpoetsen, wat heb ik gezegd …)
Alles wat er rond staat zit in de balonnen verweven
3
, HFST 2: preventie
1. definitie van preventie
definieer het begrip ‘preventie’
= initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
2. indeling van preventie
a. Preventie naar fase van ziekte/probleem
b. Doelgroepen van preventie
c. Types preventieve maatregelen
a. Preventie naar fase van ziekte
Benoem en verklaar de indeling van prevetie naar fasen van ziekte
• Primaire preventie: richt zich op gezonde mensen
→ voorkomen van risico’s en problemen
− vaccinaties bij kinderen
− voorlichting in secundaire scholen over de gevaren van lawaai
• Secundaire preventie: richt zich op de opsporing van afwijkingen of ziekten
in een stadium waarin nog geen of weinig klachten aanwezig zijn
→ vroegtijdig aanpakken van problemen
− opsporing van baarmoederhalskanker, borstkanker, darmkanker
• Tertiaire preventie: richt zich op mensen met een ziekte/stoornis/ handicap
→ vermijden van verergering /complicaties én bevordering zelfredzaamheid
− aangepaste voedingsgewoontes aanleren bij diabetespatiënten
b. doelgroep van preventie
benoem en verklaar de indeling van preventie naar doelgroep
• Individueel: richt zich op het individu
• Collectief: richt op de hele bevolking of op grote groepen die risico lopen
o Vaccinaties
o screening borstkanker – darmkanker - …
o CLB
c. Types preventieve maatregelen
benoem en verklaar de indeling van preventie naar type maatregelen
• Ziektepreventie: :
voorkomt specifieke ziekten of signaleert deze vroegtijdig
bv. vaccinatie, screening op borstkanker
4
