Samenvatting - Recht verkennen Deel 1

Samenvatting recht verkennen

1. Kenmerken en definitie van het recht
1.1. Kenmerken van het recht
 Regels = rechten en plichten (gebod & verbodsregels)
o Door en voor maatschappij = ordening
 Rechten = nodig om bepaalde zaken te doen -> bepaalde
voorwaarden te voldoen
 Regel -> rechtsregel
o Opgesteld & bekrachtigd door samenleving +
politieke authoriteit
1.1.1. Het recht heeft als doel de samenleving te ordenen
 Overleven en handelen als mensen binnen een
samenleving
o Middelen nodig om te handelen
 Eigen intellectuele en lichamelijke vermogens
 Stoffelijke zaken van deze wereld
o Regels:
 Wie wat mag doen + welke middelen
 (niet) Aanvaardbaar gedrag
1.1.2. Het recht wordt opgelegd door de samenleving
 Samenleving = conflicten
o = nood aan oplossingen -> regels
o Via ‘wetgever’ + akkoord van samenleving
 Samenleving = continu in verandering
o = wetgeving is dynamisch
o Verandering wetgeving = via procedures
o <-> gedrag mensen veranderen/aanpassen
 Hoe beslist samenleving
o Rechtstreekse democratie
 Referendum
o Vertegenwoordigende democratie
 Vertegenwoordigers van het volk
1.1.3. De naleving van het recht kan worden afgedwongen
 In tegenstelling tot gedragsregels = morele, religieuze
regels
o = geen georganiseerde structuur om ze af te dwingen
o = vrijwillig volgen
 Rechtsregel = afdwingbaar door structuren & instellingen
o = procedures (rechtbanken)
o = werking -> vervat in regels
 Niet allemaal afdwingbaar: contract tussen partijen met
eigen regels

, o = geldig voor mensen binnenin contract
1.2. Soorten regels
 Gedragsregels = door vastleggen subjectieve rechten
o = bevoegdheid om over middelen te beschikken
 Instellingen en procedures voor toepassing en afdwinging
o Gerechtelijke organisaties waarin diverse instellingen
zijn vervat
 Instellingen en procedures voor wijziging van het recht
o = evolueren -> regels voor wijziging & afschaffing
1.3. Definitie recht
 Wat = geheel rechtsregels
 Waarom = maatschappij ordenen
 Van waar = opgelegd door maatschappij via
vertegenwoordigers
 Hoe = niet naleving is afdwingbaar door wettelijk voorzien
systeem
1.4. Objectief recht versus subjectieve rechten
 Objectief = rechtsregels, geformuleerd in ‘het recht’
o los van concrete persoon of specifieke situatie
 subjectieve = rechten die wij putten uit deze objectieve
rechtsregels
o objectieve regel toepassing vindt in concrete situatie
= subjectieve rechten
 handelingen over jezelf, bepaalde zaak
1.5. rechtssubject versus rechtsobject
 rechtssubject = dragers subjectieve rechten en plichten
o natuurlijke personen = mensen van vlees en bloed
o rechtspersonen = natuurlijke personen die samen
organisaties maken (= hebben ook rechten en
plichten)
 = juridische constructie met eigen specialiteit
 = waarover personen hun subjectieve rechten
kunnen uitoefenen (vb: ding, dier, goederen,
recht)
1.6. Rechtsmisbruik
 Rechtmatige handelwijze = zodanig erover -> onrechtmatig
o Handeling stellen om andere persoon bedoeld te
schaden
o Uitoefenen subjectieve rechten = NIET onbeperkt
 Criteria (ontwikkeld door rechtspraak)
o Oogmerk te schaden = iets doen puur om andere
persoon te “pesten”