Politieke geschiedenis van België
Deel 1: De economische wederopbouw en de versterking v/h sociaal overleg (1945-1960)
à P. 258-263 en P. 281-291
De economische opbouw v/ België na WOII ging heel snel.
Londense regering werd geconfronteerd met onevenwicht tussen beschikbare geldvoorraad &
aanbod v/ goederen en diensten.
Tijdens de bezetting waren er hoge oorlogsprijzen en lage lonen à onhoudbare situatie.
à De regering wil hier verandering in brengen
Minister v/ financiën C. Gutt à muntsanering en prijsstijging tegengaan
Muntsanering = alle grote bankbiljetten moesten omgewisseld worden in nieuwe.
à Om prijzen laag te houden na opheffing rantsoenen (=beperkingen)
- Okt 1944: oude bankbiljetten verloren koopkracht
Minder biljetten in omloop + beperking v/ loonsverhoging om inflatie te voorkomen.
- Blokkering v/ alle rekeningen
Rijkdienst vr maatschappelijke zekerheid (1945):
- Minimuminkomen
- Onderhandelingen over arbeidsomstandigheden en lonen
- Recht op arbeid als uitgangspunt
- Recht op een vervangend inkomen bij ziekte, werkloosheid, ouderdom, …
- Vakbonden weer actief
à Organisatie moest de ideologie v/h Sociaal Pact aanvaarden
Het Sociaal Pact (1944):
à Vernieuwend op vlak v/ democratische legitimiteit
à Hervormingsvoorstellen aan de staat
- Staat moet zorgen vr de organisatie nationale solidariteit
- Herstel v/ koopkracht
- Sociaal zekerheidssysteem
- Parlement en regering moeten het wegevende werk doen
- Expansiebeleid (afzetmrkt, bedrijven, macht of grongebied vergroten)
Holfings zijn moederbedrijven die alle macht hebben
Stagnatie!!
- Structuurhervormingen (tegen de macht v/ holdings)
- Grotere rol overheid
- …
, Doel: sociale spanningen wegwerken
Maar: mislukking regeringspolitiek waardoor spanningen ontstonden
1. Regering voerde subsidiëringspolitiek (lichte prijverhoging ipv sterke)
2. Van Gutts zijn maatregelen vielen weg dr de coalitie v/ Van Acker:
- Geblokkeerd geld vrijgeven
- Bepalen maximumprijzen en winstmarges vr noodzakelijke producten
- Subsidiëringspolitiek = het starten. v/e activiteit waarvan het eco belang niet direct
voor de hand ligt (gebeurt dr de regering).
3. Industriële productie: herstel afh v/ aanwezige energie
à Doel: opvoeren steenkolenproductie
Productiepolitiek uitgevoerd dr Van Acker met behulp v/ volmachten:
- Besluitwet 12 april 1945: stakingsverbod
Grote staking begin 1948:
- Hoogtepunt: concurrentiestrijd communisten en sociaaldemocraten
à Sociaal-democraten gewonnen
- 1947: nieuwe regeringsformatie (samenwerking katholieken + sociaaldemocraten)
à Terugtrekking communisten uit regering
Eenheidswet = een wet vr eco expansie sociale vooruitgang en financiël herstel.
à Zorgde vr werkstakingen en spanningen tussen versch groepen, pol machten en vakbonden
Nieuwe regering (1947) à regeringscompromis
1. Eco geleid dr de staat:
- Rantsoenering opheffen
- Vrije markt herstellen
- Uitbreiding warenhuizen
- Uitschakeling systeem maximumprijzen + subsidiëring
- Rol overheid nwerd groter in financiële sector
2. Sociale luik v/h programma:
- Systeem v/ bedrijfsorganisaties gericht op afzwakking klassentegenstellingen
- Opricting centrale- en sectorale bedrijfsraden + ondernemingsraden
Jaren ’50: eco crisis in België:
- Zwakke expansiefasen leidt tot diepgaande recessies
- Gelijkblijvende technisch-eco structuur
Afwijkingen Bel industriële structuur tov Europa:
- Zware nijverheid en textielnijverheid
- Expansieve sectoren blijven traditioneel
Bel groei = afleide groei: afgeleid v/ structuur v/d wereldmarkt
à Traagheid v/d groei is afh v/h historisch kapitalisme
à Historisch kapitalisme: reproductie steunt op langlopende kapitalen
België bleef 1 v/d rijkste landen ter wereld!
Politiek v/ full employement: Bel combineert zwakke eco groei met veel arbeidskrachten
Deel 1: De economische wederopbouw en de versterking v/h sociaal overleg (1945-1960)
à P. 258-263 en P. 281-291
De economische opbouw v/ België na WOII ging heel snel.
Londense regering werd geconfronteerd met onevenwicht tussen beschikbare geldvoorraad &
aanbod v/ goederen en diensten.
Tijdens de bezetting waren er hoge oorlogsprijzen en lage lonen à onhoudbare situatie.
à De regering wil hier verandering in brengen
Minister v/ financiën C. Gutt à muntsanering en prijsstijging tegengaan
Muntsanering = alle grote bankbiljetten moesten omgewisseld worden in nieuwe.
à Om prijzen laag te houden na opheffing rantsoenen (=beperkingen)
- Okt 1944: oude bankbiljetten verloren koopkracht
Minder biljetten in omloop + beperking v/ loonsverhoging om inflatie te voorkomen.
- Blokkering v/ alle rekeningen
Rijkdienst vr maatschappelijke zekerheid (1945):
- Minimuminkomen
- Onderhandelingen over arbeidsomstandigheden en lonen
- Recht op arbeid als uitgangspunt
- Recht op een vervangend inkomen bij ziekte, werkloosheid, ouderdom, …
- Vakbonden weer actief
à Organisatie moest de ideologie v/h Sociaal Pact aanvaarden
Het Sociaal Pact (1944):
à Vernieuwend op vlak v/ democratische legitimiteit
à Hervormingsvoorstellen aan de staat
- Staat moet zorgen vr de organisatie nationale solidariteit
- Herstel v/ koopkracht
- Sociaal zekerheidssysteem
- Parlement en regering moeten het wegevende werk doen
- Expansiebeleid (afzetmrkt, bedrijven, macht of grongebied vergroten)
Holfings zijn moederbedrijven die alle macht hebben
Stagnatie!!
- Structuurhervormingen (tegen de macht v/ holdings)
- Grotere rol overheid
- …
, Doel: sociale spanningen wegwerken
Maar: mislukking regeringspolitiek waardoor spanningen ontstonden
1. Regering voerde subsidiëringspolitiek (lichte prijverhoging ipv sterke)
2. Van Gutts zijn maatregelen vielen weg dr de coalitie v/ Van Acker:
- Geblokkeerd geld vrijgeven
- Bepalen maximumprijzen en winstmarges vr noodzakelijke producten
- Subsidiëringspolitiek = het starten. v/e activiteit waarvan het eco belang niet direct
voor de hand ligt (gebeurt dr de regering).
3. Industriële productie: herstel afh v/ aanwezige energie
à Doel: opvoeren steenkolenproductie
Productiepolitiek uitgevoerd dr Van Acker met behulp v/ volmachten:
- Besluitwet 12 april 1945: stakingsverbod
Grote staking begin 1948:
- Hoogtepunt: concurrentiestrijd communisten en sociaaldemocraten
à Sociaal-democraten gewonnen
- 1947: nieuwe regeringsformatie (samenwerking katholieken + sociaaldemocraten)
à Terugtrekking communisten uit regering
Eenheidswet = een wet vr eco expansie sociale vooruitgang en financiël herstel.
à Zorgde vr werkstakingen en spanningen tussen versch groepen, pol machten en vakbonden
Nieuwe regering (1947) à regeringscompromis
1. Eco geleid dr de staat:
- Rantsoenering opheffen
- Vrije markt herstellen
- Uitbreiding warenhuizen
- Uitschakeling systeem maximumprijzen + subsidiëring
- Rol overheid nwerd groter in financiële sector
2. Sociale luik v/h programma:
- Systeem v/ bedrijfsorganisaties gericht op afzwakking klassentegenstellingen
- Opricting centrale- en sectorale bedrijfsraden + ondernemingsraden
Jaren ’50: eco crisis in België:
- Zwakke expansiefasen leidt tot diepgaande recessies
- Gelijkblijvende technisch-eco structuur
Afwijkingen Bel industriële structuur tov Europa:
- Zware nijverheid en textielnijverheid
- Expansieve sectoren blijven traditioneel
Bel groei = afleide groei: afgeleid v/ structuur v/d wereldmarkt
à Traagheid v/d groei is afh v/h historisch kapitalisme
à Historisch kapitalisme: reproductie steunt op langlopende kapitalen
België bleef 1 v/d rijkste landen ter wereld!
Politiek v/ full employement: Bel combineert zwakke eco groei met veel arbeidskrachten
