PSYCHODIAGNOSTIEK 2
Samenvatting
Artevelde
[Cursustitel]
, Maud Bourry
THEMA 1: RICHTLIJN
CASUSFORMULERING
(GASTCOLLEGE)
INTRO
Wat vooraf ging:
Classificerende diagnostische protocollen ‘Autisme’ en ‘Verstandelijke beperking’
De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek (AIRD)
7 pijlers voor kwaliteitsvolle diagnostiek
1. Zelfbewustzijn van de diagnosticus en het diagnostisch team
2. Biopsychosociale visie
3. Unieke cliënt in een unieke context
4. Interdisciplinair samenwerken
5. Participatie en diverssensitiviteit
6. Kwaliteitsvolle methodieken en instrumenten
7. Integratief beeld
Focusgroepstudie: De implementatie van de AIRD in de integrale Jeugdzorg
Onderzoeksvragen
o Hoe wordt de AIRD momenteel geïmplementeerd in de praktijk?
o Wat zijn bestaande noden om de AIRD verder te implementeren?
Methode
o 65 professionals rond 8 tafels
o CAR, CLB, COS, DMW, GGZ, OBC, OOOC, RCA, MFC
Conclusie
o Nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
o Nood aan richtlijnen om meer participatief, diversiteitssensitief en
interdisciplinair te werken
Pagina 1 van 114
, Maud Bourry
EEN 5 I-MODEL ALS LEIDRAAD OM CASUSGERICHT TE WERKEN
ACHTERGROND ONTWIKKELING RICHTLIJN CF
PATHOLOGIEMODEL
Enge visie op diagnostiek is maatschappelijk ingebed
→ Diagnostiek = een label
Dominante biomedisch model is probleem-georiënteerd en expert-gedreven
Cliënt wordt gereduceerd tot diens symptomen/klachten
o Er wordt weinig aandacht geschonken aan het perspectief van de cliënt zelf
Kan leiden tot stigma en gevoel van onveranderbaarheid
Biedt weinig handvaten voor de behandeling
Voordelen
o …
Nadelen
o Biedt weinig handvaten om specifieke noden van de cliënt te voldoen
o Stigma
PERSOONSGERICHT MODEL
Casusformulering biedt een persoonsgeoriënteerd perspectief
Klachten en uitdagingen worden ingebed in de ruimere context, met aandacht
voor positieve factoren en bronnen van veerkracht
Komen tot een gedeeld begrip
Aangepast en haalbare doelstellingen
CONTEXTUELE BENADERING
Verschuiving van probleem in de persoon naar de contextuele inbedding van menselijke
problemen (bv. storend gedrag, burn-out)
DEFINITIE CASUSFORMULERING
Casusformulering = het vermogen om een gedeeld begrip te bieden van de problemen
die iemand presenteert door middel van een theoretische uitleg van veronderstelde
oorzaken en in stand houdende factoren, zodat passende
interventies kunnen worden ingezet.
beschrijven
Verklaren
Voorschrijven
Casusformulering als proces van een product
Proces:
o Een casusformulering is dynamisch en kan steeds herzien en
geherformuleerd worden op basis van nieuwe of aanvullende informatie
Product:
o Het resultaat van het proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief,
aangepast aan het doelpubliek. Het product is een momentopname en dus
tijdelijk.
Pagina 2 van 114
, Maud Bourry
Casusformulering focust op:
Casusformulering = een proces waarin een narratief of verhaal wordt opgebouwd
waarin klachten én sterktes worden gecontextualiseerd met aandacht voor
biopsychosociale invloeden en met het oog op een geïndividualiseerde behandeling
Een integratieve benadering waarbij diagnostiek en behandeling duidelijk
samenhangen
o De diagnostiek is hierbij geen statisch gegeven
Maar wel een dynamisch en integratief proces
Om behandeling op maat te kunnen ontwikkelen (voorschrijvend) is een
comprehensief en coherent beeld (descriptief/beschrijvend) en begrip (verklarend)
van de cliënt en diens context onontbeerlijk
Voordelen casusformulering:
Het in kaart brengen van moeilijkheden en voordelen → descriptief
Het begrijpen van de ontwikkelingsgeschiedenis of etiologie van de klachten →
verklarend
Het opstellen van een behandelplan → prescriptief
Nadelen en valkuilen casusformulering:
Door gebrek aan standaardisatie kunnen zich mogelijks problemen voordoen op
vlak van interbeoordelaarsbetrouwbaarheid (komen verschillende diagnostici tot
eenzelfde conclusie?), validiteit (meet men wat men wil meten?), replicatie en
compatibiliteit over verschillende denkkaders
o Daarom zijn kwaliteitscontrole, een degelijke opleiding en reflexiviteit
cruciaal
Pagina 3 van 114
Samenvatting
Artevelde
[Cursustitel]
, Maud Bourry
THEMA 1: RICHTLIJN
CASUSFORMULERING
(GASTCOLLEGE)
INTRO
Wat vooraf ging:
Classificerende diagnostische protocollen ‘Autisme’ en ‘Verstandelijke beperking’
De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek (AIRD)
7 pijlers voor kwaliteitsvolle diagnostiek
1. Zelfbewustzijn van de diagnosticus en het diagnostisch team
2. Biopsychosociale visie
3. Unieke cliënt in een unieke context
4. Interdisciplinair samenwerken
5. Participatie en diverssensitiviteit
6. Kwaliteitsvolle methodieken en instrumenten
7. Integratief beeld
Focusgroepstudie: De implementatie van de AIRD in de integrale Jeugdzorg
Onderzoeksvragen
o Hoe wordt de AIRD momenteel geïmplementeerd in de praktijk?
o Wat zijn bestaande noden om de AIRD verder te implementeren?
Methode
o 65 professionals rond 8 tafels
o CAR, CLB, COS, DMW, GGZ, OBC, OOOC, RCA, MFC
Conclusie
o Nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
o Nood aan richtlijnen om meer participatief, diversiteitssensitief en
interdisciplinair te werken
Pagina 1 van 114
, Maud Bourry
EEN 5 I-MODEL ALS LEIDRAAD OM CASUSGERICHT TE WERKEN
ACHTERGROND ONTWIKKELING RICHTLIJN CF
PATHOLOGIEMODEL
Enge visie op diagnostiek is maatschappelijk ingebed
→ Diagnostiek = een label
Dominante biomedisch model is probleem-georiënteerd en expert-gedreven
Cliënt wordt gereduceerd tot diens symptomen/klachten
o Er wordt weinig aandacht geschonken aan het perspectief van de cliënt zelf
Kan leiden tot stigma en gevoel van onveranderbaarheid
Biedt weinig handvaten voor de behandeling
Voordelen
o …
Nadelen
o Biedt weinig handvaten om specifieke noden van de cliënt te voldoen
o Stigma
PERSOONSGERICHT MODEL
Casusformulering biedt een persoonsgeoriënteerd perspectief
Klachten en uitdagingen worden ingebed in de ruimere context, met aandacht
voor positieve factoren en bronnen van veerkracht
Komen tot een gedeeld begrip
Aangepast en haalbare doelstellingen
CONTEXTUELE BENADERING
Verschuiving van probleem in de persoon naar de contextuele inbedding van menselijke
problemen (bv. storend gedrag, burn-out)
DEFINITIE CASUSFORMULERING
Casusformulering = het vermogen om een gedeeld begrip te bieden van de problemen
die iemand presenteert door middel van een theoretische uitleg van veronderstelde
oorzaken en in stand houdende factoren, zodat passende
interventies kunnen worden ingezet.
beschrijven
Verklaren
Voorschrijven
Casusformulering als proces van een product
Proces:
o Een casusformulering is dynamisch en kan steeds herzien en
geherformuleerd worden op basis van nieuwe of aanvullende informatie
Product:
o Het resultaat van het proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief,
aangepast aan het doelpubliek. Het product is een momentopname en dus
tijdelijk.
Pagina 2 van 114
, Maud Bourry
Casusformulering focust op:
Casusformulering = een proces waarin een narratief of verhaal wordt opgebouwd
waarin klachten én sterktes worden gecontextualiseerd met aandacht voor
biopsychosociale invloeden en met het oog op een geïndividualiseerde behandeling
Een integratieve benadering waarbij diagnostiek en behandeling duidelijk
samenhangen
o De diagnostiek is hierbij geen statisch gegeven
Maar wel een dynamisch en integratief proces
Om behandeling op maat te kunnen ontwikkelen (voorschrijvend) is een
comprehensief en coherent beeld (descriptief/beschrijvend) en begrip (verklarend)
van de cliënt en diens context onontbeerlijk
Voordelen casusformulering:
Het in kaart brengen van moeilijkheden en voordelen → descriptief
Het begrijpen van de ontwikkelingsgeschiedenis of etiologie van de klachten →
verklarend
Het opstellen van een behandelplan → prescriptief
Nadelen en valkuilen casusformulering:
Door gebrek aan standaardisatie kunnen zich mogelijks problemen voordoen op
vlak van interbeoordelaarsbetrouwbaarheid (komen verschillende diagnostici tot
eenzelfde conclusie?), validiteit (meet men wat men wil meten?), replicatie en
compatibiliteit over verschillende denkkaders
o Daarom zijn kwaliteitscontrole, een degelijke opleiding en reflexiviteit
cruciaal
Pagina 3 van 114
