Samenvatting Homo Conflictus

Inhoud
Inleiding.............................................................................................................................. 3
Hoofdstuk 1: Samenwerking door en voor de kleine mens.................................................3
Organisatie van de samenwerking...................................................................................3
Samenwerking in een grote heterogene populatie..........................................................4
De politiek van de samenwerking= de staat...................................................................5
De politieke macht van de kleine mens...........................................................................5
Hoofdstuk 2: het ontstaan van de welvaartstaat................................................................6
Waarom ontstond de welvaartstaat? (niet)......................................................................6
De toenemende macht van de kleine mens in 19de eeuw................................................7
Democratie als compromis..............................................................................................7
Hoofdstuk 3: electorale politiek.......................................................................................... 8
Een nieuwe dynamiek...................................................................................................... 8
Politieke partijen.............................................................................................................. 8
Vraagzijde: wat willen de kiezers?...................................................................................9
Hoofdstuk 4: De welvaartsstaat in bloei............................................................................10
Herverdeling in een democratisch systeem...................................................................10
Van de 2de wereldoorlog tot jaren 70: welvaart en gelijkheid.........................................11
Hoofdstuk 5: Druk op de welvaartstaat.............................................................................11
Herverdeling in een mature welvaartsstaat...................................................................11
De omslag vanaf de jaren 80......................................................................................... 12
Waarom nam de ongelijkheid toe?.................................................................................12
De middenklasse architectuur van de hedendaagse welvaartsstaat.............................13
Hoofdstuk 6: etniciteit en social closure...........................................................................13
Etniciteit, integratie, discriminatie.................................................................................13
Etniciteit in pre-kapitalistische samenlevingen..............................................................14
Etniciteit en ras in de koloniale en vroegkapitalistische wereld.....................................15
Hoofdstuk 7: Migratie, integratie en de staat....................................................................15
Migratie, etnische stratificatie en sociale mobiliteit.......................................................16
Het antwoord van de staat............................................................................................ 16
Hoofdstuk 8: druk op de lagere middenklasse..................................................................18
De afhankelijke situatie van de lagere middenklasse....................................................18
Heroriëntatie van welvaartstaat....................................................................................18
Collectieve machtsbronnen van de lagere middenklasse..............................................20
Gaan stemmen.............................................................................................................. 20
De pijlen staan niet goed voor de lagere middenklasse.................................................21
Hoofdstuk 9: Extreemrechts en de welvaartsstaat............................................................21


1

,Lagere middenklasse-politiek: extreemrechts?..............................................................21
De politieke impact van extreemrechts.........................................................................22




2

, HISTORISCHE SOCIOLOGIE HOMO
CONFLICTUS
INLEIDING
Hoe gaan we de wereld onderzoeken:

1) Macro perspectief
2) Historisch sociologisch perspectief
3) Materie boven ideeën
4) Organisaties handelen (min of meer) rationeel binnen hun speelveld
5) Controle over de staat is essentieel
6) Social closure: afgebakende groepsgrenzen met oog op monopoliseren van
schaarse middelen voor eigen groep

HOOFDSTUK 1: SAMENWERKING DOOR EN VOOR DE KLEINE MENS

ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING

1) Collectieve goederen: kosten en baten (collectief, individueel, voor anderen…)
Beheer ervan vereist veel strategische keuzes (zie tabel)

Enkele obstakels:

Twijfelen aan samenwerking: Freeriders, opstartkosten,
gebrekkige zichtbaarheid op de staat van het goed, onzekerheid

Twijfeling over de praktische uitwerking na overeenkomst om
samen te werken: (gepercipieerde) nood aan het goed, toegang tot
baten, beschikbaarheid van alternatieve oplossingen, beschikbare
alternatieven op groepsniveau

Verschillende wegen naar oprichten ervan:

Spontaan, door groot groepsgevoel en inzicht in het
gemeenschappelijk belang

Spontaan, door een kerngroep van belanghebbenden

Positieve motivatie of negatieve (externe effecten)

Onder druk of dreiging van rampspoed

Onder leiderschap van hogere machten (zacht, goede leider,
geweldmonopolie)

Belangrijkste problemen: heterogeniteit (altijd verschillende
belangen) en de staat




3