Wat is prostaatcarcinoom?
Prostaatcarcinoom is de medische benaming voor prostaatkanker. De prostaat is een klier onder de
blaas die zaadvloeistof maakt en alleen aanwezig is bij mannen. Door de prostaat loopt de plasbuis.
De prostaat blijft na de pubertijd doorgroeien waardoor twee aandoeningen kunnen ontstaan:
goedaardige prostaatvergroting en prostaatkanker. Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm
van kanker bij mannen in Nederland. Het is vaak een langzaam groeiende vorm van kanker en het
risico neemt toe naarmate mannen ouder worden.
De epidemiologie van prostaatcarcinoom.
Het prostaatcarcinoom heeft in Nederland een incidentie van ongeveer 138 op de 100.000 mannen
per jaar. Prostaatcarcinoom komt alleen bij mannen voor. De kans op prostaatkanker neemt toe met
de leeftijd. Prostaatkanker komt het meest voor bij mannen boven de 65 jaar. Prostaatkanker kan
ook op jongere leeftijd ontstaan, vanaf ongeveer 45 jaar.
De oorzaak van prostaatcarcinoom.
Prostaatkanker ontstaat doordat cellen zich ongecontroleerd beginnen te delen. Waarom dit
gebeurt is nog onbekend. Wel lijken er enkele risicofactoren mee te spelen:
Mannelijke hormonen. Een voorbeeld hiervan is testosteron. Vanaf het 40e levensjaar
verandert de productie van dit hormoon. Vanaf dan neemt de kans op prostaatkanker toe.
Leefstijlfactoren zoals voeding en overgewicht. Onderzoekers vermoeden dat een teveel
aan vet en eiwitten in de voeding invloed heeft op het ontstaan van prostaatkanker.
Erfelijke aanleg. Van de honderd mannen met prostaatkanker speelt bij acht mannen
erfelijkheid een rol. Denk daarbij aan erfelijke prostaatkanker als je voor het 55e levensjaar
prostaatkanker krijgt. Of als er twee of meer directe familieleden (bijvoorbeeld broer, vader
en opa) prostaatkanker hebben (gehad).
, De stadiums van prostaatcarcinoom.
Bij prostaatkanker zijn er 4 stadia:
Stadium 1: de tumor is beperkt tot de prostaat en is niet te voelen bij inwendig onderzoek en niet te
zien bij echografie van de prostaat.
Stadium 2: de tumor is beperkt tot de prostaat en groeit niet buiten het prostaatkapsel.
Stadium 3: de tumor groeit voorbij het prostaatkapsel naar nabijgelegen weefsel en kan ook in de
zaadblaasjes zijn uitgezaaid.
Stadium 4: de tumor is uitgezaaid naar de lymfeklieren rond de prostaat of naar de lymfeklieren op
afstand, dus elders in het lichaam of de tumor is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam zoals
de blaas, endeldarm, botten, longen of lever.
Bouw en functie
De functie van de prostaat is het aanmaken van prostaatvocht voor het vervoeren van zaadcellen. Bij
een orgasme komen de zaadcellen uit de zaadleiders in de prostaat. Daar worden ze vermengd met
het prostaatvocht. Bij de ejaculatie trekt de prostaat samen en wordt het sperma (zaadcellen in
prostaatvocht) door de plasbuis naar buiten geperst.
Normaal menselijk functioneren (gebaseerd op de waardes)
Naarmate iemand ouder wordt, stijgt de PSA-waarde. Op dit moment worden de PSA-waarden uit
onderstaand overzicht aangehouden. Hieronder zit het meestal goed:
40 tot 55 jaar jaar: lager dan 1,5
55 tot 65 jaar: lager dan 2,5
65 tot 75 jaar: lager dan 3,5-4
Categorie/ Indeling.
Prostaatcarcinoom is een vorm van kanker.
Prostaatkanker groeit meestal langzaam. In het beginstadium geeft de ziekte geen klachten.
Daardoor krijgen de meeste mannen ook geen last van de tumor. Pas in een later stadium zijn er
symptomen, zoals plasklachten. Het hebben van plasklachten betekent meestal niet dat er sprake is
van kwaadaardigheid.
vaak/veel plassen
moeite met plassen