Woordenlijst psychologie 2 (p176-308)
P 176 - 177 Korte samenvatting van wat gebeurt op welke leeftijd
Vormen van ontwikkeling:
Cognitieve ontwikkeling
Sociale ontwikkeling
Fysieke ontwikkeling
Persoonlijke ontwikkeling (niet zo belangrijk)
Verschillende periodes (in volgorde van belangrijk tot niet kennen)
Babytijd (geboorte tot 3 jaar) – voor school
Peuter- en kleutertijd (3-6 jaar) – kleuterschool
Adolescentie (12-20 jaar) – middelbare school
Lagere schooltijd (6-12 jaar) – lagere school
Ouderdom
Prenatale periode – NIET kennen!
HFST 1: E EN INLEIDING IN DE ONTWIKKELING VAN HET KIND P 179 -182
Ontwikkelings- De wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit van
psychologie conceptie tot ouderdom
Fysieke Ontwikkeling die betrekking heeft op de fysieke opbouw van het lichaam,
ontwikkeling zoals hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen, behoefte aan eten,
drinken, slaap
Cognitieve Ontwikkeling die betrekking heeft op de manier waarop het gedrag van
ontwikkeling mensen wordt beïnvloed door groei en verandering in de eigenschappen die
de ene persoon van de andere onderscheiden
Sociale en Ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties en interacties met
persoonlijkheids- anderen en op duurzame eigenschappen die de ene persoon van de andere
ontwikkeling onderscheiden
P 181 Schema: ontwikkeling van het kind: vier thema’s
Leeftijdsgroepen = gemiddelden: tijdstip waarop kinderen gemiddeld genomen bepaalde
P 181 – 182 mijlpalen bereiken
HFST 5: D E FYSIEKE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD P184- 189
5.1.1 Fysieke groei: de snelle schreden van de babytijd p184
Vier principes van 1. Cefalocaudale principe: groei vormt een patroon dat begint met het
groei (!!!) hoofd en de bovenste lichaamsdelen en zich vervolgens uitstrekt
naar de rest van het lichaam (fig 5.1 curve uitleggen!) (fig 5.2)
2. Proximodistaal principe: de ontwikkeling voltrekt zich vanuit het
centrum van ons lichaam naar buiten toe
3. Principe van hiërarchische integratie: eenvoudige vaardigheden
ontwikkelen zich doorgaans afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar,
en later worden ze geïntegreerd in een complexere vaardigheid
4. Principe van de onafhankelijkheid van systemen: verschillende
lichaamssystemen kennen een verschillend groeitempo
5.2.1 Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden p186
Reflex Niet-aangeleerde, gestructureerde, onvrijwillige respons die automatisch
optreedt in de aanwezigheid van bepaalde stimuli
P 187 Schema: fundamentele reflexen bij baby’s
5.2.2 Motorische ontwikkeling bij baby’s: fysieke mijlpalen p187
, P 188 Schema: mijlpalen in motorische ontwikkeling (grove motoriek)
P 189 Schema: mijlpalen in de fijne motoriek (worden steeds geraffineerder)
HFST 6: D E COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD P191- 203
6.1.1 Belangrijke elementen in Piagets theorie over cognitieve ontwikkeling p 191
Piagets theorie Actie = kennis
Kennis is het resultaat van direct motorisch gedrag – baby’s leren vooral
door te doen
Vier stadia van 1. Sensomotorische stadium (0-2 jaar)
Piaget 2. Preoperationele stadium (2-7 jaar)
3. Concreet operationele stadium (7-12 jaar)
4. Formeel operationele stadium (12 jaar- volwassenheid)
Adaptatie De eigenschap van iemand om zich aan te passen aan zijn omgeving
Het bestaan uit twee aparte processen:
Assimilatie
Accommodatie
Assimilatie Het proces waarmee mensen ervaringen interpreteren aan de hand van hun
huidige cognitieve ontwikkelingsstadium en denkwijze
Bv. kind zal een vliegende eekhoorn een vogel noemen, omdat hij de
eekhoorn zag vliegen als een vogel
Accommodatie Het proces waarmee mensen bestaande manieren van denken of doen
veranderen als reactie op ontmoetingen met nieuwe stimuli of
gebeurtenissen
Bv. het kind noemt de vliegende eekhoorn nu ‘een volgen met een
staart’, dit is nieuwe informatie dat het kind opneemt om
uiteindelijk tot het juiste begrip te komen
6.1.2 De sensomotorische periode: de basis van de vroege cognitieve groei
Sensomotorische Het eerste stadium in Paigets theorie, waarin het kind sterk afhankelijk is
stadium van zijn aangeboren motorische reacties op stimuli
6 substadia (!!!) 1. Eenvoudige reflexen (0-1 maand) p193
2. Eerste gewoonten en primaire circulaire reacties (1-4 maanden)
P 193-196 p193
Primair: op zichzelf gericht
Circulair: het herhaalt zich
Bv. duimzuigen
3. Secundaire circulaire reacties (4-8 maanden) p193
Secundair: op buitenwereld gericht
Bv. op verschillende manieren schudden met rammelaar
4. Coördinatie van secundaire circulaire reacties (8-12 maanden) p194
Intentioneel gedrag
Objectpermanentie (bv. speeltje onder deken steken en
kindje denkt dat het weg is -> geen objectpermanentie)
5. Tertiaire circulaire reacties (12-18 maanden) p195
Tertiaire: beginnen experimenteren om consequenties te
zien
6. Het begin van denken (18-24 maanden) p196
Mentale representatie
Circulaire reactie Een activiteit die de ontwikkeling van cognitieve schema’s mogelijk maakt
dankzij de herhaling van een willekeurig motorisch handelen bv. duimzuigen
Intentioneel Gedrag waarbij verschillende schema’s gecombineerd en gecoördineerd
gedrag worden tot één enkele actie om een probleem op te lossen bv. ene speeltje
P 176 - 177 Korte samenvatting van wat gebeurt op welke leeftijd
Vormen van ontwikkeling:
Cognitieve ontwikkeling
Sociale ontwikkeling
Fysieke ontwikkeling
Persoonlijke ontwikkeling (niet zo belangrijk)
Verschillende periodes (in volgorde van belangrijk tot niet kennen)
Babytijd (geboorte tot 3 jaar) – voor school
Peuter- en kleutertijd (3-6 jaar) – kleuterschool
Adolescentie (12-20 jaar) – middelbare school
Lagere schooltijd (6-12 jaar) – lagere school
Ouderdom
Prenatale periode – NIET kennen!
HFST 1: E EN INLEIDING IN DE ONTWIKKELING VAN HET KIND P 179 -182
Ontwikkelings- De wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit van
psychologie conceptie tot ouderdom
Fysieke Ontwikkeling die betrekking heeft op de fysieke opbouw van het lichaam,
ontwikkeling zoals hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen, behoefte aan eten,
drinken, slaap
Cognitieve Ontwikkeling die betrekking heeft op de manier waarop het gedrag van
ontwikkeling mensen wordt beïnvloed door groei en verandering in de eigenschappen die
de ene persoon van de andere onderscheiden
Sociale en Ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties en interacties met
persoonlijkheids- anderen en op duurzame eigenschappen die de ene persoon van de andere
ontwikkeling onderscheiden
P 181 Schema: ontwikkeling van het kind: vier thema’s
Leeftijdsgroepen = gemiddelden: tijdstip waarop kinderen gemiddeld genomen bepaalde
P 181 – 182 mijlpalen bereiken
HFST 5: D E FYSIEKE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD P184- 189
5.1.1 Fysieke groei: de snelle schreden van de babytijd p184
Vier principes van 1. Cefalocaudale principe: groei vormt een patroon dat begint met het
groei (!!!) hoofd en de bovenste lichaamsdelen en zich vervolgens uitstrekt
naar de rest van het lichaam (fig 5.1 curve uitleggen!) (fig 5.2)
2. Proximodistaal principe: de ontwikkeling voltrekt zich vanuit het
centrum van ons lichaam naar buiten toe
3. Principe van hiërarchische integratie: eenvoudige vaardigheden
ontwikkelen zich doorgaans afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar,
en later worden ze geïntegreerd in een complexere vaardigheid
4. Principe van de onafhankelijkheid van systemen: verschillende
lichaamssystemen kennen een verschillend groeitempo
5.2.1 Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden p186
Reflex Niet-aangeleerde, gestructureerde, onvrijwillige respons die automatisch
optreedt in de aanwezigheid van bepaalde stimuli
P 187 Schema: fundamentele reflexen bij baby’s
5.2.2 Motorische ontwikkeling bij baby’s: fysieke mijlpalen p187
, P 188 Schema: mijlpalen in motorische ontwikkeling (grove motoriek)
P 189 Schema: mijlpalen in de fijne motoriek (worden steeds geraffineerder)
HFST 6: D E COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD P191- 203
6.1.1 Belangrijke elementen in Piagets theorie over cognitieve ontwikkeling p 191
Piagets theorie Actie = kennis
Kennis is het resultaat van direct motorisch gedrag – baby’s leren vooral
door te doen
Vier stadia van 1. Sensomotorische stadium (0-2 jaar)
Piaget 2. Preoperationele stadium (2-7 jaar)
3. Concreet operationele stadium (7-12 jaar)
4. Formeel operationele stadium (12 jaar- volwassenheid)
Adaptatie De eigenschap van iemand om zich aan te passen aan zijn omgeving
Het bestaan uit twee aparte processen:
Assimilatie
Accommodatie
Assimilatie Het proces waarmee mensen ervaringen interpreteren aan de hand van hun
huidige cognitieve ontwikkelingsstadium en denkwijze
Bv. kind zal een vliegende eekhoorn een vogel noemen, omdat hij de
eekhoorn zag vliegen als een vogel
Accommodatie Het proces waarmee mensen bestaande manieren van denken of doen
veranderen als reactie op ontmoetingen met nieuwe stimuli of
gebeurtenissen
Bv. het kind noemt de vliegende eekhoorn nu ‘een volgen met een
staart’, dit is nieuwe informatie dat het kind opneemt om
uiteindelijk tot het juiste begrip te komen
6.1.2 De sensomotorische periode: de basis van de vroege cognitieve groei
Sensomotorische Het eerste stadium in Paigets theorie, waarin het kind sterk afhankelijk is
stadium van zijn aangeboren motorische reacties op stimuli
6 substadia (!!!) 1. Eenvoudige reflexen (0-1 maand) p193
2. Eerste gewoonten en primaire circulaire reacties (1-4 maanden)
P 193-196 p193
Primair: op zichzelf gericht
Circulair: het herhaalt zich
Bv. duimzuigen
3. Secundaire circulaire reacties (4-8 maanden) p193
Secundair: op buitenwereld gericht
Bv. op verschillende manieren schudden met rammelaar
4. Coördinatie van secundaire circulaire reacties (8-12 maanden) p194
Intentioneel gedrag
Objectpermanentie (bv. speeltje onder deken steken en
kindje denkt dat het weg is -> geen objectpermanentie)
5. Tertiaire circulaire reacties (12-18 maanden) p195
Tertiaire: beginnen experimenteren om consequenties te
zien
6. Het begin van denken (18-24 maanden) p196
Mentale representatie
Circulaire reactie Een activiteit die de ontwikkeling van cognitieve schema’s mogelijk maakt
dankzij de herhaling van een willekeurig motorisch handelen bv. duimzuigen
Intentioneel Gedrag waarbij verschillende schema’s gecombineerd en gecoördineerd
gedrag worden tot één enkele actie om een probleem op te lossen bv. ene speeltje
