1 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
H1 – Inleiding
Opbouw van de lichaamsholte
We onderscheiden 3 grote, onder elkaar
gelegen lichaamsholten:
- De cavitas thoracica (borstholte)
- De cavitas abdominis (buikholte)
- De cavitas pelvis (bekkenholte)
De holten waarin organen zitten, zoals de
buik- of borstholte, zijn bekleed met een
sereus vlies, dit vlies is vochtig &
produceert een dunne vloeistof, bekend
als sereus vocht. Dit vocht zorgt ervoor dat
organen, zoals longen, het hart & de
darmen, soepel kunnen bewegen zonder
te schuren of tegen elkaar te wrijven
Opbouw
We kunnen een lichaamsholte opdelen in
2 delen:
Een holle ruimte: de inwendige wand van de
ruimte & de uitwendige wand van de organen zijn
bekleed met sereuze vlies (=serosa). De organen
kunnen vrij bewegen & zijn door een brug van
bindweefsel met elkaar verbonden
Een bindweefselruimte: hierin lopen de vaten &
zenuwen van & naar het orgaan. Organen in de
bindweefselruimte zijn hier ingebouwd, waardoor
ze bijna onbeweeglijk zijn
Lichaamsholte Inhoud Sereuze holten & daarin gelegen organen
Cavitas thoracica De thoraxorganen -Cavitas pleurales met hierin longen
-Cavitas pericardiaca met hierin het hart
Cavitas abdominis De abdominale organen -Cavitas peritoneals abdominis met hierin de
maag, delen van dikke & dunne darm, milt, lever,
galblaas, caecum & appendix
Cavitas pelvis De bekkenorganen -Cavitas peritonealis pelvis met hierin de
fundus, corpus uteri, ovarium, tuba uterina & het
bovenste deel van het rectum
Overzicht: Lichaamsholtes & de scheidingen
We onderscheiden 3 lichaamsholtes
,2 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
- Cavitas thoracica
- Cavitas abdominalis
- Cavitas pelvicus
De scheiding tussen de cavitas thoracica & de cavitas abdominalis is het diafragma
De scheiding tussen de cavitas abdominalis & cavitas pelvicus is onbestaand
Elke holte bestaat uit 2 ruimten
- Een holle ruimte
Viscerale blak = deel van de serosa dat over het orgaan ligt
Pariëtale blad = deel dat de wand van de holle ruimte bedekt
- Een bindweefselruimte
Thorax
Inleiding van de thoraxholte & mediastinum
Het middelste blok van de thoraxholte wordt het mediastinum genoemd, we
onderscheiden twee grote delen
- Het mediastinum superius: hierin liggen vooral vaten
- Het mediastinum inferius: het mediastinum inferius verdelen we nog in 3
Mediastinum medium: hierin zal het hart zitten (samen met de
pericardholte)
Mediastinum posterius: dit gedeelte ligt achter het hart & bevat
structuren zoals de oesphagus, de aorta descendens & de N. Vagus
Mediastinum anterius: dit is het voorste deel van het mediastinum &
bevat voornamelijk vetweefsel & lymfeklieren
Let op: het mediastinum is nog steeds stevig van omvang, aangezien hier vaten & een
hart inzit
Het middenrif
Het diafragma is de belangrijkste
ademhalingsspier & bestaat uit 3
delen
- M. diafragma pars sternalis
- M. diafragma pars costalis
- M. diafragma pars lumbalis
Al deze 3 delen hechten aan op een
pezig platform, het centrum
tendineum
In- & uitademing
,3 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
Het centrum tendineum wordt naar beneden getrokken, waardoor het volume in de
thoracale ruimte vergroot. Hierdoor kunnen de longen uitzetten (O2 opname). Bij de
uitademing gaat het centrum tendineum terug naar boven, waardoor je kan uitademen
(CO2 afgifte)
Opbouw
Het diafragma is de overgang tussen de cavitas thoracica & de
cavitas abdominalis, het is dus belangrijk dat bepaalde
structuren van het ene deel naar het andere kunnen gaan
- Foramen venae cavae: hierdoor kan het veneuze bloed
terug naar het hart
- Hiatus oesophageus: hier zal de slokdarm gaan
- Hiatus aorticus: hierdoor stroomt het arteriële bloed
richting het lichaam, van het hart af
Het diafragma heeft 2 ‘daken’
- Een ‘hoger’ dak aan de rechterzijde
- Een ‘lager’ dak aan de linkerzijde
Ook zie je dat het diafragma
compleet tegen de ribben
aankomt, waardoor er een heel
nauwe spleet ontstaat: de
recessi. De recessi heeft invloed
op de ademhaling
- Inademing: de recessi
wordt kleiner doordat de
longen uitzetten & de
pleuraholte zich vergroot,
waardoor lucht naar
binnen stroomt
- Uitademing: de recessi
wordt groter doordat de longen samentrekken & het diafragma ontspant,
waardoor lucht uit de longen wordt geduwd
We onderscheiden de
, 4 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
- Recessi costodiafragmaticus
- Recessi costomediastinalis
Diafragma in inspiratie & expiratie toestand
Blauw: het diafragma in expiratietoestand
Het diafragma komt ongeveer tot aan de 4de intercostale ruimte,
dit is dus de 4de ruimte tussen de ribben (tussen rib 4 & 5)
Rood: het diafragma in inspiratietoestand
Het diafragma komt ongeveer tot aan de 5de & 6de intercostale
ruimte
Let op: de positie van het diafragma kan beïnvloed worden door de
positie die je aanneemt (staan of liggend, …)
Arteriën
Het diafragma wordt zowel craniaal als
caudaal bevloeit worden
Caudaal
- A. Phrenica inferior dextra
- A. Phrenica inferior sinistra
- A. Musculophrenica dextra
- A. Musculophrenica sinistra
Craniaal
- A. Pericardiophrenica dextra
- A. Pericardiophrenica sinistra
- A. Phrenica superior dextra
- A. Phrenica superior sinistra
Tip: ‘Dexter’ is altijd aan de rechter kant
& ‘Sinister’ is altijd aan de linker kant
H1 – Inleiding
Opbouw van de lichaamsholte
We onderscheiden 3 grote, onder elkaar
gelegen lichaamsholten:
- De cavitas thoracica (borstholte)
- De cavitas abdominis (buikholte)
- De cavitas pelvis (bekkenholte)
De holten waarin organen zitten, zoals de
buik- of borstholte, zijn bekleed met een
sereus vlies, dit vlies is vochtig &
produceert een dunne vloeistof, bekend
als sereus vocht. Dit vocht zorgt ervoor dat
organen, zoals longen, het hart & de
darmen, soepel kunnen bewegen zonder
te schuren of tegen elkaar te wrijven
Opbouw
We kunnen een lichaamsholte opdelen in
2 delen:
Een holle ruimte: de inwendige wand van de
ruimte & de uitwendige wand van de organen zijn
bekleed met sereuze vlies (=serosa). De organen
kunnen vrij bewegen & zijn door een brug van
bindweefsel met elkaar verbonden
Een bindweefselruimte: hierin lopen de vaten &
zenuwen van & naar het orgaan. Organen in de
bindweefselruimte zijn hier ingebouwd, waardoor
ze bijna onbeweeglijk zijn
Lichaamsholte Inhoud Sereuze holten & daarin gelegen organen
Cavitas thoracica De thoraxorganen -Cavitas pleurales met hierin longen
-Cavitas pericardiaca met hierin het hart
Cavitas abdominis De abdominale organen -Cavitas peritoneals abdominis met hierin de
maag, delen van dikke & dunne darm, milt, lever,
galblaas, caecum & appendix
Cavitas pelvis De bekkenorganen -Cavitas peritonealis pelvis met hierin de
fundus, corpus uteri, ovarium, tuba uterina & het
bovenste deel van het rectum
Overzicht: Lichaamsholtes & de scheidingen
We onderscheiden 3 lichaamsholtes
,2 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
- Cavitas thoracica
- Cavitas abdominalis
- Cavitas pelvicus
De scheiding tussen de cavitas thoracica & de cavitas abdominalis is het diafragma
De scheiding tussen de cavitas abdominalis & cavitas pelvicus is onbestaand
Elke holte bestaat uit 2 ruimten
- Een holle ruimte
Viscerale blak = deel van de serosa dat over het orgaan ligt
Pariëtale blad = deel dat de wand van de holle ruimte bedekt
- Een bindweefselruimte
Thorax
Inleiding van de thoraxholte & mediastinum
Het middelste blok van de thoraxholte wordt het mediastinum genoemd, we
onderscheiden twee grote delen
- Het mediastinum superius: hierin liggen vooral vaten
- Het mediastinum inferius: het mediastinum inferius verdelen we nog in 3
Mediastinum medium: hierin zal het hart zitten (samen met de
pericardholte)
Mediastinum posterius: dit gedeelte ligt achter het hart & bevat
structuren zoals de oesphagus, de aorta descendens & de N. Vagus
Mediastinum anterius: dit is het voorste deel van het mediastinum &
bevat voornamelijk vetweefsel & lymfeklieren
Let op: het mediastinum is nog steeds stevig van omvang, aangezien hier vaten & een
hart inzit
Het middenrif
Het diafragma is de belangrijkste
ademhalingsspier & bestaat uit 3
delen
- M. diafragma pars sternalis
- M. diafragma pars costalis
- M. diafragma pars lumbalis
Al deze 3 delen hechten aan op een
pezig platform, het centrum
tendineum
In- & uitademing
,3 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
Het centrum tendineum wordt naar beneden getrokken, waardoor het volume in de
thoracale ruimte vergroot. Hierdoor kunnen de longen uitzetten (O2 opname). Bij de
uitademing gaat het centrum tendineum terug naar boven, waardoor je kan uitademen
(CO2 afgifte)
Opbouw
Het diafragma is de overgang tussen de cavitas thoracica & de
cavitas abdominalis, het is dus belangrijk dat bepaalde
structuren van het ene deel naar het andere kunnen gaan
- Foramen venae cavae: hierdoor kan het veneuze bloed
terug naar het hart
- Hiatus oesophageus: hier zal de slokdarm gaan
- Hiatus aorticus: hierdoor stroomt het arteriële bloed
richting het lichaam, van het hart af
Het diafragma heeft 2 ‘daken’
- Een ‘hoger’ dak aan de rechterzijde
- Een ‘lager’ dak aan de linkerzijde
Ook zie je dat het diafragma
compleet tegen de ribben
aankomt, waardoor er een heel
nauwe spleet ontstaat: de
recessi. De recessi heeft invloed
op de ademhaling
- Inademing: de recessi
wordt kleiner doordat de
longen uitzetten & de
pleuraholte zich vergroot,
waardoor lucht naar
binnen stroomt
- Uitademing: de recessi
wordt groter doordat de longen samentrekken & het diafragma ontspant,
waardoor lucht uit de longen wordt geduwd
We onderscheiden de
, 4 Anatomie: inwendige organen – 1ste Bachelor Biomedische Wetenschappen 2025-2026
- Recessi costodiafragmaticus
- Recessi costomediastinalis
Diafragma in inspiratie & expiratie toestand
Blauw: het diafragma in expiratietoestand
Het diafragma komt ongeveer tot aan de 4de intercostale ruimte,
dit is dus de 4de ruimte tussen de ribben (tussen rib 4 & 5)
Rood: het diafragma in inspiratietoestand
Het diafragma komt ongeveer tot aan de 5de & 6de intercostale
ruimte
Let op: de positie van het diafragma kan beïnvloed worden door de
positie die je aanneemt (staan of liggend, …)
Arteriën
Het diafragma wordt zowel craniaal als
caudaal bevloeit worden
Caudaal
- A. Phrenica inferior dextra
- A. Phrenica inferior sinistra
- A. Musculophrenica dextra
- A. Musculophrenica sinistra
Craniaal
- A. Pericardiophrenica dextra
- A. Pericardiophrenica sinistra
- A. Phrenica superior dextra
- A. Phrenica superior sinistra
Tip: ‘Dexter’ is altijd aan de rechter kant
& ‘Sinister’ is altijd aan de linker kant
