Hoofdstuk 12: Onvolmaakte
mededinging
1Marktmacht: definitie en oorzaken
- Marktmacht = zodra een onderneming zich niet als prijsnemer
gedraagt
o Als hij de prijs hoger zet, kan hij nog steeds verkopen
o Hij voelt dat hij wat met de prijs kan spelen.
- Ondernemingen met marktmacht zijn prijszetters
- Het hebben van marktmacht of een dominante positie is niet
strafbaar, het misbruik wel.
o Oplossing: 2 grote bedrijven fusioneren waardoor de
concurrentie verminderd en ze minder geneigd gaan zijn dit te
misbruiken.
Voorbeelden:
- De Tijd, 27/2/2024 “Europa legt Microsoft-deal met Mistral onder de
loep”
o “Microsoft verweert zich tegen aantijgingen dat het
marktdominantie nastreeft in cloudcomputing en artificiële
intelligentie. Dat kan niet verhinderen dat de Europese
Commissie de jongste strategische deal van de Amerikaanse
techreus met het Franse Mistral analyseert. (...)”
- De Standaard, 14/6/2023: “EU blijft big tech viseren: Google riskeert
boete en
opsplitsing”
o “De Europese Commissie heeft Google opnieuw beschuldigd
van machtsmisbruik. Google riskeert een miljardenboete en
zal
mogelijk een deel van zijn reclamedivisie verplicht moeten
verkopen.
(...)”
- De Morgen, 26/1/2024 “‘Fortnite’-maker wint rechtszaak tegen
Google: jury oordeelt dat zoekmachine illegaal monopolie heeft met
Play Store”
o “Epic Games, de spelletjesontwikkelaar bekend van Fortnite,
heeft in de
Verenigde Staten een belangrijke rechtszaak gewonnen tegen
Google. De jury stelde unaniem dat Google zijn
monopoliepositie misbruikt op de markt van mobiele apps. De
zaak was in 2020 aangespannen door Epic Games om
vermeend machtsmisbruik door Google en Apple. (...)”
, - Als deze ondernemingen economische winst kunnen maken, waarom
treden er dan geen nieuwe ondernemingen toe?
- Opdat een onderneming met marktmacht langdurig winst kan blijven
maken, moeten er toetredingsbelemmeringen bestaan
- Marktmacht? Toetredingsbelemmeringen?
3 soorten toetredingsbelemmeringen:
o Technologische belemmeringen
o Wettelijke belemmeringen
o Strategische belemmeringen
1.1Technologische belemmeringen
Eerste belemmering:
Schaalvoordelen:
- Schaalvoordelen (of toenemende schaalopbrengsten):
gemiddelde kosten dalen met productiehoeveelheid
Productie is niet efficiënt zodra meer dan 1 onderneming
actief is
Vergelijk de totale kosten:
1 bedrijf produceert 2q* ↔ 2 bedrijven produceren
elk q*
1 bedrijf kan goed of dienst voorzien aan lagere totale
kosten dan 2
Bv. drinkwater, gas, elektriciteit,…: hoge vaste
kosten
- Leidt tot natuurlijk monopolie
Kostenvoordelen verhinderen op ‘natuurlijke manier’
toetreding
Figuur 12.1: een natuurlijk monopolie
Een extra eenheid produceren kost altijd evenveel (lage constante kost)
(MK)
Een daling naarmate we meer produceren (GK)
mededinging
1Marktmacht: definitie en oorzaken
- Marktmacht = zodra een onderneming zich niet als prijsnemer
gedraagt
o Als hij de prijs hoger zet, kan hij nog steeds verkopen
o Hij voelt dat hij wat met de prijs kan spelen.
- Ondernemingen met marktmacht zijn prijszetters
- Het hebben van marktmacht of een dominante positie is niet
strafbaar, het misbruik wel.
o Oplossing: 2 grote bedrijven fusioneren waardoor de
concurrentie verminderd en ze minder geneigd gaan zijn dit te
misbruiken.
Voorbeelden:
- De Tijd, 27/2/2024 “Europa legt Microsoft-deal met Mistral onder de
loep”
o “Microsoft verweert zich tegen aantijgingen dat het
marktdominantie nastreeft in cloudcomputing en artificiële
intelligentie. Dat kan niet verhinderen dat de Europese
Commissie de jongste strategische deal van de Amerikaanse
techreus met het Franse Mistral analyseert. (...)”
- De Standaard, 14/6/2023: “EU blijft big tech viseren: Google riskeert
boete en
opsplitsing”
o “De Europese Commissie heeft Google opnieuw beschuldigd
van machtsmisbruik. Google riskeert een miljardenboete en
zal
mogelijk een deel van zijn reclamedivisie verplicht moeten
verkopen.
(...)”
- De Morgen, 26/1/2024 “‘Fortnite’-maker wint rechtszaak tegen
Google: jury oordeelt dat zoekmachine illegaal monopolie heeft met
Play Store”
o “Epic Games, de spelletjesontwikkelaar bekend van Fortnite,
heeft in de
Verenigde Staten een belangrijke rechtszaak gewonnen tegen
Google. De jury stelde unaniem dat Google zijn
monopoliepositie misbruikt op de markt van mobiele apps. De
zaak was in 2020 aangespannen door Epic Games om
vermeend machtsmisbruik door Google en Apple. (...)”
, - Als deze ondernemingen economische winst kunnen maken, waarom
treden er dan geen nieuwe ondernemingen toe?
- Opdat een onderneming met marktmacht langdurig winst kan blijven
maken, moeten er toetredingsbelemmeringen bestaan
- Marktmacht? Toetredingsbelemmeringen?
3 soorten toetredingsbelemmeringen:
o Technologische belemmeringen
o Wettelijke belemmeringen
o Strategische belemmeringen
1.1Technologische belemmeringen
Eerste belemmering:
Schaalvoordelen:
- Schaalvoordelen (of toenemende schaalopbrengsten):
gemiddelde kosten dalen met productiehoeveelheid
Productie is niet efficiënt zodra meer dan 1 onderneming
actief is
Vergelijk de totale kosten:
1 bedrijf produceert 2q* ↔ 2 bedrijven produceren
elk q*
1 bedrijf kan goed of dienst voorzien aan lagere totale
kosten dan 2
Bv. drinkwater, gas, elektriciteit,…: hoge vaste
kosten
- Leidt tot natuurlijk monopolie
Kostenvoordelen verhinderen op ‘natuurlijke manier’
toetreding
Figuur 12.1: een natuurlijk monopolie
Een extra eenheid produceren kost altijd evenveel (lage constante kost)
(MK)
Een daling naarmate we meer produceren (GK)
