College 2: Heraclitus -
Parmenides - sofisten – Socrates
Oudheid
Van mythos naar logos
Logos groeit uit de mythos
- Desacralisering van de godsdienst
Natuurfilosofen (Heraclitus & Parmenides)
°ethiek (sofisten en Socrates)
Systeembouwers (Plato & Aristoteles)
Late oudheid (stoa, epicurisme, neoplatonisme)
Heraclitus (°ca. 543 v.C.)
- ‘De duistere’ omdat zijn geschriften donker en somber zijn
o Moeilijk te doorgronden
- We hebben Geen globaal werk, enkel een aantal
fragmenten (125)
o Aforismen: een korte kernachtige uitspraak,
formulering.
Ambigue en niet makkelijk te duiden
Rafaël – Scuola di Atene (1509-10) Cy Twombly –
School of Athens (1964)
, FILOSOFIE VAN HET WORDEN
(Heraclitus)
“Alles vloeit, niets blijft.”
- Zintuigen zijn niet te vertrouwen, ware aard v/d werkelijkheid is
verandering.
- Er is alleen maar worden, bestaan en ontgaan.
o Geen vormen van stabiliteit behalve worden zelf
- “Je kan niet 2 keer door dezelfde rivier lopen” (door de constante
verandering)
o Morgen is het water niet meer hetzelfde als vandaag.
Permanente flux
- Het geheel is nog altijd een eenheid/ schoonheid, met de nadruk op
verandering
- Er is een schoonheid maar die heeft te maken met verandering die
een eenheid vormt.
“Oorlog is de vader van alle dingen.”
Kosmos Eenheid der tegengestelden:
- Ze zijn complementair (geen nacht zonder dag)
- Ze gaan in elkaar over (ik was eerst jong en word nu ouders)
- Ze zijn ambigue (hetzelfde ding is tegengesteld voor iemand anders)
Wanneer wij zeewater drinken sterven we, maar een vis heeft het
nodig.
o Wat voor het ene leven brengt, brengt voor de andere dood
Die wisselwerking houdt de kosmos in stand de basis van de schoonheid
De strijd tussen de tegengestelde is de essentie.
Conflict = constitutief
Zijn oerstof: vuur (centraal element)
- Brengt leven maar tegelijk ook gevaarlijk:
o Geeft licht en brengt warmte
o Verbranden en kapot maken
Fragment 1 (vert. Verhoeven)
“Voor deze gedachtegang, ofschoon die altijd geldig is, blijken de mensen
steeds weer vol onbegrip, zowel voordat zij ervan hebben gehoord als
wanneer ze die voor het eerst horen. Want al verloopt ook alles volgens
deze gedachtegang, toch lijken ze op onervarenen, ook al hebben zij
ervaring met zulke woorden en werken, zoals ik die hier uiteenzet, waarbij
Parmenides - sofisten – Socrates
Oudheid
Van mythos naar logos
Logos groeit uit de mythos
- Desacralisering van de godsdienst
Natuurfilosofen (Heraclitus & Parmenides)
°ethiek (sofisten en Socrates)
Systeembouwers (Plato & Aristoteles)
Late oudheid (stoa, epicurisme, neoplatonisme)
Heraclitus (°ca. 543 v.C.)
- ‘De duistere’ omdat zijn geschriften donker en somber zijn
o Moeilijk te doorgronden
- We hebben Geen globaal werk, enkel een aantal
fragmenten (125)
o Aforismen: een korte kernachtige uitspraak,
formulering.
Ambigue en niet makkelijk te duiden
Rafaël – Scuola di Atene (1509-10) Cy Twombly –
School of Athens (1964)
, FILOSOFIE VAN HET WORDEN
(Heraclitus)
“Alles vloeit, niets blijft.”
- Zintuigen zijn niet te vertrouwen, ware aard v/d werkelijkheid is
verandering.
- Er is alleen maar worden, bestaan en ontgaan.
o Geen vormen van stabiliteit behalve worden zelf
- “Je kan niet 2 keer door dezelfde rivier lopen” (door de constante
verandering)
o Morgen is het water niet meer hetzelfde als vandaag.
Permanente flux
- Het geheel is nog altijd een eenheid/ schoonheid, met de nadruk op
verandering
- Er is een schoonheid maar die heeft te maken met verandering die
een eenheid vormt.
“Oorlog is de vader van alle dingen.”
Kosmos Eenheid der tegengestelden:
- Ze zijn complementair (geen nacht zonder dag)
- Ze gaan in elkaar over (ik was eerst jong en word nu ouders)
- Ze zijn ambigue (hetzelfde ding is tegengesteld voor iemand anders)
Wanneer wij zeewater drinken sterven we, maar een vis heeft het
nodig.
o Wat voor het ene leven brengt, brengt voor de andere dood
Die wisselwerking houdt de kosmos in stand de basis van de schoonheid
De strijd tussen de tegengestelde is de essentie.
Conflict = constitutief
Zijn oerstof: vuur (centraal element)
- Brengt leven maar tegelijk ook gevaarlijk:
o Geeft licht en brengt warmte
o Verbranden en kapot maken
Fragment 1 (vert. Verhoeven)
“Voor deze gedachtegang, ofschoon die altijd geldig is, blijken de mensen
steeds weer vol onbegrip, zowel voordat zij ervan hebben gehoord als
wanneer ze die voor het eerst horen. Want al verloopt ook alles volgens
deze gedachtegang, toch lijken ze op onervarenen, ook al hebben zij
ervaring met zulke woorden en werken, zoals ik die hier uiteenzet, waarbij
