Begrippenlijst; Jeugdrecht en jeugdbescherming
Hoofdstuk 1; inleiding rond het ontstaan van de jeugdbescherming in België
Categoriaal beleid Scheiding tussen kind & volwassene met betrekking Verlichting
tussen bescherming en recht
IVRK Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het
Kind
Proces socialisatie Opvoeding door verinnerlijken van waarden en Categoriaal beleid
normen die in onze maatschappij aanwezig zijn (verlichting
Sociale controle Controle uitoefenen op personen die de waarden en Categoriaal beleid
normen niet naleven (verlichting
Formele sociale Vastgelegde regels, wetten die staan beschreven Categoriaal beleid
controle (strafwet; verkeersregels) (verlichting
Informele sociale Ouders die hun kind bestraffen wanneer ze niet Categoriaal beleid
controle gehoorzamen of als kind stout is (strafwet; plaats (verlichting
afstaan aan zwangere vrouw
Chronocentrisme Vertrek vanuit nu en kijkt steeds verder terug naar
verleden, gaat opzoek naar wat het nu verklaard
Geschiedschrijving Van verelden naar nu
Socialisatie Waarden en normen van bestaande maatschappij Categoriaal beleid
door geven & verinnerlijken tot eigen waarden en
normen
Criminologie Feiten die als afwijkend of strafbaar kunnen Verlichting
benoemd worden
Penologie Onderzoek naar de effectiviteit van straffen Verlichting
Mensbeeld op “het kind wordt slecht geboren en de opvoeding 17e-18e eeuw
kindbeeld volgens zorgt ervoor dat het kind goed wordt”
moralisten
Mensbeeld op “het kind is inherent goed en invloeden van buitenaf 17e-18e eeuw
kindbeeld volgens beïnvloeden het kind negatief”
romantici
Sociogenese Op grond van maatschappelijke veranderingen apart Verlichting
gaan zien van volwassenen & kinderen
Psychogenese Eigenschappen worden specifiek aan kinderen verlichting
toegeschreven, worden op bepaald moment ontdekt
& vanaf dan als eigen beschouwd van het kind
Onmondigen Niet huwbare kinderen Oud-Romeinse
recht – wet der XII
tafelen
Oordeel des Onderscheid tussen opzettelijke en niet-opzettelijke Oud-Romeinse
onderscheids daden stellen recht – wet der XII
tafelen
Accusatoir Meer rechten voor beklaagde 13e eeuw
berechten
Inquisitoir systeem Recht bepaalt vanuit alleen zetelende opinie 13e eeuw
Contitutio Criminals Eerste wettelijke beschrijving naar oordeel des
Carlinae onderscheids
Uitzonderlijke principe van verzachting van straf
voor kinderen
Straf Altijd beperkt in duur, je weet altijd wat je
straf/uitspraak is
Je zit nooit langer dan je termijn
Maatregel Je weet niet wanneer je ooit terug in de
maatschappij wordt toegelaten à op intemering staat
geen termijn
Valt weg wanneer je beseft wat oordeel des
onderscheids is
Maakbaarheid van Vergaren en uitbreiden van kennis, exacte en Categoriaal beleid
de maatschappij positieve feiten bovenhand laten krijgen door (cerlichting) à
wetenschappelijke methoden en observaties positivisme
Verlichtingsdenkers Denken na over (rechtvaardigheid van) straffen en Verlichting
bestraffing
Voorbeeld; Rousseau, Montesquieu, Voltaire
Klassieke Deze school focust zich op het misdrijf i.p.v. de 18e eeuw
, criminologische misdadiger
school Ontstaan door wrede, onrechtvaardige straffen uit
ancien régime
Ze wilden efficiënte, rechtvaardige en menselijke
straffen toepassen
5 axioma’s 5 kenmerken van de klassieke criminologische Klassieke
school criminologische
- Wilsautonomie school (18e eeuw)
- Morele aansprakelijkheid
- Legaliteitsbeginsel
- Proportionaliteitsbeginsel
- gelijkheidsbeginsel
Wilsautonomie Mens als relationeel wezen kiest bewust voor goede Klassieke
of kwade, wegen altijd de lusten af tegen de lasten criminologische
school (18de eeuw)
Morele In keuze is men persoonlijk volledig verantwoordelijk Klassieke
aansprakelijkheid criminologische
school (18de eeuw)
Legaliteitsbeginsel Wil strafrecht efficiënt en effectief zijn dan moet men Klassieke
strafbare feiten in wet vermelden en ook hun criminologische
straffen school (18de eeuw)
Nulla poena, nulle crimen sine legen
Proportionaliteitsbe Straffen mogen niet zwaarder zijn dan noodzakelijk Klassieke
ginsel om de dader moreel te beïnvloeden criminologische
school (18de eeuw)
Gelijkheidsbeginsel Strafrecht moet toegepast worden op de gehele Klassieke
maatschappij,, ongeacht rang/stand/klasse criminologische
school (18de eeuw)
Functies van straf in Functies Klassieke
klassieke - vergelding criminologische
criminologische - afschrikking school (18de eeuw)
school - morele verbetering
Vergelding Genoegdoening, lasten zijn zwaarden dan lusten Klassieke
‘wie zijn gat verbrand, moet op de blaren zitten’ criminologische
school (18de eeuw)
Afschrikking Andere misdrijven voorkomen Klassieke
‘ straf groot genoeg maken zodat men hiervan criminologische
schrikt’ school (18de eeuw)
Morele verbetering Door straf zou dader tot inzicht komen & gedrag Klassieke
veranderen criminologische
‘de straf is nuttig voor de persoon’ school (18de eeuw)
Positivisme Observatie en waarneming bleven methoden bij 19de eeuw
uitstek en men zocht altijd naar positieve en exacte (tendensen van de
feiten Verlichting)
Empirische Criminaliteit is een sociaal gegeven en eigen aan de Positivisme (19de
criminologie maatschappij eeuw)
Criminaliteit via waarneming gaan analyseren
Resocialiseringsplan Plan dat kan aangeven hoe men terug aan Positivisme –
maatschappij kan deelnemen empirische
criminologie (19de
eeuw)
Sociaal Darwinisme Toepassen op de socialiteit (criminaliteit) à gaat Positivisme –
ervoor moeten zorgen dat personen zich aanpassen verlichting
aan de maatschappij en die waarden en normen
eigen maken à zorgt voor overleving à anders rand
van de maatschappij terechtkomen
Begrippen; ‘survival of the fittest’ & ‘struggle for life’
Crimineel Oorzaak van criminaliteit ligt bij de dader
antropologische Grondlegger; Lombroso
school
Atavisme Primaire kenmerken van vroegere voorouders die tot Crimineel
uiting komen bij mens van die tijd antropologische
school (19de – 20ste
eeuw)
Deterministische Ze worden zo geboren Crimineel
Hoofdstuk 1; inleiding rond het ontstaan van de jeugdbescherming in België
Categoriaal beleid Scheiding tussen kind & volwassene met betrekking Verlichting
tussen bescherming en recht
IVRK Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het
Kind
Proces socialisatie Opvoeding door verinnerlijken van waarden en Categoriaal beleid
normen die in onze maatschappij aanwezig zijn (verlichting
Sociale controle Controle uitoefenen op personen die de waarden en Categoriaal beleid
normen niet naleven (verlichting
Formele sociale Vastgelegde regels, wetten die staan beschreven Categoriaal beleid
controle (strafwet; verkeersregels) (verlichting
Informele sociale Ouders die hun kind bestraffen wanneer ze niet Categoriaal beleid
controle gehoorzamen of als kind stout is (strafwet; plaats (verlichting
afstaan aan zwangere vrouw
Chronocentrisme Vertrek vanuit nu en kijkt steeds verder terug naar
verleden, gaat opzoek naar wat het nu verklaard
Geschiedschrijving Van verelden naar nu
Socialisatie Waarden en normen van bestaande maatschappij Categoriaal beleid
door geven & verinnerlijken tot eigen waarden en
normen
Criminologie Feiten die als afwijkend of strafbaar kunnen Verlichting
benoemd worden
Penologie Onderzoek naar de effectiviteit van straffen Verlichting
Mensbeeld op “het kind wordt slecht geboren en de opvoeding 17e-18e eeuw
kindbeeld volgens zorgt ervoor dat het kind goed wordt”
moralisten
Mensbeeld op “het kind is inherent goed en invloeden van buitenaf 17e-18e eeuw
kindbeeld volgens beïnvloeden het kind negatief”
romantici
Sociogenese Op grond van maatschappelijke veranderingen apart Verlichting
gaan zien van volwassenen & kinderen
Psychogenese Eigenschappen worden specifiek aan kinderen verlichting
toegeschreven, worden op bepaald moment ontdekt
& vanaf dan als eigen beschouwd van het kind
Onmondigen Niet huwbare kinderen Oud-Romeinse
recht – wet der XII
tafelen
Oordeel des Onderscheid tussen opzettelijke en niet-opzettelijke Oud-Romeinse
onderscheids daden stellen recht – wet der XII
tafelen
Accusatoir Meer rechten voor beklaagde 13e eeuw
berechten
Inquisitoir systeem Recht bepaalt vanuit alleen zetelende opinie 13e eeuw
Contitutio Criminals Eerste wettelijke beschrijving naar oordeel des
Carlinae onderscheids
Uitzonderlijke principe van verzachting van straf
voor kinderen
Straf Altijd beperkt in duur, je weet altijd wat je
straf/uitspraak is
Je zit nooit langer dan je termijn
Maatregel Je weet niet wanneer je ooit terug in de
maatschappij wordt toegelaten à op intemering staat
geen termijn
Valt weg wanneer je beseft wat oordeel des
onderscheids is
Maakbaarheid van Vergaren en uitbreiden van kennis, exacte en Categoriaal beleid
de maatschappij positieve feiten bovenhand laten krijgen door (cerlichting) à
wetenschappelijke methoden en observaties positivisme
Verlichtingsdenkers Denken na over (rechtvaardigheid van) straffen en Verlichting
bestraffing
Voorbeeld; Rousseau, Montesquieu, Voltaire
Klassieke Deze school focust zich op het misdrijf i.p.v. de 18e eeuw
, criminologische misdadiger
school Ontstaan door wrede, onrechtvaardige straffen uit
ancien régime
Ze wilden efficiënte, rechtvaardige en menselijke
straffen toepassen
5 axioma’s 5 kenmerken van de klassieke criminologische Klassieke
school criminologische
- Wilsautonomie school (18e eeuw)
- Morele aansprakelijkheid
- Legaliteitsbeginsel
- Proportionaliteitsbeginsel
- gelijkheidsbeginsel
Wilsautonomie Mens als relationeel wezen kiest bewust voor goede Klassieke
of kwade, wegen altijd de lusten af tegen de lasten criminologische
school (18de eeuw)
Morele In keuze is men persoonlijk volledig verantwoordelijk Klassieke
aansprakelijkheid criminologische
school (18de eeuw)
Legaliteitsbeginsel Wil strafrecht efficiënt en effectief zijn dan moet men Klassieke
strafbare feiten in wet vermelden en ook hun criminologische
straffen school (18de eeuw)
Nulla poena, nulle crimen sine legen
Proportionaliteitsbe Straffen mogen niet zwaarder zijn dan noodzakelijk Klassieke
ginsel om de dader moreel te beïnvloeden criminologische
school (18de eeuw)
Gelijkheidsbeginsel Strafrecht moet toegepast worden op de gehele Klassieke
maatschappij,, ongeacht rang/stand/klasse criminologische
school (18de eeuw)
Functies van straf in Functies Klassieke
klassieke - vergelding criminologische
criminologische - afschrikking school (18de eeuw)
school - morele verbetering
Vergelding Genoegdoening, lasten zijn zwaarden dan lusten Klassieke
‘wie zijn gat verbrand, moet op de blaren zitten’ criminologische
school (18de eeuw)
Afschrikking Andere misdrijven voorkomen Klassieke
‘ straf groot genoeg maken zodat men hiervan criminologische
schrikt’ school (18de eeuw)
Morele verbetering Door straf zou dader tot inzicht komen & gedrag Klassieke
veranderen criminologische
‘de straf is nuttig voor de persoon’ school (18de eeuw)
Positivisme Observatie en waarneming bleven methoden bij 19de eeuw
uitstek en men zocht altijd naar positieve en exacte (tendensen van de
feiten Verlichting)
Empirische Criminaliteit is een sociaal gegeven en eigen aan de Positivisme (19de
criminologie maatschappij eeuw)
Criminaliteit via waarneming gaan analyseren
Resocialiseringsplan Plan dat kan aangeven hoe men terug aan Positivisme –
maatschappij kan deelnemen empirische
criminologie (19de
eeuw)
Sociaal Darwinisme Toepassen op de socialiteit (criminaliteit) à gaat Positivisme –
ervoor moeten zorgen dat personen zich aanpassen verlichting
aan de maatschappij en die waarden en normen
eigen maken à zorgt voor overleving à anders rand
van de maatschappij terechtkomen
Begrippen; ‘survival of the fittest’ & ‘struggle for life’
Crimineel Oorzaak van criminaliteit ligt bij de dader
antropologische Grondlegger; Lombroso
school
Atavisme Primaire kenmerken van vroegere voorouders die tot Crimineel
uiting komen bij mens van die tijd antropologische
school (19de – 20ste
eeuw)
Deterministische Ze worden zo geboren Crimineel
