Fysieke revalidatie 2: ergonomie
PRACTICUM 1: RUGSCHOLING
LAGE RUGKLACHTEN
Lage rugpijn
doorgaans ingedeeld in:
Specifieke lage rugpijn
Oorzaak is gekend
o Het is belangrijk dat je eerst de oorzaak aanpakt voordat je rugscholing gaat
doen.
o Bv tumor: eerst tumor weg halen, pas daarna rugscholing
Bv hernia, tumor, kanaalstenose
het lumbosacraal radiculair syndroom: een vorm van specifieke lage rugpijn met
radiculaire pijn in 1 been, die al dan niet gepaard gaat met neurologische
uitvalsverschijnselen
Rugpijn als gevolg van een mogelijk ernstige onderliggende specifieke aandoening
o Wervelfracturen
o Maligniteit
o spondylitis ankylopoetica
o ernstige vormen van kanaalstenose
o ernstige vormen van spondylolisthesis
Aspecifieke lage rugpijn
rugpijn zonder aanwijsbare specifiek oorzaak voor de klachten
Dit is het geval bij ongeveer 90% van alle patiënten met lage rugpijn
Pijn in de lumbosacrale regio staat meestal op de voorgrond.
Uitstraling in de bil en het bovenbeen kan optreden.
Pijn kan verergeren door bepaalde houdingen, bewegingen, tillen of verplaatsen van
lasten.
Er zijn geen algemene ziekteverschijnselen zoals koorts of gewichtsverlies.
De pijn kan continu aanwezig zijn of in episoden optreden
Waarom is het belangrijk dat we hierop inzetten?
We weten dat de grootste oorzaak voor langdurige uitval op werk is rugklachten,
lumboskeletale aandoeningen en stress
1
,Incidentie, prevalentie
Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken
Het percentage personen met een lage rugprobleem vertoont belangrijke verschillen in
functie van het opleidingsniveau. Naarmate het opleidingsniveau stijgt, daalt het percentage
van personen dat een langdurige aandoening rapporteert. Lager opgeleiden rapporteren dit
probleem veel vaker
Analyse volgens urbanisatiegraad
Het percentage personen dat een lage rugprobleem rapporteert vertoont geen samenhang
met de urbanisatiegraad
Analyse volgens evolutie over tijd
Hoewel het aantal personen met een langdurige aandoening tussen 1997 en 2008 toenam,
wordt deze trend in 2013 niet bevestigd. Ook bij een lage rugprobleem bleef de prevalentie
2008 en 2013 stabiel
Gevolgen van lage rugpijn: Aanvang en beloop van LRP internationale onderverdeling
Is nadelig voor zowel persoon, werk als maatschappij.
De meest frequente oorzaak van lage rugpijn is absenteïsme; een langdurige
werkonbekwaamheid en de meest belangrijke reden waarom mensen vroegtijdig stoppen
met werken.
Bij 60% van de pt begint rugpijn plotseling: de klachten treden bijvoorbeeld op tijdens
activiteiten als bukken of tillen. De overige patiënten geven aan dat de klachten langzaam
beginnen. De oorzaak van lage rugpijn blijft meestal onbekend: bij ongeveer 90% van de
patiënten ontbreekt een pathofysiologisch substraat en wordt geen specifieke medische
diagnose gesteld
2
, Acute lage rugpijn (O-6 weken)
Wat?
Vaak omschreven als het ‘in de rug schieten’.
Gaat door natuurlijk herstel vaak vanzelf over.
Ontstaan?
De belasting van de rug > de belastbaarheid van de rug;
o Te grote belasting bij een normale lichamelijke conditie;
o Normale belasting bij onvoldoende lichamelijke conditie;
o Onvoldoende conditie van de buik- en rugspieren;
o Te weinig fysieke activiteit/lichaamsbeweging;
Een onbewuste stress-spierreactie
Subacute lage rugpijn (6-12 weken)
Wat?
Rugpijn met een afwijkend beloop
Gaat niet direct over, maar houdt langer aan
Er zijn vertragende herstelfactoren aanwezig
Kan door veel stress zijn, kan door op het werk veel te moeten heffen en tillen,
beeldschermwerk en weinig pauze,… geeft allemaal een vertraging van herstel
Chornische lage rugpijn (12 weken of langer)
Wat?
Terugkerende perioden van klachten.
Klachtenvrije perioden worden steeds korter.
Grote impact op het uitvoeren van werk, op de thuissituatie en op het sociale leven
o Moeilijk uit bed, moeilijk huishouden doen, stoppen met werken,…
Onstaan?
Overmatige spierspanning of hoge lichamelijke stress vb. het non-stop aanspannen
van de schouders);
Bewegingsangst
Beïnvloedende factoren zoals over- en ondergewicht, ongezonde voeding, roken,
drinken van alcohol en onregelmatig of te weinig slaap, … .
Prognostische factoren van lage rugpijn
De meeste gevallen van lage rugpijn en redicualire pijn evolueren spontaan gunstig.
Bij een minderheid van de patiënten kunnen ze echter leiden tot een blijvend verlies in
functionaliteit.
3
PRACTICUM 1: RUGSCHOLING
LAGE RUGKLACHTEN
Lage rugpijn
doorgaans ingedeeld in:
Specifieke lage rugpijn
Oorzaak is gekend
o Het is belangrijk dat je eerst de oorzaak aanpakt voordat je rugscholing gaat
doen.
o Bv tumor: eerst tumor weg halen, pas daarna rugscholing
Bv hernia, tumor, kanaalstenose
het lumbosacraal radiculair syndroom: een vorm van specifieke lage rugpijn met
radiculaire pijn in 1 been, die al dan niet gepaard gaat met neurologische
uitvalsverschijnselen
Rugpijn als gevolg van een mogelijk ernstige onderliggende specifieke aandoening
o Wervelfracturen
o Maligniteit
o spondylitis ankylopoetica
o ernstige vormen van kanaalstenose
o ernstige vormen van spondylolisthesis
Aspecifieke lage rugpijn
rugpijn zonder aanwijsbare specifiek oorzaak voor de klachten
Dit is het geval bij ongeveer 90% van alle patiënten met lage rugpijn
Pijn in de lumbosacrale regio staat meestal op de voorgrond.
Uitstraling in de bil en het bovenbeen kan optreden.
Pijn kan verergeren door bepaalde houdingen, bewegingen, tillen of verplaatsen van
lasten.
Er zijn geen algemene ziekteverschijnselen zoals koorts of gewichtsverlies.
De pijn kan continu aanwezig zijn of in episoden optreden
Waarom is het belangrijk dat we hierop inzetten?
We weten dat de grootste oorzaak voor langdurige uitval op werk is rugklachten,
lumboskeletale aandoeningen en stress
1
,Incidentie, prevalentie
Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken
Het percentage personen met een lage rugprobleem vertoont belangrijke verschillen in
functie van het opleidingsniveau. Naarmate het opleidingsniveau stijgt, daalt het percentage
van personen dat een langdurige aandoening rapporteert. Lager opgeleiden rapporteren dit
probleem veel vaker
Analyse volgens urbanisatiegraad
Het percentage personen dat een lage rugprobleem rapporteert vertoont geen samenhang
met de urbanisatiegraad
Analyse volgens evolutie over tijd
Hoewel het aantal personen met een langdurige aandoening tussen 1997 en 2008 toenam,
wordt deze trend in 2013 niet bevestigd. Ook bij een lage rugprobleem bleef de prevalentie
2008 en 2013 stabiel
Gevolgen van lage rugpijn: Aanvang en beloop van LRP internationale onderverdeling
Is nadelig voor zowel persoon, werk als maatschappij.
De meest frequente oorzaak van lage rugpijn is absenteïsme; een langdurige
werkonbekwaamheid en de meest belangrijke reden waarom mensen vroegtijdig stoppen
met werken.
Bij 60% van de pt begint rugpijn plotseling: de klachten treden bijvoorbeeld op tijdens
activiteiten als bukken of tillen. De overige patiënten geven aan dat de klachten langzaam
beginnen. De oorzaak van lage rugpijn blijft meestal onbekend: bij ongeveer 90% van de
patiënten ontbreekt een pathofysiologisch substraat en wordt geen specifieke medische
diagnose gesteld
2
, Acute lage rugpijn (O-6 weken)
Wat?
Vaak omschreven als het ‘in de rug schieten’.
Gaat door natuurlijk herstel vaak vanzelf over.
Ontstaan?
De belasting van de rug > de belastbaarheid van de rug;
o Te grote belasting bij een normale lichamelijke conditie;
o Normale belasting bij onvoldoende lichamelijke conditie;
o Onvoldoende conditie van de buik- en rugspieren;
o Te weinig fysieke activiteit/lichaamsbeweging;
Een onbewuste stress-spierreactie
Subacute lage rugpijn (6-12 weken)
Wat?
Rugpijn met een afwijkend beloop
Gaat niet direct over, maar houdt langer aan
Er zijn vertragende herstelfactoren aanwezig
Kan door veel stress zijn, kan door op het werk veel te moeten heffen en tillen,
beeldschermwerk en weinig pauze,… geeft allemaal een vertraging van herstel
Chornische lage rugpijn (12 weken of langer)
Wat?
Terugkerende perioden van klachten.
Klachtenvrije perioden worden steeds korter.
Grote impact op het uitvoeren van werk, op de thuissituatie en op het sociale leven
o Moeilijk uit bed, moeilijk huishouden doen, stoppen met werken,…
Onstaan?
Overmatige spierspanning of hoge lichamelijke stress vb. het non-stop aanspannen
van de schouders);
Bewegingsangst
Beïnvloedende factoren zoals over- en ondergewicht, ongezonde voeding, roken,
drinken van alcohol en onregelmatig of te weinig slaap, … .
Prognostische factoren van lage rugpijn
De meeste gevallen van lage rugpijn en redicualire pijn evolueren spontaan gunstig.
Bij een minderheid van de patiënten kunnen ze echter leiden tot een blijvend verlies in
functionaliteit.
3
