ONDERNEMINGSRECHT – MIDTERM
HC 1 - INLEIDING ONDERNEMINGSRECHT EN
PERSONENVENNOOTSCHAPPEN
Doelen juridische infrastructuur ondernemingsrecht:
Inhoud ondernemingsrecht;
Juridische organisatie van de onderneming (diverse rechtsvormen en hun interne structuur;
bevoegdheden, besluitvorming).
Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten?
Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt?
Wat is een onderneming?
(rechts)economisch;
Verschillende theorieën,, o.a. 'Nexus of contracts'.
Voorvraag: waarom is er een onderneming?
Juridisch;
Niet op 1 plaats gedefinieerd.
Art. 2:239
Wet op de ondernemingsraden(WOR) of Handelsregisterbesluit;
Definitie → ondernemingen zijn op winst gericht, behalen van economische voordelen. Ook wel
bedrijf genoemd.
Ondernemingen hebben een rechtsvorm; rechtspersoon/vennootschap houdt een
onderneming in stand.
Geen vermogensrechtelijk begrip (juridisch niet 1 goed, niet 1 geheel), maar een totaal van
activa en passiva.
Functie ondernemingsrecht; in hoeverre draagt het bij aan de doelmatigheid van het economisch
leven?
→ beidt de mogelijkheid van standaardcontracten (rechtsvormen) voor ondernemingen; creëert
rechtspersoonlijkheid.
Bedrijven zijn vrij om een rechtsvorm te kiezen, keuze wordt bepaald door;
, Fiscale motieven.
Juridische motieven.
Economische motieven; besparing van transactiekosten.
Mogelijke (Nederlandse) rechtsvormen (juridisch):
Eenmanszaak (niet zelfde als ZZP'er).
Geen echte rechtsvorm.
Geheel aansprakelijk; 1 vermogen voor alle schuldeisers.
Eigenaar heeft alle beslissingsmacht.
Art. 3:15 i BW; administratieplicht en inschrijving in handelsregister.
Maatschap, vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (cv) → samen
ook wel personenvennootschappen.
NV, BV.
Vereniging en stichting.
Stichting: rechtsvorm die vaak voorkomt in het bedrijfsleven. Woningcorporaties, ziekenhuizen,
scholen etc.
Vertegenwoordiging komt ook zo voor bij BV en personenvennootschappen;
Aangaan van rechtshandelingen namens en voor rekening van een ander.
Rechtspersoon(rp) wordt vertegenwoordigd; handelingen van mensen die namens de rp handelen,
zullen gelden als handelingen van de rp.
Bevoegd → gevolg: gebondenheid tussen vertegenwoordigde en derde.
Wanneer bevoegd?
O.g.v. een volmacht (arbeidsovereenkomst).
O.g.v. de wet.
In naam van vertegenwoordigde handelen.
Wanneer bevoegd bij vereniging?
Bestuur en soms de bestuurders o.g.v. de wet.
Niet-bestuurders o.g.v. een volmacht
,Omvang van de volmacht bepaalt de omvang van de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
Onbevoegde vertegenwoordiging;
Echter bij;
Onbevoegd → gevolg: vertegenwoordigde niet gebonden, vertegenwoordiger zelf
gebonden/schadeplichtig.
Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij (OWM).
Europese rechtsvormen: EESV, SE, SCE
Onderscheid tussen:
Profit (NV, BV, vof, cv, maatschap) vs. Non-profit (stichting, vereniging).
Rechtspersoonlijkheid (NV, BV, stichting, vereniging) vs. Geen rechtspersoonlijkheid (vof, cv,
maatschap).
Kapitaalvennootschap (NV, BV) vs. Personenvennootschap (vof, cv, maatschap).
Kenmerken van een vennootschap:
Gericht op maatschappelijk voordeel t.b.v. alle vennoten.
Steunen op inbreng van de vennoten.
, Handelsregisterwet (2007) en een Handelsregisterbesluit (2008) KVK;
Basisregister (eenmalige registratie t.b.v. overheidsinstanties).
Verruimde inschrijfplicht.
Biedt informatie over bedrijven.
Sancties bij niet inschrijving; economisch delict: boete, persoonlijke aansprakelijkheid
bestuurders.
Bevorderen van rechtszekerheid in economisch verkeer: biedt bescherming; derde mag
afgaan op handelsregister.
Personenvennootschap → contractuele samenwerkingsvorm;
Basis; samenwerkingsovereenkomst (te vergelijken met statuten bij een rechtspersoon).
Maten/vennoten zijn zowel kapitaalverschaffers als bestuurders.
Wet: veel regelend recht: nu boek 7a BW, WvK.
Geen rechtspersoon (neemt wel deel als eenheid aan het rechtsverkeerd maar zij wordt
juridisch niet als eenheid erkend).
Personenvennootschappen;
Maatschap: voor het uitoefenen van een specifiek beroep.
2 of meer 'maten' of partners.
Samenwerkingsvorm tot uitoefening van een beroep.
Vof: voor het uitoefenen van een bedrijf.
2 of meer vennoten.
Samenwerkingsvorm ter uitoefening van een bedrijf (dus niet zozeer beroep).
Cv: vof met 2 typen vennoten.
Openbare vennootschap met 1 of meer gewone en 1 of meer commanditaire vennoten.
Vennootschap behoeft kapitaal, maar de investeerder wil zich niet actief bemoeien met de
bedrijfsvoering.
Maatschap is de 'basis', vof en cv zijn bijzondere vormen van maatschap.
HC 1 - INLEIDING ONDERNEMINGSRECHT EN
PERSONENVENNOOTSCHAPPEN
Doelen juridische infrastructuur ondernemingsrecht:
Inhoud ondernemingsrecht;
Juridische organisatie van de onderneming (diverse rechtsvormen en hun interne structuur;
bevoegdheden, besluitvorming).
Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten?
Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt?
Wat is een onderneming?
(rechts)economisch;
Verschillende theorieën,, o.a. 'Nexus of contracts'.
Voorvraag: waarom is er een onderneming?
Juridisch;
Niet op 1 plaats gedefinieerd.
Art. 2:239
Wet op de ondernemingsraden(WOR) of Handelsregisterbesluit;
Definitie → ondernemingen zijn op winst gericht, behalen van economische voordelen. Ook wel
bedrijf genoemd.
Ondernemingen hebben een rechtsvorm; rechtspersoon/vennootschap houdt een
onderneming in stand.
Geen vermogensrechtelijk begrip (juridisch niet 1 goed, niet 1 geheel), maar een totaal van
activa en passiva.
Functie ondernemingsrecht; in hoeverre draagt het bij aan de doelmatigheid van het economisch
leven?
→ beidt de mogelijkheid van standaardcontracten (rechtsvormen) voor ondernemingen; creëert
rechtspersoonlijkheid.
Bedrijven zijn vrij om een rechtsvorm te kiezen, keuze wordt bepaald door;
, Fiscale motieven.
Juridische motieven.
Economische motieven; besparing van transactiekosten.
Mogelijke (Nederlandse) rechtsvormen (juridisch):
Eenmanszaak (niet zelfde als ZZP'er).
Geen echte rechtsvorm.
Geheel aansprakelijk; 1 vermogen voor alle schuldeisers.
Eigenaar heeft alle beslissingsmacht.
Art. 3:15 i BW; administratieplicht en inschrijving in handelsregister.
Maatschap, vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (cv) → samen
ook wel personenvennootschappen.
NV, BV.
Vereniging en stichting.
Stichting: rechtsvorm die vaak voorkomt in het bedrijfsleven. Woningcorporaties, ziekenhuizen,
scholen etc.
Vertegenwoordiging komt ook zo voor bij BV en personenvennootschappen;
Aangaan van rechtshandelingen namens en voor rekening van een ander.
Rechtspersoon(rp) wordt vertegenwoordigd; handelingen van mensen die namens de rp handelen,
zullen gelden als handelingen van de rp.
Bevoegd → gevolg: gebondenheid tussen vertegenwoordigde en derde.
Wanneer bevoegd?
O.g.v. een volmacht (arbeidsovereenkomst).
O.g.v. de wet.
In naam van vertegenwoordigde handelen.
Wanneer bevoegd bij vereniging?
Bestuur en soms de bestuurders o.g.v. de wet.
Niet-bestuurders o.g.v. een volmacht
,Omvang van de volmacht bepaalt de omvang van de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
Onbevoegde vertegenwoordiging;
Echter bij;
Onbevoegd → gevolg: vertegenwoordigde niet gebonden, vertegenwoordiger zelf
gebonden/schadeplichtig.
Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij (OWM).
Europese rechtsvormen: EESV, SE, SCE
Onderscheid tussen:
Profit (NV, BV, vof, cv, maatschap) vs. Non-profit (stichting, vereniging).
Rechtspersoonlijkheid (NV, BV, stichting, vereniging) vs. Geen rechtspersoonlijkheid (vof, cv,
maatschap).
Kapitaalvennootschap (NV, BV) vs. Personenvennootschap (vof, cv, maatschap).
Kenmerken van een vennootschap:
Gericht op maatschappelijk voordeel t.b.v. alle vennoten.
Steunen op inbreng van de vennoten.
, Handelsregisterwet (2007) en een Handelsregisterbesluit (2008) KVK;
Basisregister (eenmalige registratie t.b.v. overheidsinstanties).
Verruimde inschrijfplicht.
Biedt informatie over bedrijven.
Sancties bij niet inschrijving; economisch delict: boete, persoonlijke aansprakelijkheid
bestuurders.
Bevorderen van rechtszekerheid in economisch verkeer: biedt bescherming; derde mag
afgaan op handelsregister.
Personenvennootschap → contractuele samenwerkingsvorm;
Basis; samenwerkingsovereenkomst (te vergelijken met statuten bij een rechtspersoon).
Maten/vennoten zijn zowel kapitaalverschaffers als bestuurders.
Wet: veel regelend recht: nu boek 7a BW, WvK.
Geen rechtspersoon (neemt wel deel als eenheid aan het rechtsverkeerd maar zij wordt
juridisch niet als eenheid erkend).
Personenvennootschappen;
Maatschap: voor het uitoefenen van een specifiek beroep.
2 of meer 'maten' of partners.
Samenwerkingsvorm tot uitoefening van een beroep.
Vof: voor het uitoefenen van een bedrijf.
2 of meer vennoten.
Samenwerkingsvorm ter uitoefening van een bedrijf (dus niet zozeer beroep).
Cv: vof met 2 typen vennoten.
Openbare vennootschap met 1 of meer gewone en 1 of meer commanditaire vennoten.
Vennootschap behoeft kapitaal, maar de investeerder wil zich niet actief bemoeien met de
bedrijfsvoering.
Maatschap is de 'basis', vof en cv zijn bijzondere vormen van maatschap.