Maatschappelijke vraagstukken
Diversiteit
= verschillende benaderingen
Situatieschets
Je werkt 3 weken aan een groepsopdracht met studenten toegepaste
psychologie maar ook met studenten van andere opleidingen
bijvoorbeeld studenten bedrijfsmanagement, er sluiten ook een aantal
internationale studenten aan…
Er is veel diversiteit aanwezig: er zijn verschillende achtergronden,
verschillende ervaring, verschillende persoonlijkheden, verschillende
leeftijden, verschillende genders…verschillende interesses…verschillende
nationaliteiten, verschillende culturele achtergronden…
o Floreer jij in een diverse setting?
o Hoe benader je studenten van andere opleidingen?
o Ben je nieuwsgierig naar de andere? Hun leven? Hun studie?
o Vind je verschil een meerwaarde of eerder een obstakel?
o Ben je geneigd in je eigen clubje te vertoeven (bv van je eigen
regio…) of zie je de kracht van het verschil?
=> als je het hebt over diversiteit en over je kijken hiernaar: ook
kijken naar je ouders/opvoeding
Dimensie 1: de soort relaties
o Nevenschikkende relaties/gelijkwaardige relaties
Er is geen hiërarchie
Bv. bij een vriendengroep/bij samenwonenden
o Onderschikkende en bovenschikkende relaties
Er wordt gedacht in terme, van hoger- lager, meer (waard) en
minder (waard): er is sprake van een hiërarchische verhouing
Vb. vast te stellen bij elke vorm van discriminatie (ras, leeftijd,
geslacht, ...)
Het moment dat je naar iemand kijkt als een trap: boven en
onderschikking
Dimensie 2: is er sprake van breuklijnen?
,Er zijn breuklijnen, er is een discontinuïteit = er wordt een kwantitatief
verschil vastgesteld/bepaald tussen mensen, groepen, deelgebieden (bv.
wij-zij denken)
Afgeschemde entiteiten (bv. verschillende jeugdbewegingen: ander
uniform)
Er kan een dunne lijn zijn om 2 groepen te onderscheiden, maar er kan
ook een hoge en dikke muur zijn
Verschil is niet hetzelfde als uitsluiting
Een kwartet aan begrippen
Bij neen: geen sprake van wij-zij
o Sociale differentiatie: mensen gelijkwaardig behandelen (bv.
Hoorcollege wordt opgenomen; ervoor zorgen dat iedereen dezelfde
kans heft bij het examen)
o Sociale ongelijkheid: denken in een trapjessysteem (bv.
Ziekenhuis: adhv uniform kijken wie welke taak heeft:
poestpersoneel, verpleeegdkundige, chirurg (er wordt naar iedereen
anders gekeken)
Bij ja: er is een muurtje of lijn
o Sociale fragmentering: gelijke waardering (bv. Jeugdbeweging: er
zijn duidelijk groepen maar ze zijn gelijkwaardig
o Sociale uitlsuiting: mensen worden uitgesloten (bv. Worden
ergens weggestuurt omdat ze geen wettig verblijf hebben)
Superdiversiteit
,Toenemende diversiteit
We leven in een maatschappij met veel diversiteit, bv. termen van
o etniciteit
o religie
o taal
o seksuele oriëntatie
o lichamelijke mogelijkheden
o socio-economische positie
o gender
o levensstijl
o …
Voorbeeld
o Het Vlaamse Gewest wordt steeds diverser
o Hoeveel % heeft een buitenlandse herkomst (2024)? 28%
Wat bedoelt “buitenlandse herkomst”?
Met buitenlandse herkomst wordt meestal bedoeld:
o Personen met een huidige buitenlandse nationaliteit, én
o Personen met een Belgische nationaliteit maar die zelf in het
buitenland zijn geboren, én/of
o Personen met een Belgische nationaliteit maar met minstens
één ouder die in het buitenland is geboren
Voorbeeld
o Stad gent wordt steeds diverser
, Ook in Gent is er sprake van toenemende diversiteit, niet alleen in termen
van herkomst maar ook gender, leeftijd, scholingsgraad etc.
Deze diversiteit verrijkt de stad door een breed scala aan perspectieven,
maar brengt ook uitdagingen met zich mee.
Superdiversiteit is een realiteit
o Vele landen ondergaan een demografische transitie
Etnisch culturele diversiteit groeit sneller dan velen beseffen
o In heel de samenlkeving maar het sterkst in de grote steden
Majority-minitory cities steden waar de meerderheid van de
bevolking bestaat uit een waaier van minderheden
Het is geen vraag meer om te floreren in een diverse setting want je moet
floreren in een diverse setting (stel je voor dat je gevoelig bent voor vele
prikkels, als je in de stad woont moet je floreren in een setting waar er
veel prikkels zijn want je moet hiermee kunnen omgaan)
o Transitie naar een samenleving waarin diversiteit niet langer iets is
van minderheden,
o Het is het resultaat van migratie maar ook van individualisering,
ontwikkeling van levensstijlen en persoonlijke identiteiten
Mensen zijn veel meer dan hun etnische origine, erkenning
geven aan hun meervoudige identiteiten
Steven Vertovec introduceerde de term ‘superdiversiteit’
Normalisering van de diversiteit
Alsook ook voor de diversiteit binnen de diversiteit
Uitdagingen voor de samenleving
o Discrinminatie
o Homofoben
o ...
Uitdagingen voor de psychologisch consulent
o Ont-moeten en verbinden
o Cultureel nederige houding
o Interculturele competenties
Diversiteit
= verschillende benaderingen
Situatieschets
Je werkt 3 weken aan een groepsopdracht met studenten toegepaste
psychologie maar ook met studenten van andere opleidingen
bijvoorbeeld studenten bedrijfsmanagement, er sluiten ook een aantal
internationale studenten aan…
Er is veel diversiteit aanwezig: er zijn verschillende achtergronden,
verschillende ervaring, verschillende persoonlijkheden, verschillende
leeftijden, verschillende genders…verschillende interesses…verschillende
nationaliteiten, verschillende culturele achtergronden…
o Floreer jij in een diverse setting?
o Hoe benader je studenten van andere opleidingen?
o Ben je nieuwsgierig naar de andere? Hun leven? Hun studie?
o Vind je verschil een meerwaarde of eerder een obstakel?
o Ben je geneigd in je eigen clubje te vertoeven (bv van je eigen
regio…) of zie je de kracht van het verschil?
=> als je het hebt over diversiteit en over je kijken hiernaar: ook
kijken naar je ouders/opvoeding
Dimensie 1: de soort relaties
o Nevenschikkende relaties/gelijkwaardige relaties
Er is geen hiërarchie
Bv. bij een vriendengroep/bij samenwonenden
o Onderschikkende en bovenschikkende relaties
Er wordt gedacht in terme, van hoger- lager, meer (waard) en
minder (waard): er is sprake van een hiërarchische verhouing
Vb. vast te stellen bij elke vorm van discriminatie (ras, leeftijd,
geslacht, ...)
Het moment dat je naar iemand kijkt als een trap: boven en
onderschikking
Dimensie 2: is er sprake van breuklijnen?
,Er zijn breuklijnen, er is een discontinuïteit = er wordt een kwantitatief
verschil vastgesteld/bepaald tussen mensen, groepen, deelgebieden (bv.
wij-zij denken)
Afgeschemde entiteiten (bv. verschillende jeugdbewegingen: ander
uniform)
Er kan een dunne lijn zijn om 2 groepen te onderscheiden, maar er kan
ook een hoge en dikke muur zijn
Verschil is niet hetzelfde als uitsluiting
Een kwartet aan begrippen
Bij neen: geen sprake van wij-zij
o Sociale differentiatie: mensen gelijkwaardig behandelen (bv.
Hoorcollege wordt opgenomen; ervoor zorgen dat iedereen dezelfde
kans heft bij het examen)
o Sociale ongelijkheid: denken in een trapjessysteem (bv.
Ziekenhuis: adhv uniform kijken wie welke taak heeft:
poestpersoneel, verpleeegdkundige, chirurg (er wordt naar iedereen
anders gekeken)
Bij ja: er is een muurtje of lijn
o Sociale fragmentering: gelijke waardering (bv. Jeugdbeweging: er
zijn duidelijk groepen maar ze zijn gelijkwaardig
o Sociale uitlsuiting: mensen worden uitgesloten (bv. Worden
ergens weggestuurt omdat ze geen wettig verblijf hebben)
Superdiversiteit
,Toenemende diversiteit
We leven in een maatschappij met veel diversiteit, bv. termen van
o etniciteit
o religie
o taal
o seksuele oriëntatie
o lichamelijke mogelijkheden
o socio-economische positie
o gender
o levensstijl
o …
Voorbeeld
o Het Vlaamse Gewest wordt steeds diverser
o Hoeveel % heeft een buitenlandse herkomst (2024)? 28%
Wat bedoelt “buitenlandse herkomst”?
Met buitenlandse herkomst wordt meestal bedoeld:
o Personen met een huidige buitenlandse nationaliteit, én
o Personen met een Belgische nationaliteit maar die zelf in het
buitenland zijn geboren, én/of
o Personen met een Belgische nationaliteit maar met minstens
één ouder die in het buitenland is geboren
Voorbeeld
o Stad gent wordt steeds diverser
, Ook in Gent is er sprake van toenemende diversiteit, niet alleen in termen
van herkomst maar ook gender, leeftijd, scholingsgraad etc.
Deze diversiteit verrijkt de stad door een breed scala aan perspectieven,
maar brengt ook uitdagingen met zich mee.
Superdiversiteit is een realiteit
o Vele landen ondergaan een demografische transitie
Etnisch culturele diversiteit groeit sneller dan velen beseffen
o In heel de samenlkeving maar het sterkst in de grote steden
Majority-minitory cities steden waar de meerderheid van de
bevolking bestaat uit een waaier van minderheden
Het is geen vraag meer om te floreren in een diverse setting want je moet
floreren in een diverse setting (stel je voor dat je gevoelig bent voor vele
prikkels, als je in de stad woont moet je floreren in een setting waar er
veel prikkels zijn want je moet hiermee kunnen omgaan)
o Transitie naar een samenleving waarin diversiteit niet langer iets is
van minderheden,
o Het is het resultaat van migratie maar ook van individualisering,
ontwikkeling van levensstijlen en persoonlijke identiteiten
Mensen zijn veel meer dan hun etnische origine, erkenning
geven aan hun meervoudige identiteiten
Steven Vertovec introduceerde de term ‘superdiversiteit’
Normalisering van de diversiteit
Alsook ook voor de diversiteit binnen de diversiteit
Uitdagingen voor de samenleving
o Discrinminatie
o Homofoben
o ...
Uitdagingen voor de psychologisch consulent
o Ont-moeten en verbinden
o Cultureel nederige houding
o Interculturele competenties
