DEEL I: FINANCIEEL BOEKHOUDEN
Wat zijn vennootschappen?
Vennootschappen: wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV): ART. 1:1
“Een vennootschap wordt opgericht bij rechtshandeling door één of meer personen, vennoten
genaamd, die inbreng doen. Zij heeft een vermogen en stelt zich de uitoefening van één/meer
welbepaalde activiteiten tot voorwerp. Een van de doelen is aan haar vennoten rechtstreeks of
onrechtstreeks vermogensvoordeel uitkeren of te bezorgen.”
o “Rechtshandeling”: een onderhandse akte of authentieke akte
o “Één of meer personen”: zowel natuurlijke – als rechtspersonen
o “Inbreng”: in geld of in natura (bv een laptop inbrengen), in eigendom of in genot
o “Welbepaalde activiteiten” = het voorwerp van de overeenkomst
o “Rechtstreeks/onrechtstreeks vermogensvoordeel”: anders is het een vereniging
Waarom een vennootschap?
Eenmanszaak: voordelen nadelen
VOORDELEN NADELEN
- Alle winst voor de eigenaar - Onbeperkte aansprakelijkheid
- Onbetwistbaar gezag - Geringe continuïteit
- Snelle beslissingen (flexibiliteit) - Moeilijke erfopvolging
- Beperkte juridische – en - Beperkt vermogen
administratieve verplichtingen - Fiscaals statuut
- Beperkte kosten - Niet noodzakelijk deskundige leiding
- Geen verantwoording verschuldigd
Vennootschap: voordelen nadelen
VOORDELEN NADELEN
- Beperkte aansprakelijkheid (soms) - Winst wordt verdeeld
- Grote continuïteit - Eenheid van leiding onzeker
- Vlotte erfopvolging - Tragere reactiemogelijkheid
- Meerhoofdig = meer deskundigheid - Meer administratieve verplichtingen
- Samenbrengen van werkmiddelen - Hogere oprichtingskosten
- Fiscale planning mogelijk
- Gemakkelijker krediet verkrijgen
- Betere financiële rapportering
Fiscale overwegingen:
Als eenmanszaak moet men enkel personenbelasting betalen, aangezien er geen aparte entiteit
bestaat. Vennootschap wordt echter door vennootschapsbelasting belast op winst, door
personenbelasting op loon en door roerende voorheffing op de dividenden.
1
,Voorbeeld: Robrecht Baessens geeft juridisch advies aan kmo’s en woont in Leuven. Hij verdient
45.000 EUR op jaarbasis (na aftrek kosten maar voor belastingen). Hij wil per maand 2.000 EUR
bruto aan zichzelf uitkeren voor dagdagelijkse uitgaven. Als Robrecht dit doet als een
eenmanszaak, moet hij enkel rekening houden met personenbelasting. Ook moet hij een
gemeentebelasting bedragen, zo bedraagt dit in Leuven 6,7%. Robrecht houdt 29.967 EUR over
na aftrek van alle kosten en belastingen (1/3 weg aan belastingen). Indien hij dit zou doen als
vennootschap, dient hij vennootschapsbelasting te betalen (algemeen tarief van 25%). Hij houdt
16.800 EUR winst over, indien deze wordt uitgekeerd, dient hij hierop roerende voorheffing te
betalen. Na aftrek van roerende voorheffing, schiet er 5.040 EUR over. Robrecht heeft altijd nog
steeds zijn eigen personenbelasting, hij heeft een loon van 24.000 EUR ontvangen (hiervan mag
je altijd 3% forfaitaire beroepskosten aftrekken). De totale belastingen bedragen hier ongeveer
14.000 EUR. In totaal van de 45.000 EUR, blijft er bij de vennootschap nog 30.967 EUR over – dit
is duizend euro meer dan bij de eenmanszaak. Bovendien kan de 16.800 EUR winst belastingsvrij
uit de onderneming gehaald worden na vijf jaar, zodat Robrecht de 5.000 EUR belastingen niet
hoeft te betalen (= fiscale planning).
Soorten vennootschappen:
Stappenplan tot de oprichting van een vennootschap:
1. Opstellen van de statuten en de oprichtingsakte
2. Ontwerpen van een financieel plan
3. Aanstellen van een bedrijfsrevisor
4. Storting van de inbreng in geld
5. Oprichting van de vennootschap
6. Inschrijving in de Kruispuntbank voor Ondernemingen
7. Inschrijving in het UBO – register
8. Aanvraag van het BTW – nummer
9. Publicatie van een uittreksel van de akte van oprichting
1. Opstellen van de statuten en de oprichtingsakte:
- Afspraken maken = statuten
- Het aanvangsvermogen vastleggen
Bij NV spreken we van geplaatst kapitaal (minimum 61.500 EUR)
Bij BV spreken we van inbreng buiten kapitaal (kapitaalloze vennootschap)
2
, 2. Ontwerpen van een financieel plan:
- Identificatiegegevens, omschrijven van de voorgenomen activiteit
- Overzicht financieringsbronnen, openingsbalans, en na 12 – en 24 maanden
- Resultatenrekeningen na 12 en 24 maanden
- Begroting van verwachte inkomsten en uitgaven voor minimum 2 jaar
- Hypotheses gehanteerd bij inschatting omzet en rentabiliteit
- Naam extern deskundige die bijstand verleend bij opmaak (indien toepassing)
3. Aanstellen van een bedrijfsregister: enkel verplicht bij een inbreng in natura
4. Storting van inbreng in geld: op geblokkeerde rekening
5. Oprichting van de vennootschap:
- Verlijden van de oprichtingsakte
- Notaris bezorgt bewijs aan …
De financiële instelling: deblokkering van de rekening
De griffie van de ondernemingsrechtbank: publicatie in het Belgisch Staatsblad +
inschrijving KBO mogelijk
6. Inschrijving in de KBO: ondernemingsnummer wordt toegekend
7. Inschrijving UBO - register
8. Aanvraag van BTW – nummer (indien BTW – plichtig)
9. Publicatie van uittreksel akte van oprichting
Verplichtingen met betrekking tot financiële informatie:
Boekhoudwetgeving in het Wetboek van Economisch Recht (WER: ART. III.82 – III.95):
vennootschappen zijn boekhoudplichtig
• De boekhouding van boekhoudplichtige ondernemingen omvat al hun verrichtingen,
bezittingen en rechten van welke aard ook, en hun vorderingen, schulden en
verplichtingen van welke aard van ook.
• Dubbel boekhouden en jaarrekening (uitzondering: kleine VOF, CommV)
Definitie jaarrekening: ART. 3:1 WV ➔ de jaarrekening bestaat uit een balans, de
resultatenrekening en de toelichting, en vormt een geheel.
Publicatie bij de Nationale Bank (tenzij kleine VOF, CommV): ART. 3:10 WVV.
Conclusie: vennootschappen zijn rechtspersonen, ze moeten voldoen aan het WVV en WER en
ze moeten dus ook financieel informatie opmaken en (eventueel) publiceren.
3
, Hoofdstuk 2 – Introductie financieel boekhouden:
Wat is accounting?
Accounting is het proces van het meten, registreren, verwerken en samenvatten van de gevolgen
van economische transacties tot financiële informatie*. De manier waarop dit gemeten,
geregistreerd, verwerkt en samengevat wordt, zijn gebaseerd op boekhoudprincipes en
boekhoudrecht (= Generally Accepted Accounting Principles).
Belgian GAAP: de Belgische Generally Accepted Accounting Principles.
Naast de Belgian GAAP, kan je ook de IFRS tegenkomen: dit zijn internationale invullingen van die
principes. Europa heeft bovendien beslist dat voor elk beursgenoteerd bedrijf, dat deze IFRS
standaarden gebruikt worden.
*Financiële informatie: geven van financiële informatie voor interne - en externe gebruikers.
Financial accounting versus management accounting:
Nut van accountinginformatie:
Nut voor de aandeelhouders:
• Inschatten van de toekomstige meerwaarde
• Boekhoudkundige winst bekijken
4