Eens een pad gekozen is, is het moeilijk om op de gezette stappen terug te keren
Zie uitleg afkortingen op het einde !
Theoretische achtergrond
Europa was een continent waar ongelofelijk veel conflicten plaats vonden, grenzen verplaatsten
continue, vaak als gevolg van oorlogen
Wetenschappers/filosofen zoeken een systeem zodat er geen oorlogen meer plaats vinden
3 stromingen
- Federalisten
- Het idee van een Verenigde Staten van Europa
- MAAR anderen vinden dit niet realistisch: te veel verscheidenheid, fundamenteel probleem
is niet opgelost
- Functionalisten
- Organisaties creëren boven landen die bevoegd zijn om bepaalde bevoegdheden aan te
pakken
- Bv. Organisatie die de spoorwegen continentaal aanpakt
- Bv. Organisatie die scheepvaart intercontinentaal aanpakt
- Bv. Organisatie die luchtvaart mondiaal aanpakt
- Per bevoegdheid andere organisatie ontwikkelen, niet alles tot 1 integreren
(verschil met neofunctionalisme)
- Transactionalisme / pluralisme
- Andere ideeën zijn niet realistisch
- Basis blijft alle landen apart, geen gezag bovenaan
Maar soms zullen landen beslissen dat SW tss de regeringen vd landen beter is
(intergouvernementeel)
Id jaren 50 ging de Europese SW van start rond kolen en staal (EGKS)
→ voor de eerste keer aanvaarden landen dat er boven hen een soort gezag kwam staan =
supranationaal
Onderzoekers wille begrijpen hoe dit kan, en waar dit naartoe gaat → 2 stromingen
- Neofunctionalisme
- Bouwen voort od ideeën vh functionalisme
Beginnen m SW rond zaken die niet te verhit k raken, saaie zaken
- MAAR zodra je begint m SW, zet je onvermijdelijk een dynamiek ingang
- Er komt altijd meer aan plakken
- Druk nr andere sectoren
- Belangenorganisaties die lobbyen
➔ van het een komt het andere = spill-over
- Aandacht voor onderliggende dynamieken
Landen ondergaan die dynamieken
1
, - MAAR kunnen niet verklaren waarom er rond migratie geen maatschappelijk beleid is
- Intergouvernementalisme
- Aandacht voor de belangen van landen
- De staat los van de mensen, mensen en hun relaties doen er niet toe
- Als iets te gevoelig ligt, zal er geen maatschappelijk beleid rond gevormd worden
- MAAR ook beslissingen genomen die tgn de belangen van landen ingaan
Alles voor het begin vd EU
Jaren ’20 Pan-Europese Unie <Richard (Oost-Hong diplomaat), bleef theoretisch
Nazi’s verboden de Pan-EU
Il Duce verbood alternatieve pol ideeën → Spinelli (communist) werd verbannen
en schreef samen m Rossi een manifest vr een verenigd Europa uit tijdens zijn
ballingschap
Spinelli zou nog deel uitmaken vd Europese Commissie en het Europees
Parlement
Na WOII Landen hebben net hun vrijheid trg, en denken er niet aan soev af te geven
Wel afspraken over Benelux over SW, maar verliep moeizaam
1946 Toespraak van Churchill: Fr, Dui en andere Eur landen moeten SWen, GB wil sponsoren
1948 Pact van Brussel → Westerse Unie
- Ernest Bevin = Britse minister v buitenlandse zaken
- Veel argwaan, vooral tov Sovjet Unie
- Europa moet SWen tgn bedreigingen
- GB, Fr, Benelux
- Pol en econo SW
Wederzijdse bijstandsclausule !
- GB ziet vooral de communisten als een gevaar
Fr ziet vooral Dui als een gevaar
Marshall = Am minister v buitenlandse zaken onder Truman
De Am econo draait goed → afzetmarkten nodig, maar politiek blijft isolationistisch
Maar intss groeit een andere bedreiging: de USSR, Stalin en het communisme
De Britten trekken zich trg en k Eur landen die bedreigd w dh commu niet meer helpen
→ Trumandoctrine = de VS zullen demo landen bedreigd dd USSR helpen
Europa zit vast in een cirkel: dollars nodig om te handelen md VS, maar niets om te verkopen ad
VS om dollars te verdienen = structureel dollartekort
→ Marshall is ervan overtuigd dat de VS zichzelf zullen helpen indien ze Europa helpen + dat
Europa gestimuleerd moet w om als 1 geheel aan herstel te werken
→ onderhandelingen over het Marhsall plan
- Bevin (Brit)
- Bidault (Fr)
- Sovjetleider Molotov
De landen zouden soev moeten afstaan, daar kon Molotov niet mee om
Ook de Oostbloklanden haken af
2
, - Niet veel enthousiasme om soev af te staan
West-Dui doet wel mee
1948 → OEES = Organisatie voor Economische Europese Samenwerking
= start vd Marshall-hulp
Deze uiteindelijke SW is slechts een los verband waarbij er geen soev w afgestaan
→ niet wat de VS voor ogen had, geen echte macht, intergouvernementeel
Heeft wel het communisme buiten gehouden
+ integratie v West-Dui bij Europa in gang gezet
1948 groot Congres georganiseerd in Den Haag, veel toespraken over een verenigd Europa
oa Churchill sprak veelbelovende woorden
→ Zette vergaderingen aan in Den Haag → idee vd Raad van Europa
1949 oprichting vd NAVO
- Wederzijdse bijstandsclausule !
→ Westerse Unie w de West-Europese Unie (+Dui) en stelt niet veel voor naast de NAVO
1949 De Raad van Europa
- Instellingen
- De Raad van Ministers
- Parlementaire vergadering
- Bestaat al langer dan de EU: na WOII opgericht md ambitie om uit te laten groeien tot
de VS van Europa
- Nu 47 lidstaten
- Zetelt in Palais de l’Europe
- Weinig macht, vage beslissingen
- Vandaag: bestaat nog altijd
- Houdt zich bezig m mensenrechten
- Europees Verdrag vr de Rechten vd Mens
- Europees Hof vr de Rechten vd Mens
- Morele autoriteit, geen formele
1949 Fritalux: Frankrijk, Italië en Benelux
- Binnengrenzen afschaffen
- Handel op elkaar afstemmen
- Bleef bij vage plannen
1950 Einde Marshallsteun: VS hebben geld nodig vr de Koreaanse Oorlog
1953 Europees Verdrag vr de Rechten vd Mens <Raad v Europa
1959 Europees Hof vr de Rechten vd Mens (deel van de Raad van Europa)
1961 OEES wordt de OESO = Organisatie vr Econo SW en ontwikkeling
= een denktank (adviezen), kan niets opleggen ad lidstaten, ook niet-Europese landen
Het begin vd EU
Na WOI ging Schuman id Franse politiek
3
, Tijdens WOII werd Schuman onderstaatssecretaris bevoegd vr vluchtelingen, hij moet op een
gegeven moment zelf vluchten, en zal ook een tijd vast zitten onder Duits gezag
Na WOII gaat Schuman opnieuw id Fr politiek, onder Charles de Gaulle
In 1948 wordt hij de minister v buitenlandse zaken
Op dat moment is Dui verdeeld onder het gezag van GB, VS en Fr ih westen en de USSR ih oosten
Schuman wil normale relaties m Dui
Adenauer (kanselier v W-Dui), Schuman en Monnet vinden elkaar in hun pol ideeën
Monnet beseft dat een toenadering tss Fr en Dui mog is via de staal- en koolindustrie (klein en
technisch beginnen + basisgrondstoffen vr oorlog: zicht op elkaars oorlogsindustrie)
Schuman zou het plan v Monnet officieel lanceren
1950 Schuman stelt het Schuman-plan vr ad Franse regering
Het plan werd als onbelangrijk voorgesteld, oh einde vd vergadering → de regering stemde in
Diezelfde dag hield Schuman een toespraak die w beschouwd als de geboorteakte vd Europese
integratie → 9/5/1950 = Europese feestdag
Het Schuman-plan: EGKS = Europese Gemeenschap vr Kolen en Staal
→ landen (Fr en Dui) staan soevereiniteit af aan een Hoge Autoriteit
Fr, Dui, Benelux en Ita komen samen vr de onderhandelingen
1 vd Duitsers is Hallstein: zal 10j later de eerste voorzitter w vd Eur Commissie
1951 oprichting vh EGKS ih Verdrag v Parijs
Structurele organisatie : supranationaal
- Hoge Autoriteit (later Europese Commissie)
- Raad v Ministers (bestaat nog altijd)
- Raadgevende Vergadering (later Europees Parlement)
- Hof v Justitie (bestaat nog altijd)
Het EGKS verdrag w ook het traité loi genoemd = het verdrag is zodanig specifiek dat het
bijna een wet is
1952 De Hoge Autoriteit treedt in werking (Monnet = eerste voorzitter)
1958 oprichting EEG = Europese Economische Gemeenschap
Gemeenschappelijke Vergadering kent Schuman titel ‘père de l’Europe’ toe
→ zou uitgroeien tot het Europees Parlement
Breuk in de toenadering
1950 Start vd Koreaanse Oorlog: vr het eerste een oorlog tss het communisme en het Westen
→ Spanningen in Europa stijgen: grens commu/kapit loopt doorheen Europa
→ Am is zenuwachtig: wat als Europa ten prooi valt
Vooral West-Dui is zwak: geen leger, betaalt niet mee aan defensie
Europa wil geen Dui herbewapening Am wil Eur niet meer helpen zonder bijdrage v Dui
René Pleven (Fr premier) stelt de oprichting v een Europees leger vr (<Monnet)
→ Dui k bijdragen zonder dat het zelf controle/macht heeft, onder Europees bevel
Am reageert enthousiast: het Eur leger zou binnen het kader vd NAVO werken
4