FINANCIAL RISKMANAGEMENT
HOOFDSTUK 11: BREAK-EVENANALYSE
Break-evenpunt = de omzet of afzethoeveelheid waarbij de kosten gelijk zijn aan de
opbrengsten, noch winst noch verlies wordt gemaakt
Break-evenanalyse: zoeken hoeveel producten we minimaal moeten produceren om uit
de kosten te komen ofwel noch winst noch verlies te maken ofwel de
productiehoeveelheid bepalen waarvoor de opbrengsten gelijk zijn aan de kosten
BELANG?: bij startende bedrijven geeft dit vaak een zicht op de haalbaarheid van het
project. Indien de minimale productie onrealiseerbaar is dan zal het project geen groen
licht krijgen
FROMULE break-evenanalyse (kunnen toepassen op examen niet vanbuiten blokken)
Omzet = kosten
Omzet = variabele kosten + vaste kosten
Q x verkoopprijs = Q x variabele kost per eenheid + vaste kosten
Q x verkoopkostprijs – Q x variabele kost per eenheid = vaste kosten
Q x(verkoopprijs – variabele kost per eenheid) = vaste kosten
Q = vaste kosten / (verkoopprijs – variabele kost per eenheid)
Q = vaste kosten / contributiemarge
Omzet = hoeveelheid x prijs
Vaste kosten = vast bedrag
Variabele kosten = kan je in functie van je hoeveelheid zetten (totaal variabele kost *
verkochte stuks)
netto huidige waarde = (omzet – totale variabele kosten – totale vaste kosten)
contributiemarge = is het bedrag dat overblijft van de omzet na aftrek van de variabele
kosten. Het toont hoeveel er bijdraagt aan de dekking van de vaste kosten en winst.
(verkoopprijs – variabele kosten)
Gewogen contributiemarge = (contributiemarge * verkoop per stuks) / totaal
verkochte stuks)
Break-even hoeveelheid producten = vaste kosten / totaal gewogen
contributiemarge (afronden )
=> er moeten in totaal # producten verkocht worden om break-even te draaien
Break-even hoeveelheid per product = (totale break-evenhoeveelheid * verkochte
stuks van product) / totaal aantal verkocht
Break-even origineel = wat het als eerst was goed voor controle als je veranderingen
toebrengt
VRAGEN:
Wat als de verkoopprijs te hoog?
Wat als de prijs gelijk blijft maar we verkopen maar 30 stuks van C
Wat als de variabele kosten van product A stijgen met 10%
Wat als de vaste kosten stijgen met 50%
1
,Veiligheidsmarge = hoeveel ‘%’ van de huidige of de toekomstige omzet mogen we
verliezen (of niet realiseren- vooraleer de break-evenomzet bereikt is
FORMULE veiligheidsmarge = (omzet – break-evenomzet) / omzet
Hoe hoger de veiligheidsmarge is hoe beter de onderneming bescherm is tegen schokken
(intern of extern) kan een antwoord zijn op de vraag “wat als we niet alle geproduceerde
stuks kunnen verkopen)
Capaciteitsbenutting in break-even = hoeveel procent van de totale beschikbare
capaciteit wordt benut als we de break-evenomzet realiseren?
FORMULE capaciteitsbenutting in break-even = break-evenomzet / afzetcapaciteit
Hoe hoger dit cijfer hoe moeilijker de onderneming winst zal realiseren. Als 90% van de
capaciteit nodig is om break-even te draaien zal slechts 10% instaan voor winst
aangezien break-even wil zeggen dat er noch winst noch verlies is
Winstobjectief = hoeveel stuks moet de onderneming produceren om een bepaald
winstobjectief te realiseren
FORMULE winstobjectief Q = (vaste kosten + winstobjectief) / contributiemarge
Andere interpretatie = met hoeveel mogen de vaste kosten stijgen om nog steeds
break-even te draaien? Dit is relevant als we op LT beslissingen zullen nemen
Wat is de afleiding van deze formule? (moet je kunnen toepassen op examen niet
vanbuiten kennen)
Omzet – variabele kosten – vaste kosten = winstobjectief
Q x verkoopprijs – Q x variabele kost per eenheid – vaste kosten = winstobjectief
Q x (verkoopprijs – variabele kost per eenheid) – vaste kosten = winstobjectief
Q x contributiemarge – vaste kosten = winstobjectief
Q = (vaste kosten + winstobjectief) / contributiemarge
Dit is dezelfde formule als de break-evenafzet berekenen maar bij de vaste kosten wordt
een bepaald vooraf afgesproken winstdeel bij opgeteld.
Sensitiviteitsanalyse = de analyse van de ‘what-if’-vragen, in welke mate zal het
resultaat veranderen ten opzichte van het vooropgestelde resultaat als er veranderingen
zijn van de basisveronderstelling
Welke vragen worden er gesteld?:
- Wat als de verkoopprijs wijzigt? Geeft een idee van de effecten van de prijspolitiek
- Wat als de variabele kostprijs wijzigt?
- Wat als de vaste kosten wijzigen?
(zie Excel ‘sensitiviteitsanalyse’)
2
, OPMERKINGEN BREAK-EVEN:
Lineaire opbrengsten en lineaire kosten maar dat is niet altijd zo
Vaste kosten zullen stijgen buiten een bepaalde tijdszone en buiten een bepaalde
capaciteit
Opdelen van vaste en variabele kosten is moeilijk
De productie bestaat uit verschillende soorten producten die allemaal een
verschillende contributiemarge hebben, hou dus rekening met de productmix. Wat is
de ideale productmix
TOEPASSING pag. 425 oef 6 & oef 9
HOOFDSTUK 12: SPECIALE ORDERS MET LAGE VERKOOPPRIJS
Vraag van de klant: kan ik een verkoopprijs krijgen van 1 300 per stuk bij een bestelling
van 1 000 stuks als je normale verkoopprijs 1 600 bedraagt?
=> Gaan we hierop in?
Beschrijving tabel hierboven
Situatie nu = verkopen van 8 000 stuks en verkopen aan 1 600 waardat de kosten
worden afgetrokken => 3 000 000 + 9 600 000 = 12 600 000 elk product levert een CM
op van €400 winst is 200 000
Wat wil de klant 1 000 stuks bestellen voor 1 300 waardat de variabele kost per eenheid
1 200 is dit leidt tot een CM van 100 hierdoor stijgt de winst naar 300 000
Direct costing toepassen => CM van het product = verkoopprijs – variabele kostprijs
per eenheid
Indien de CM van het product per eenheid positief is dan zal elke extra eenheid verkoop
een deel de vaste kosten dragen en dus bijdragen tot de winst van de onderneming op
voorwaarde dat:
De productiecapaciteit niet volledig benut is
De andere orders minstens break-even zijn
3
HOOFDSTUK 11: BREAK-EVENANALYSE
Break-evenpunt = de omzet of afzethoeveelheid waarbij de kosten gelijk zijn aan de
opbrengsten, noch winst noch verlies wordt gemaakt
Break-evenanalyse: zoeken hoeveel producten we minimaal moeten produceren om uit
de kosten te komen ofwel noch winst noch verlies te maken ofwel de
productiehoeveelheid bepalen waarvoor de opbrengsten gelijk zijn aan de kosten
BELANG?: bij startende bedrijven geeft dit vaak een zicht op de haalbaarheid van het
project. Indien de minimale productie onrealiseerbaar is dan zal het project geen groen
licht krijgen
FROMULE break-evenanalyse (kunnen toepassen op examen niet vanbuiten blokken)
Omzet = kosten
Omzet = variabele kosten + vaste kosten
Q x verkoopprijs = Q x variabele kost per eenheid + vaste kosten
Q x verkoopkostprijs – Q x variabele kost per eenheid = vaste kosten
Q x(verkoopprijs – variabele kost per eenheid) = vaste kosten
Q = vaste kosten / (verkoopprijs – variabele kost per eenheid)
Q = vaste kosten / contributiemarge
Omzet = hoeveelheid x prijs
Vaste kosten = vast bedrag
Variabele kosten = kan je in functie van je hoeveelheid zetten (totaal variabele kost *
verkochte stuks)
netto huidige waarde = (omzet – totale variabele kosten – totale vaste kosten)
contributiemarge = is het bedrag dat overblijft van de omzet na aftrek van de variabele
kosten. Het toont hoeveel er bijdraagt aan de dekking van de vaste kosten en winst.
(verkoopprijs – variabele kosten)
Gewogen contributiemarge = (contributiemarge * verkoop per stuks) / totaal
verkochte stuks)
Break-even hoeveelheid producten = vaste kosten / totaal gewogen
contributiemarge (afronden )
=> er moeten in totaal # producten verkocht worden om break-even te draaien
Break-even hoeveelheid per product = (totale break-evenhoeveelheid * verkochte
stuks van product) / totaal aantal verkocht
Break-even origineel = wat het als eerst was goed voor controle als je veranderingen
toebrengt
VRAGEN:
Wat als de verkoopprijs te hoog?
Wat als de prijs gelijk blijft maar we verkopen maar 30 stuks van C
Wat als de variabele kosten van product A stijgen met 10%
Wat als de vaste kosten stijgen met 50%
1
,Veiligheidsmarge = hoeveel ‘%’ van de huidige of de toekomstige omzet mogen we
verliezen (of niet realiseren- vooraleer de break-evenomzet bereikt is
FORMULE veiligheidsmarge = (omzet – break-evenomzet) / omzet
Hoe hoger de veiligheidsmarge is hoe beter de onderneming bescherm is tegen schokken
(intern of extern) kan een antwoord zijn op de vraag “wat als we niet alle geproduceerde
stuks kunnen verkopen)
Capaciteitsbenutting in break-even = hoeveel procent van de totale beschikbare
capaciteit wordt benut als we de break-evenomzet realiseren?
FORMULE capaciteitsbenutting in break-even = break-evenomzet / afzetcapaciteit
Hoe hoger dit cijfer hoe moeilijker de onderneming winst zal realiseren. Als 90% van de
capaciteit nodig is om break-even te draaien zal slechts 10% instaan voor winst
aangezien break-even wil zeggen dat er noch winst noch verlies is
Winstobjectief = hoeveel stuks moet de onderneming produceren om een bepaald
winstobjectief te realiseren
FORMULE winstobjectief Q = (vaste kosten + winstobjectief) / contributiemarge
Andere interpretatie = met hoeveel mogen de vaste kosten stijgen om nog steeds
break-even te draaien? Dit is relevant als we op LT beslissingen zullen nemen
Wat is de afleiding van deze formule? (moet je kunnen toepassen op examen niet
vanbuiten kennen)
Omzet – variabele kosten – vaste kosten = winstobjectief
Q x verkoopprijs – Q x variabele kost per eenheid – vaste kosten = winstobjectief
Q x (verkoopprijs – variabele kost per eenheid) – vaste kosten = winstobjectief
Q x contributiemarge – vaste kosten = winstobjectief
Q = (vaste kosten + winstobjectief) / contributiemarge
Dit is dezelfde formule als de break-evenafzet berekenen maar bij de vaste kosten wordt
een bepaald vooraf afgesproken winstdeel bij opgeteld.
Sensitiviteitsanalyse = de analyse van de ‘what-if’-vragen, in welke mate zal het
resultaat veranderen ten opzichte van het vooropgestelde resultaat als er veranderingen
zijn van de basisveronderstelling
Welke vragen worden er gesteld?:
- Wat als de verkoopprijs wijzigt? Geeft een idee van de effecten van de prijspolitiek
- Wat als de variabele kostprijs wijzigt?
- Wat als de vaste kosten wijzigen?
(zie Excel ‘sensitiviteitsanalyse’)
2
, OPMERKINGEN BREAK-EVEN:
Lineaire opbrengsten en lineaire kosten maar dat is niet altijd zo
Vaste kosten zullen stijgen buiten een bepaalde tijdszone en buiten een bepaalde
capaciteit
Opdelen van vaste en variabele kosten is moeilijk
De productie bestaat uit verschillende soorten producten die allemaal een
verschillende contributiemarge hebben, hou dus rekening met de productmix. Wat is
de ideale productmix
TOEPASSING pag. 425 oef 6 & oef 9
HOOFDSTUK 12: SPECIALE ORDERS MET LAGE VERKOOPPRIJS
Vraag van de klant: kan ik een verkoopprijs krijgen van 1 300 per stuk bij een bestelling
van 1 000 stuks als je normale verkoopprijs 1 600 bedraagt?
=> Gaan we hierop in?
Beschrijving tabel hierboven
Situatie nu = verkopen van 8 000 stuks en verkopen aan 1 600 waardat de kosten
worden afgetrokken => 3 000 000 + 9 600 000 = 12 600 000 elk product levert een CM
op van €400 winst is 200 000
Wat wil de klant 1 000 stuks bestellen voor 1 300 waardat de variabele kost per eenheid
1 200 is dit leidt tot een CM van 100 hierdoor stijgt de winst naar 300 000
Direct costing toepassen => CM van het product = verkoopprijs – variabele kostprijs
per eenheid
Indien de CM van het product per eenheid positief is dan zal elke extra eenheid verkoop
een deel de vaste kosten dragen en dus bijdragen tot de winst van de onderneming op
voorwaarde dat:
De productiecapaciteit niet volledig benut is
De andere orders minstens break-even zijn
3