Kenmerkende aspecten
Tijdvak 5: tijd van de ontdekkers en hervormers (1500-1600) Vroegmoderne tijd
18. Het begin van de Europese overzeese expansie.
19. Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin
van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
20. De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid.
21. De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg heeft.
22. Het conflict in de Nederlanden dat resulteert in de stichting van een
Nederlandse staat.
Tijdvak 6: tijd van regenten en vorsten (1600-1700) Vroegmoderne tijd
23. Het streven van vorsten naar absolute macht.
24. De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
25. Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme, en het begin van een
wereldeconomie.
26. De wetenschappelijke revolutie.
Tijdvak 7: tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) Vroegmoderne tijd
27. Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat wordt toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
28. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur
op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
29. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
30. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussie
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) Moderne tijd
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legt voor een
industriële samenleving.
32. Discussies over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen
en vrouwen aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme,
nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.
, Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in Amerika?
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
De Engelsen verkenden eind 16e eeuw Amerika als mogelijke vestigingslocatie. Zij waren
op zoek naar een goede uitvalsbasis voor hun strijd tegen het katholieke Spanje (politiek
motief). Ook hoopten ondernemers hier goud en zilver te vinden (economisch motief).
De eerste nederzettingen in Amerika waren geen succes. In de 17e eeuw stichtten de
Engelse kolonisten voor het eerst permanente nederzettingen.
Engelse handelscompagnieën probeerden mensen naar de koloniën te lokken door hun
eigen stuk landbouwgrond in het vooruitzicht te stellen. Ook trokken kolonisten naar
Noord-Amerika vanwege hun geloof, zoals de Pilgrim Fathers.
Pilgrim Fathers
➔ Groep protestanten die in 1620 een belangrijke nederzetting stichtte.
➔ 10 jaar eerder uit Engeland gevlucht vanwege angst om vervolgd te worden
om hun religieuze opvattingen.
➢ Scherpe kritiek op de anglicaanse kerk (Engelse staatskerk, ontstaan
tijdens de 16e eeuwse Reformatie), was volgens hen te katholiek.
➔ Wilde in Amerika een nieuwe samenleving opbouwen.
➔ Naam komt van een pelgrimage (bedevaart), een reis naar een heilige plaats.
Tijdens de 17e eeuw gingen steeds meer Engelse kolonisten naar Noord-Amerika. Ze
hielden wel goede handelscontacten met de oorspronkelijke bevolking. Maar de kolonisatie
zou uiteindelijk leiden tot grote sterfte onder de inheemse bevolking.
Sterfte oorspronkelijke bevolking
1. De Engelsen namen ziekten mee waartegen de bevolking geen weerstand
had.
2. Er ontstonden heel snel conflicten over de vraag wie eigenaar was van
bepaalde gebieden.
➢ Gevolg: bloederige oorlogen.
➢ Door betere wapens wonnen de kolonisten deze oorlogen bijna altijd.
Ontwikkeling van plantagekoloniën
Uiteindelijk hadden de Engelsen 13 koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika. De
noordelijke koloniën waren vestigingskoloniën en de zuidelijke koloniën waren
plantagekoloniën.
Vestigingskoloniën
➔ Economie die gericht was op landbouw, handel en nijverheid.
➔ Mensen trokken hier vaak heen om een nieuw leven op te bouwen.
Plantagekoloniën
➔ Focus lag op het grootschalig verbouwen van gewassen en de export.
➔ Deze lagen ook ten zuiden van Noord-Amerika, zoals Barbados en Jamaica
➢ Waren vaak winstgevender dan Noord-Amerika.
Tijdvak 5: tijd van de ontdekkers en hervormers (1500-1600) Vroegmoderne tijd
18. Het begin van de Europese overzeese expansie.
19. Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin
van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
20. De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid.
21. De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg heeft.
22. Het conflict in de Nederlanden dat resulteert in de stichting van een
Nederlandse staat.
Tijdvak 6: tijd van regenten en vorsten (1600-1700) Vroegmoderne tijd
23. Het streven van vorsten naar absolute macht.
24. De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
25. Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme, en het begin van een
wereldeconomie.
26. De wetenschappelijke revolutie.
Tijdvak 7: tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) Vroegmoderne tijd
27. Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat wordt toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
28. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur
op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
29. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
30. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussie
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) Moderne tijd
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legt voor een
industriële samenleving.
32. Discussies over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen
en vrouwen aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme,
nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.
, Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in Amerika?
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
De Engelsen verkenden eind 16e eeuw Amerika als mogelijke vestigingslocatie. Zij waren
op zoek naar een goede uitvalsbasis voor hun strijd tegen het katholieke Spanje (politiek
motief). Ook hoopten ondernemers hier goud en zilver te vinden (economisch motief).
De eerste nederzettingen in Amerika waren geen succes. In de 17e eeuw stichtten de
Engelse kolonisten voor het eerst permanente nederzettingen.
Engelse handelscompagnieën probeerden mensen naar de koloniën te lokken door hun
eigen stuk landbouwgrond in het vooruitzicht te stellen. Ook trokken kolonisten naar
Noord-Amerika vanwege hun geloof, zoals de Pilgrim Fathers.
Pilgrim Fathers
➔ Groep protestanten die in 1620 een belangrijke nederzetting stichtte.
➔ 10 jaar eerder uit Engeland gevlucht vanwege angst om vervolgd te worden
om hun religieuze opvattingen.
➢ Scherpe kritiek op de anglicaanse kerk (Engelse staatskerk, ontstaan
tijdens de 16e eeuwse Reformatie), was volgens hen te katholiek.
➔ Wilde in Amerika een nieuwe samenleving opbouwen.
➔ Naam komt van een pelgrimage (bedevaart), een reis naar een heilige plaats.
Tijdens de 17e eeuw gingen steeds meer Engelse kolonisten naar Noord-Amerika. Ze
hielden wel goede handelscontacten met de oorspronkelijke bevolking. Maar de kolonisatie
zou uiteindelijk leiden tot grote sterfte onder de inheemse bevolking.
Sterfte oorspronkelijke bevolking
1. De Engelsen namen ziekten mee waartegen de bevolking geen weerstand
had.
2. Er ontstonden heel snel conflicten over de vraag wie eigenaar was van
bepaalde gebieden.
➢ Gevolg: bloederige oorlogen.
➢ Door betere wapens wonnen de kolonisten deze oorlogen bijna altijd.
Ontwikkeling van plantagekoloniën
Uiteindelijk hadden de Engelsen 13 koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika. De
noordelijke koloniën waren vestigingskoloniën en de zuidelijke koloniën waren
plantagekoloniën.
Vestigingskoloniën
➔ Economie die gericht was op landbouw, handel en nijverheid.
➔ Mensen trokken hier vaak heen om een nieuw leven op te bouwen.
Plantagekoloniën
➔ Focus lag op het grootschalig verbouwen van gewassen en de export.
➔ Deze lagen ook ten zuiden van Noord-Amerika, zoals Barbados en Jamaica
➢ Waren vaak winstgevender dan Noord-Amerika.
