2025
SAMENVATTING
ERFBELASTING
ELLE MONBALIU
,Erfbelasting
Inleiding
Overheid heft een belasting op alle overgangen door overlijden:
erfbelasting
Belang van het burgerlijk recht!
o erfrecht (vb. hoedanigheid van de erfgenamen, welk soort legataris
(algemene legataris, legataris ten algemene titel of bijzondere
legataris))
o Huwelijksvermogensrecht (eerst wordt het huwelijksvermogen
vereffend en pas dan de nalatenschap)
Algemene legataris= die wordt geroepen tot de hele nalatenschap
Legataris ten algemene titel= die krijgen een specifiek deel van de nalatenschap
bijzondere legataris= die krijgen één of meerdere welomschreven goederen
Het budgettaire belang van de erfbelasting:
o Overheid haalt een deel van zijn inkomsten uit erfenissen
Over wat spreken we? Tarieven
Tabel II. Tarief voor een andere verkrijging dan de verkrijgingen, vermeld in tabel I
A schrijf in Euro Tarief, toepasselijk op het Totaalbedrag van de
overeenstemmende belasting op de
gedeelte in kolom A, in % voorgaande gedeelten, in
€
Vanaf Tot en met Tussen Tussen Tussen Tussen
broers en anderen broers en anderen
zussen zussen
0,01 35.000 25 25
35.000,01 75.000 30 45 8750 8750
75.000,01 55 55 20.750 26.750
Voor overlijdens na 1 september 2018: grondige wijzigingen in de
Vlaamse erfbelasting (op hetzelfde moment als de hervorming van het
erfrecht)
Voornaamste wijzigingen:
o Hoogste tarieven gaan omlaag
1
, o Extra vrijstelling voor de LLP
o Gunstmaatregelen voor weeskinderen < 21jaar
o Vrijwillige erfenissprong niet langer fiscaal afgestraft
Hoofdstuk 1: inleiding op het successierecht
1. situering van het successierecht in de
fiscaliteit
Wettelijke basis:
o Wetboek successierechten (W. Succ.)
o Grotendeels geïntegreerd in de VCF
Vooral codificatie
Wijzingen voornamelijk aan de procedure
o Veel wetswijzigingen
Als gevolg van belastingontwijking
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten
Belastingsontwijking= men zoekt achterpoortjes om belasting niet te moeten
betalen.
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten= vroeger hadden we een
kerngezin (vader, moeder, kinderen) maar de dag van vandaag zit de maatschappij
niet meer zo in elkaar (alleenstaande vader, moeder…)
Gewestmaterie
o Sinds bijz. financieringswet 1989
o Inning gebeurt door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) en dus
niet meer op federaal niveau, door de ontvanger vd registratie.
o Opbrengst komt integraal toe aan de Gewesten (Vlaams, Waals &
Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
o Er zijn opmerkelijke verschillen qua wetgeving tussen de Gewesten,
o.a. tarieven, vrijstellingen, verminderingen enz.
o VCF
Indirecte belasting= belasting op overdracht van goederen
= een alleenstaande gebeurtenis
Erfbelasting= de overkoepelende benaming voor de belastingen die geïnd worden
op het vermogen dat overgaat door een overlijden of daarmee gelijkgestelde
handeling
- Rijksinwoner successierecht
- Niet-rijksinwoner recht van overgang door overlijden
1.1 WETGEVEND KADER
Het successierecht is historisch geregeld in het Wetboek der
Successierechten
2
, Sinds 1 januari 2015 zijn de bepalingen opgenomen in de Vlaamse Codex
Fiscaliteit voor het Vlaams gewest
Vlaanderen is bevoegd voor:
o Successierechten
o Rechten van overgang
De inning gebeurt door VLABEL (Vlaamse Belastingsdienst)
1.2 A A R D V A N D E E RF B E L A S T I N G
Erfbelasting is een indirecte belasting:
o Ze belast niet het inkomen, maar de overgang van vermogen
Het is een vorm van vermogensbelasting
Erfbelasting ontstaat bij overlijden, niet door een rechtshandeling
1.3 ANTI-MISBRUIK
Wet van 29 maart 2012 invoering algemene antimisbruikbepaling
Sinds 1 januari 2015 van toepassing op alle Vlaamse belastingen
Constructies die enkel bedoeld zijn om belasting te ontwijken, kunnen
worden verworpen
2. Vlaamse Codex Fiscaliteit
2.1 DOEL EN STRUCTUUR
Een gecodificeerd wetboek voor alle Vlaamse belastingen
Zelfde structuur voor alle fiscale domeinen
2.2 NUMMERING
Artikelnummer bestaat uit 5 cijfers:
o Titel
o Hoofdstuk
o Afdeling
o Onderafdeling
o Artikel
Concordantietabellen linken oude W.Succ.-artikelen aan VCF-artikelen
3. successierechten of rechten van overgang?
2 soorten erfbelasting (art. 1.1.0.0.2, 16°/18°/20° VCF):
o successierecht= belasting geheven op de verkrijging uit de
nalatenschap van een rijksinwoner
o recht van overgang bij overlijden= belasting geheven op verkrijging
van nalatenschap van een niet-rijksinwoner
rijksinwoner= NP die binnen het rijk zijn domicilie of de zetel van zijn vermogen
heeft gevestigd.
we noemen dit: de fiscale woonplaats
3
SAMENVATTING
ERFBELASTING
ELLE MONBALIU
,Erfbelasting
Inleiding
Overheid heft een belasting op alle overgangen door overlijden:
erfbelasting
Belang van het burgerlijk recht!
o erfrecht (vb. hoedanigheid van de erfgenamen, welk soort legataris
(algemene legataris, legataris ten algemene titel of bijzondere
legataris))
o Huwelijksvermogensrecht (eerst wordt het huwelijksvermogen
vereffend en pas dan de nalatenschap)
Algemene legataris= die wordt geroepen tot de hele nalatenschap
Legataris ten algemene titel= die krijgen een specifiek deel van de nalatenschap
bijzondere legataris= die krijgen één of meerdere welomschreven goederen
Het budgettaire belang van de erfbelasting:
o Overheid haalt een deel van zijn inkomsten uit erfenissen
Over wat spreken we? Tarieven
Tabel II. Tarief voor een andere verkrijging dan de verkrijgingen, vermeld in tabel I
A schrijf in Euro Tarief, toepasselijk op het Totaalbedrag van de
overeenstemmende belasting op de
gedeelte in kolom A, in % voorgaande gedeelten, in
€
Vanaf Tot en met Tussen Tussen Tussen Tussen
broers en anderen broers en anderen
zussen zussen
0,01 35.000 25 25
35.000,01 75.000 30 45 8750 8750
75.000,01 55 55 20.750 26.750
Voor overlijdens na 1 september 2018: grondige wijzigingen in de
Vlaamse erfbelasting (op hetzelfde moment als de hervorming van het
erfrecht)
Voornaamste wijzigingen:
o Hoogste tarieven gaan omlaag
1
, o Extra vrijstelling voor de LLP
o Gunstmaatregelen voor weeskinderen < 21jaar
o Vrijwillige erfenissprong niet langer fiscaal afgestraft
Hoofdstuk 1: inleiding op het successierecht
1. situering van het successierecht in de
fiscaliteit
Wettelijke basis:
o Wetboek successierechten (W. Succ.)
o Grotendeels geïntegreerd in de VCF
Vooral codificatie
Wijzingen voornamelijk aan de procedure
o Veel wetswijzigingen
Als gevolg van belastingontwijking
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten
Belastingsontwijking= men zoekt achterpoortjes om belasting niet te moeten
betalen.
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten= vroeger hadden we een
kerngezin (vader, moeder, kinderen) maar de dag van vandaag zit de maatschappij
niet meer zo in elkaar (alleenstaande vader, moeder…)
Gewestmaterie
o Sinds bijz. financieringswet 1989
o Inning gebeurt door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) en dus
niet meer op federaal niveau, door de ontvanger vd registratie.
o Opbrengst komt integraal toe aan de Gewesten (Vlaams, Waals &
Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
o Er zijn opmerkelijke verschillen qua wetgeving tussen de Gewesten,
o.a. tarieven, vrijstellingen, verminderingen enz.
o VCF
Indirecte belasting= belasting op overdracht van goederen
= een alleenstaande gebeurtenis
Erfbelasting= de overkoepelende benaming voor de belastingen die geïnd worden
op het vermogen dat overgaat door een overlijden of daarmee gelijkgestelde
handeling
- Rijksinwoner successierecht
- Niet-rijksinwoner recht van overgang door overlijden
1.1 WETGEVEND KADER
Het successierecht is historisch geregeld in het Wetboek der
Successierechten
2
, Sinds 1 januari 2015 zijn de bepalingen opgenomen in de Vlaamse Codex
Fiscaliteit voor het Vlaams gewest
Vlaanderen is bevoegd voor:
o Successierechten
o Rechten van overgang
De inning gebeurt door VLABEL (Vlaamse Belastingsdienst)
1.2 A A R D V A N D E E RF B E L A S T I N G
Erfbelasting is een indirecte belasting:
o Ze belast niet het inkomen, maar de overgang van vermogen
Het is een vorm van vermogensbelasting
Erfbelasting ontstaat bij overlijden, niet door een rechtshandeling
1.3 ANTI-MISBRUIK
Wet van 29 maart 2012 invoering algemene antimisbruikbepaling
Sinds 1 januari 2015 van toepassing op alle Vlaamse belastingen
Constructies die enkel bedoeld zijn om belasting te ontwijken, kunnen
worden verworpen
2. Vlaamse Codex Fiscaliteit
2.1 DOEL EN STRUCTUUR
Een gecodificeerd wetboek voor alle Vlaamse belastingen
Zelfde structuur voor alle fiscale domeinen
2.2 NUMMERING
Artikelnummer bestaat uit 5 cijfers:
o Titel
o Hoofdstuk
o Afdeling
o Onderafdeling
o Artikel
Concordantietabellen linken oude W.Succ.-artikelen aan VCF-artikelen
3. successierechten of rechten van overgang?
2 soorten erfbelasting (art. 1.1.0.0.2, 16°/18°/20° VCF):
o successierecht= belasting geheven op de verkrijging uit de
nalatenschap van een rijksinwoner
o recht van overgang bij overlijden= belasting geheven op verkrijging
van nalatenschap van een niet-rijksinwoner
rijksinwoner= NP die binnen het rijk zijn domicilie of de zetel van zijn vermogen
heeft gevestigd.
we noemen dit: de fiscale woonplaats
3