Functionele Histologie: Embryologie 5:
Vorming hart en bloedvaten
1. Ontwikkeling van het hart
1.1 Basisplan van de mesodermale laag
Mesodermale migratie
o Mesodermale cellen migreren door de primitiefstreep.
o Verspreiding tussen ectoderm als een continue laag van
mesenchymale cellen.
Differentiatielagen van mesoderm
o Paraxiaal mesoderm: Dikke laag tegen neurale buis → vormt
somieten.
o Intermediair mesoderm: Ontwikkelt zich tot het urogenitaal
stelsel.
o Laterale plaat mesoderm: Splitst in twee lagen:
Dorsale laag (somatisch mesoderm): Geassocieerd met
ectoderm.
Ventrale laag (splanchnisch mesoderm): Vormt hart- en
bloedvaten.
Embryonale kromming en coeloomvorming
o Laterale kromming → vorming van coeloomvesicles → fusie tot
coeloomholten.
o Aanvankelijk is het intra-embryonale coeloom verbonden met
extra-embryonaal coeloom.
o Later worden deze holten onafhankelijk van elkaar.
Begin cardiovasculair systeem
o Dorsale aortae: Aanwezig langs de chorda dorsalis →
versmelten bij laterale kromming.
o Omgeving van de dorsale aorta: Omgeven door het
mesonefros.
, 1.2 Vorming van het hart en grote bloedvaten
Behoefte aan circulatie (week 3)
o Diffusie is niet langer voldoende voor zuurstof- en
nutriëntenvoorziening.
o Ontwikkeling van hart en bloedvaten als aanpassing.
Migratie van cardiogene cellen
o Epiblast → primitiefstreep → migratie volgens volgorde:
Dichtst bij primitiefstreep → uitstroomstructuren.
Midden → linker- en rechterventrikel.
Achteraan → atria.
o Associatie met endodermale cellen → vorming splanchnisch
mesoderm → cardiogeen mesoderm (cardiale crest).
o Tweede hartveld caudaal → vorming uitstroom.
Rotatie en hartbuisvorming (18-22 dagen)
o Rotatie van 180° in sagittale doorsnede.
o Cardiogene plaat in splanchnisch mesoderm → ontwikkeling
pericardiale holte.
o Fusie van bilaterale cardiale primordia → primitief tubulair hart.
Structuur van primitief hart
o Endocardiale buis: Binnenste endotheelcellen.
o Hartgelei (myocardgelei): Tussenlaag.
o Myocardium: Splanchnopleuraal mesoderm → spierlaag.
o Pericardiale coeloom: Holte waarin het hart zich bevindt.
Vorming hart en bloedvaten
1. Ontwikkeling van het hart
1.1 Basisplan van de mesodermale laag
Mesodermale migratie
o Mesodermale cellen migreren door de primitiefstreep.
o Verspreiding tussen ectoderm als een continue laag van
mesenchymale cellen.
Differentiatielagen van mesoderm
o Paraxiaal mesoderm: Dikke laag tegen neurale buis → vormt
somieten.
o Intermediair mesoderm: Ontwikkelt zich tot het urogenitaal
stelsel.
o Laterale plaat mesoderm: Splitst in twee lagen:
Dorsale laag (somatisch mesoderm): Geassocieerd met
ectoderm.
Ventrale laag (splanchnisch mesoderm): Vormt hart- en
bloedvaten.
Embryonale kromming en coeloomvorming
o Laterale kromming → vorming van coeloomvesicles → fusie tot
coeloomholten.
o Aanvankelijk is het intra-embryonale coeloom verbonden met
extra-embryonaal coeloom.
o Later worden deze holten onafhankelijk van elkaar.
Begin cardiovasculair systeem
o Dorsale aortae: Aanwezig langs de chorda dorsalis →
versmelten bij laterale kromming.
o Omgeving van de dorsale aorta: Omgeven door het
mesonefros.
, 1.2 Vorming van het hart en grote bloedvaten
Behoefte aan circulatie (week 3)
o Diffusie is niet langer voldoende voor zuurstof- en
nutriëntenvoorziening.
o Ontwikkeling van hart en bloedvaten als aanpassing.
Migratie van cardiogene cellen
o Epiblast → primitiefstreep → migratie volgens volgorde:
Dichtst bij primitiefstreep → uitstroomstructuren.
Midden → linker- en rechterventrikel.
Achteraan → atria.
o Associatie met endodermale cellen → vorming splanchnisch
mesoderm → cardiogeen mesoderm (cardiale crest).
o Tweede hartveld caudaal → vorming uitstroom.
Rotatie en hartbuisvorming (18-22 dagen)
o Rotatie van 180° in sagittale doorsnede.
o Cardiogene plaat in splanchnisch mesoderm → ontwikkeling
pericardiale holte.
o Fusie van bilaterale cardiale primordia → primitief tubulair hart.
Structuur van primitief hart
o Endocardiale buis: Binnenste endotheelcellen.
o Hartgelei (myocardgelei): Tussenlaag.
o Myocardium: Splanchnopleuraal mesoderm → spierlaag.
o Pericardiale coeloom: Holte waarin het hart zich bevindt.
