Deontologie van de
beroepsbeoefenaar
Regels
Waarom hebben we regels? Wat is het nut van deze regels?
Regels maken voorspelbaar
bv. iedereen moet rechts rijden
bv. je mag elkaar niet slaan
bv. je komt op tijd naar de les en andere activiteiten
Regels drukken uit wat belangrijk is
bv. je moet van iemand anders afblijven
bv. respecteer deadlines
Regels: woorden ‘moeten’ of ‘mogen’ komen vaak voor & vaak in gebiedende wijs
Waarde en normen
Waarde
Iets dat belangrijk is, of wat belangrijk gevonden wordt, iets waar je naar streeft, een ideaal
bv. gezondheid, respect voor de omgeving
Norm
Regel voor het handelen of maakt dat je de waarde in de praktijk kan brengen, dat je de waarde
praktisch kunt toepassen
bv. ik moet drie keer per week sporten om gezond te blijven, ik laat een schone plek ook schoon
achter
1
,Normen vs wetten
Norm
Gedragsregel die vrijwillig wordt toegepast
bv. kom op tijd naar de les, ISO-normen
ISO-normen
Richtlijnen waaraan de kwaliteit van het bedrijfssysteem moet voldoen om in aanmerking te komen
voor een ISO-certificaat
ISO = Internationale Organisatie voor Standaardisatie
Wet
Norm die afgedwongen wordt door een overheid met een sanctie als je de wet niet naleeft
bv. rechts rijden -> in wegcode
Wat is deontologie?
Deontologie
Plichtenleer van een bepaald beroep, beroepsethiek
Deontologisch
Volgens de deontologie, volgens de beroepscode
(vanuit het Grieks: deon = plicht)
Beroepen met deontologische codes:
- Dokters of geneesheren - Vastgoedmakelaars
- Fiscalisten en boekhouders - Zorgkundigen
- Advocaten - Bedrijfsrevisoren
- Psychologen - Gerechtsdeurwaarders
- Politie - Ambtenaren
- Notarissen - …
- Architecten
Wat is beroepsethiek?
Beroepsethiek
Geheel van waarden en normen die het handelen van (een lid van) een beroepsgroep stuurt of zou
moeten sturen
= beroepscode (= beschrijving van waarden en normen voor een bepaalde beroepsgroep)
= gedragsregels
Ethiek
De wetenschap van de moraal -> bestaat uit het goede, gewetensvol handelen, d.w.z. dat je nadenkt
over de moraal, de morele problemen en morele dilemma’s
2
, bv. abortus, euthanasie, moraal van verkrachters, …
Soorten regels
Deontologie betreft regels aangaande het gedrag en functioneren van een persoon
Soorten regels:
Beleefdheidsregels
bv. de aanspreking gebruiken, met 2 woorden spreken
Spelregels
bv. bedrijf geen persoonlijke geschenken aanvaarden maar ze delen met anderen
bv. in het wielrennen in de spurt niemand afblokken
Ethische regels
bv. het verbod om een ander persoon te slaan
Geloofsregels
bv. vanuit een bepaalde godsdienst: de tien geboden van het Christendom (6 de pleeg geen
moord, 7de pleeg geen overspel, 8ste steel niet, …)
Wettelijke regels
bv. het gelijkheidsbeginsel in onze Belgische wetgeving: iedere Belg is gelijk voor de wet, je
bent wettelijk verplicht om hulp te bieden aan iemand die in levensgevaar is
Deontologische regels
Wettelijke regels
o Gedragsnormen
o Die juridisch afdwingbaar zijn
Uitgevaardigd of bewaakt door overheidsinstanties
Deontologische regels zijn wettelijke regels (wet in materiële zin)
Wet in materiële zin
Algemeen verbindend voorschrift voor een bepaalde groep personen
bv. wegcode (tot stand gekomen door uitvoerende macht)
Wet in formele zin
Een besluit, een genomen beslissing die door de wetgever tot stand is gebracht. Gaat dus uit van de
wetgevende macht.
bv. begrotingswet
3
beroepsbeoefenaar
Regels
Waarom hebben we regels? Wat is het nut van deze regels?
Regels maken voorspelbaar
bv. iedereen moet rechts rijden
bv. je mag elkaar niet slaan
bv. je komt op tijd naar de les en andere activiteiten
Regels drukken uit wat belangrijk is
bv. je moet van iemand anders afblijven
bv. respecteer deadlines
Regels: woorden ‘moeten’ of ‘mogen’ komen vaak voor & vaak in gebiedende wijs
Waarde en normen
Waarde
Iets dat belangrijk is, of wat belangrijk gevonden wordt, iets waar je naar streeft, een ideaal
bv. gezondheid, respect voor de omgeving
Norm
Regel voor het handelen of maakt dat je de waarde in de praktijk kan brengen, dat je de waarde
praktisch kunt toepassen
bv. ik moet drie keer per week sporten om gezond te blijven, ik laat een schone plek ook schoon
achter
1
,Normen vs wetten
Norm
Gedragsregel die vrijwillig wordt toegepast
bv. kom op tijd naar de les, ISO-normen
ISO-normen
Richtlijnen waaraan de kwaliteit van het bedrijfssysteem moet voldoen om in aanmerking te komen
voor een ISO-certificaat
ISO = Internationale Organisatie voor Standaardisatie
Wet
Norm die afgedwongen wordt door een overheid met een sanctie als je de wet niet naleeft
bv. rechts rijden -> in wegcode
Wat is deontologie?
Deontologie
Plichtenleer van een bepaald beroep, beroepsethiek
Deontologisch
Volgens de deontologie, volgens de beroepscode
(vanuit het Grieks: deon = plicht)
Beroepen met deontologische codes:
- Dokters of geneesheren - Vastgoedmakelaars
- Fiscalisten en boekhouders - Zorgkundigen
- Advocaten - Bedrijfsrevisoren
- Psychologen - Gerechtsdeurwaarders
- Politie - Ambtenaren
- Notarissen - …
- Architecten
Wat is beroepsethiek?
Beroepsethiek
Geheel van waarden en normen die het handelen van (een lid van) een beroepsgroep stuurt of zou
moeten sturen
= beroepscode (= beschrijving van waarden en normen voor een bepaalde beroepsgroep)
= gedragsregels
Ethiek
De wetenschap van de moraal -> bestaat uit het goede, gewetensvol handelen, d.w.z. dat je nadenkt
over de moraal, de morele problemen en morele dilemma’s
2
, bv. abortus, euthanasie, moraal van verkrachters, …
Soorten regels
Deontologie betreft regels aangaande het gedrag en functioneren van een persoon
Soorten regels:
Beleefdheidsregels
bv. de aanspreking gebruiken, met 2 woorden spreken
Spelregels
bv. bedrijf geen persoonlijke geschenken aanvaarden maar ze delen met anderen
bv. in het wielrennen in de spurt niemand afblokken
Ethische regels
bv. het verbod om een ander persoon te slaan
Geloofsregels
bv. vanuit een bepaalde godsdienst: de tien geboden van het Christendom (6 de pleeg geen
moord, 7de pleeg geen overspel, 8ste steel niet, …)
Wettelijke regels
bv. het gelijkheidsbeginsel in onze Belgische wetgeving: iedere Belg is gelijk voor de wet, je
bent wettelijk verplicht om hulp te bieden aan iemand die in levensgevaar is
Deontologische regels
Wettelijke regels
o Gedragsnormen
o Die juridisch afdwingbaar zijn
Uitgevaardigd of bewaakt door overheidsinstanties
Deontologische regels zijn wettelijke regels (wet in materiële zin)
Wet in materiële zin
Algemeen verbindend voorschrift voor een bepaalde groep personen
bv. wegcode (tot stand gekomen door uitvoerende macht)
Wet in formele zin
Een besluit, een genomen beslissing die door de wetgever tot stand is gebracht. Gaat dus uit van de
wetgevende macht.
bv. begrotingswet
3
